Genel Kimya: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Stokiyometri

Mol: n = m/M
Konsantrasyon: c = n/V
Mol oranı: denkleştirilmiş denklemin katsayılarını kullanın
Sınırlayıcı reaktan: ilk tükenen
Yüzde verim: gerçek / teorik × 100%

Yöntem

Kimyasal denklemi yazın ve denkleştirin.
Verilen kütleyi mole çevirin: n = m/M.
İstediğiniz maddenin mol sayısını bulmak için katsayıları mol oranı olarak kullanın.
m = n·M ile kütleye geri çevirin. İki reaktan varsa önce sınırlayıcı reaktanı bulun.

Molarite ve seyreltme

Molarite: c = n/V (mol/L)
Mol: n = m/M
Seyreltme: c₁V₁ = c₂V₂
Karışma: c = (c₁V₁ + c₂V₂)/(V₁ + V₂)

Yöntem

Kütleyi n = m/M ile mole çevirin.
Hacmi litreye çevirin.
Molarite c = n/V, mol/L cinsinden.
Seyreltmede mol sayısı aynı kalır: c₁V₁ = c₂V₂.

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası: pV = nRT
Gaz sabiti: R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası: p₁V₁/T₁ = p₂V₂/T₂
Mol: n = m/M
Sıcaklık: T[K] = T[°C] + 273,15

Kalorimetri ve entalpi

Isı: q = m·c·ΔT
Su: c = 4,18 J/(g·°C)
Kalorimetre: verilen ısı = alınan ısı
Tepkime entalpisi: ΔH° = ΣΔH°_f(products) − ΣΔH°_f(reactants)

Kimyasal denge

Denge sabiti: K_c = [C]^c[D]^d/([A]^a[B]^b)
ICE tablosu: Başlangıç, Değişim (×katsayı), Denge
İkinci derece denklem: x = (−b + √(b² − 4ac))/(2a)

Yöntem

K_c’yi, her biri katsayısı kadar kuvveti alınmış ürünler bölü reaktanlar olarak yazın.
Bir ICE tablosu kurun: Başlangıç, Değişim (katsayılar çarpı x adımlarıyla), Denge.
Denge ifadelerini K_c’ye yerleştirin ve x için çözün.
x’in bir yaklaşım için yeterince küçük olup olmadığını kontrol edin; değilse ikinci derece denklemi çözün.

pH ve tamponlar

pH: pH = −log[H⁺]
pOH: pOH = −log[OH⁻], pH + pOH = 14
Zayıf asit: [H⁺] ≈ √(K_a·c)
Tampon: pH = pK_a + log([A⁻]/[HA])
Seyreltme: c₁V₁ = c₂V₂

Yöntem

Asit veya bazın kuvvetli (tamamen iyonlaşmış) mı yoksa zayıf mı olduğuna karar verin.
Kuvvetli asit: [H⁺] derişimine eşittir. Kuvvetli baz: önce [OH⁻]’yi bulun.
Zayıf asit: x = [H⁺] için K_a = x²/(c − x)’i çözün.
pH = −log[H⁺] ve 25 °C’de pH + pOH = 14.

Tepkime kinetiği

Birinci derece: ln(C_A/C_A0) = −kt
Yarılanma süresi (birinci derece): t_½ = ln 2/k
İkinci derece: 1/C_A = 1/C_A0 + kt
Arrhenius: k = A·e^−E_a/(RT)
İki sıcaklık: ln(k₂/k₁) = (E_a/R)(1/T₁ − 1/T₂)

2Alıştırma soruları

1.StokiyometriOrta

12 g Na ve 24 g Cl₂, 2Na + Cl₂ → 2NaCl denklemine göre tepkimeye giriyor. En fazla ne kadar kütle m NaCl oluşabilir?

M(Na) = 22,99M(Cl₂) = 70,9M(NaCl) = 58,44 g/mol

m = g

2.StokiyometriZor

2Al + 3Cl₂ → 2AlCl₃ tepkimesinde 10 g Al tamamen tepkimeye giriyor (diğer reaktanlar fazla) ve 44,97 g AlCl₃ toplanıyor. Yüzde verim Y'i bulun.

M(Al) = 26,98 g/molM(AlCl₃) = 133,33 g/molgerçek: 44,97 g

Y = %

3.Molarite ve seyreltmeOrta

0,1 mol/L’lik çözeltiden 1000 mL gerekiyor ve elinizde 1 mol/L’lik bir stok çözelti var. Stok çözeltiye ne kadar su V_water eklersiniz?

c₁ = 1 mol/Lc₂ = 0,1 mol/LV₂ = 1000 mL

V_water = mL

4.Molarite ve seyreltmeZor

1 mol/L’lik bir çözeltiden 150 mL, aynı maddenin 2,5 mol/L’lik çözeltisinden 100 mL ile karıştırılıyor. Karışımın derişimi c değerini bulun (hacimler toplanabilir).

c₁ = 1 mol/LV₁ = 150 mLc₂ = 2,5 mol/LV₂ = 100 mL

c = mol/L

5.İdeal gaz yasasıOrta

70 g CH₄, 400 kPa ve 25 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 70 gM = 16,04 g/molP = 400 kPaT = 25 °CR = 8,314 J/(mol·K)

V = L

6.İdeal gaz yasasıZor

O₂ gazının 400 kPa ve 190 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 32 g/molP = 400 kPaT = 190 °CR = 8,314 J/(mol·K)

ρ = kg/m³

7.Kalorimetri ve entalpiOrta

200 °C’deki 75 g’lık bir kurşun bloğu (c = 0,129 J/(g·°C)), yalıtılmış bir kaptaki 25 °C’de 100 g suya (c = 4,18 J/(g·°C)) bırakılıyor. Son sıcaklık T_f değerini bulun.

m_metal = 75 gc_metal = 0,129 J/(g·°C)T_metal = 200 °Cm_water = 100 gT_water = 25 °Cc_water = 4,18 J/(g·°C)

T_f = °C

8.Kalorimetri ve entalpiZor

Standart oluşum entalpilerini kullanarak CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O(l) tepkimesinin ΔH° değerini bulun.

ΔH°f(CH₄) = −74,8 kJ/molΔH°f(CO₂) = −393,5 kJ/molΔH°f(H₂O, l) = −285,8 kJ/molΔH°f(O₂) = 0

ΔH° = kJ

9.Kimyasal dengeOrta

Bir kaba 0,25 mol/L H₂ ve 0,25 mol/L I₂ konuyor ve H₂ + I₂ ⇌ 2HI tepkimesi gerçekleşiyor; K_c = 16. Denge derişimi [H₂] değerini bulun.

[H₂]₀ = [I₂]₀ = 0,25 mol/LK_c = 16

[H₂] = mol/L

10.Kimyasal dengeZor

PCl₅ ayrışıyor: PCl₅ ⇌ PCl₃ + Cl₂, tepkime sıcaklığında K_c = 0,1. Kapta başlangıçta yalnızca 1 mol/L PCl₅ var. Denge derişimi [PCl₅] değerini bulun.

[PCl₅]₀ = 1 mol/LK_c = 0,1

[PCl₅] = mol/L

11.pH ve tamponlarOrta

0,2 mol/L'lik formik asit çözeltisinin (Ka = 0,00018) pH'ı pH'ı bulun.

c = 0,2 mol/LKa = 0,00018

pH =

12.pH ve tamponlarZor

Bir tampon 0,1 mol/L asetik asit ve 0,15 mol/L sodyum tuzunu içeriyor. Ka = 1,8 × 10⁻⁵. Tamponun pH'ı pH'ü bulun.

[HA] = 0,1[A⁻] = 0,15Ka = 1,8 × 10⁻⁵

pH =

13.Tepkime kinetiğiOrta

Kesikli bir reaktördeki birinci dereceden tepkime için k = 0,2 min⁻¹. %60 dönüşüme ulaşmak ne kadar sürer? t değerini bulun.

k = 0,2 min⁻¹X = 60 %

t = min

14.Tepkime kinetiğiZor

Bir tepkimenin hız sabiti 35 °C’de 0,005 min⁻¹, 50 °C’de 0,0178 min⁻¹. Aktivasyon enerjisi E_a değerini bulun.

k₁ = 0,005 min⁻¹T₁ = 35 °Ck₂ = 0,0178 min⁻¹T₂ = 50 °CR = 8,314 J/(mol·K)

E_a = kJ/mol

3Çözeltiler

1.Stokiyometri

Cevap: m = 30,5 g

Stokiyometri: denkleştirilmiş denklem gramları değil tanecikleri sayar. Kütleyi n = m/M ile mole çevirin, denklemin katsayılarını mol oranı olarak kullanın, sonra m = n·M ile geri çevirin. İki reaktan varsa sınırlayıcı reaktan önce tükenen ve ürün miktarını belirleyen reaktandır.

Her reaktanın mol sayısı

n(Na) = 12/22,99 = 0,522 mol

n(Cl₂) = 24/70,9 = 0,3385 mol

Sınırlayıcı reaktan

0,522/2 = 0,261, 0,3385/1 = 0,3385 → Na

Ürünün kütlesi

n(NaCl) = 0,261·2 = 0,522 mol

m = 0,522·58,44 = 30,5 g

Cevap

m = 30,5 g

2.Stokiyometri

Cevap: Y = 91 %

Teorik verim

n(Al) = 10/26,98 = 0,3706 mol

m = 0,3706·2/2·133,33 = 49,42 g

Yüzde verim

Y = 44,97/49,42·100 = 91%

Cevap

Y = 91%

3.Molarite ve seyreltme

Cevap: V_water = 900 mL

Molarite: derişim c = n/V, mol/L cinsinden; burada n = m/M. Seyreltme çözücü ekler ama çözünen eklemez, bu yüzden mol sayısı aynı kalır: c₁·V₁ = c₂·V₂. Aynı maddenin iki çözeltisi karıştırıldığında mol sayıları da hacimler de toplanır.

Stok çözelti hacmi

V₁ = c₂·V₂/c₁ = 0,1·1000/1 = 100 mL

Eklenecek su

V_water = 1000 − 100 = 900 mL

Cevap

V_water = 900 mL

4.Molarite ve seyreltme

Cevap: c = 1,6 mol/L

Toplam miktar

n = 1·150 + 2,5·100 = 400 mmol

Karışımın derişimi

c = 400/250 = 1,6 mol/L

Cevap

c = 1,6 mol/L

5.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 27,04 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 70/16,04 = 4,364 mol

T = 25 + 273,15 = 298,1 K

Hacim

V = nRT/P = 4,364·8,314·298,1/400 = 27,04 L

Cevap

V = 27,04 L

6.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 3,324 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)

T = 190 + 273,15 = 463,1 K

Yoğunluk

ρ = 400·32/(8,314·463,1) = 3,324 kg/m³

Cevap

ρ = 3,324 kg/m³

7.Kalorimetri ve entalpi

Cevap: T_f = 28,96 °C

Isı ve entalpi: bir maddeyi ısıtmak q = m·c·ΔT gerektirir. Kalorimetrede sıcak cismin verdiği ısı, soğuk cismin aldığı ısıya eşittir. Bir tepkimenin entalpi değişimi oluşum entalpilerinden bulunur: ΔH° = ΣΔH°f(ürünler) − ΣΔH°f(reaktanlar), her biri kendi katsayısıyla çarpılır.

Isı dengesi

75·0,129·(200 − T_f) = 100·4,18·(T_f − 25)

Son sıcaklık için çözün

T_f = (9,675·200 + 418·25)/(9,675 + 418) = 28,96 °C

Cevap

T_f = 28,96 °C

8.Kalorimetri ve entalpi

Cevap: ΔH° = −890,3 kJ

Tepkime entalpisi

ΔH° = [1·(−393,5) + 2·(−285,8)] − [1·(−74,8) + 2·0] = −890,3 kJ

Cevap

ΔH° = −890,3 kJ

Negatif: tepkime ısı verir (ekzotermik).

9.Kimyasal denge

Cevap: [H₂] = 0,08333 mol/L

Kimyasal denge: aA + bB ⇌ cC + dD için denge sabiti, denge derişimleri kullanılarak K_c = [C]^c[D]^d/([A]^a[B]^b) şeklindedir. ICE tablosu (Başlangıç, Değişim, Denge), başlangıç miktarlarını katsayılarla ölçeklenmiş tek bir x bilinmeyeni üzerinden denge miktarlarına bağlar.

Denge ifadesi

16 = (2x)²/(0,25 − x)²

Karekök alın

4 = 2x/(0,25 − x) → x = 0,25·4/(2 + 4) = 0,1667 mol/L

Denge derişimi

[H₂] = 0,25 − x = 0,08333 mol/L

Cevap

[H₂] = 0,08333 mol/L

10.Kimyasal denge

Cevap: [PCl₅] = 0,7298 mol/L

Denge ifadesi

0,1 = x²/(1 − x) → x² + 0,1·x − 0,1 = 0

İkinci derece denklemi çözün

x = (−0,1 + √(0,1² + 4·0,1))/2 = 0,2702 mol/L

Denge derişimi

[PCl₅] = 1 − 0,2702 = 0,7298 mol/L

Cevap

[PCl₅] = 0,7298 mol/L

11.pH ve tamponlar

Cevap: pH = 2,228

pH: pH = −log₁₀[H₃O⁺] ve pOH = −log₁₀[OH⁻]; 25 °C'de pH + pOH = 14. Kuvvetli asitler ve bazlar tamamen iyonlaşır. Zayıf asit yalnızca kısmen: Ka = x²/(c − x), x = [H₃O⁺]. Zayıf asit ve konjuge bazından oluşan tampon Henderson–Hasselbalch denklemine uyar: pH = pKa + log([A⁻]/[HA]).

Denge

HA ⇌ H⁺ + A⁻: asidin x mol/L'si iyonlaşır.

Ka = x²/(0,2 − x) → x = 0,005911 mol/L

pH

pH = −log(0,005911) = 2,228

Cevap

pH = 2,228

12.pH ve tamponlar

Cevap: pH = 4,921

pKa

pKa = 4,745

Henderson–Hasselbalch

pH = 4,745 + log(0,15/0,1) = 4,921

Cevap

pH = 4,921

13.Tepkime kinetiği

Cevap: t = 4,581 min

Tepkime hızları: birinci dereceden tepkime için −dC/dt = kC, dolayısıyla C = C₀·e^−kt ve yarılanma süresi ln 2/k derişime bağlı değildir. İkinci dereceden tepkime için 1/C = 1/C₀ + kt. Hız sabiti Arrhenius’a göre sıcaklıkla artar: k = A·e^−Ea/(RT).

Dönüşüm ve derişim

C/C₀ = 1 − X = 0,4

Zaman için çözün

t = −ln(1 − X)/k = −ln(0,4)/0,2 = 4,581 min

Cevap

t = 4,581 min

14.Tepkime kinetiği

Cevap: E_a = 70,08 kJ/mol

Mutlak sıcaklıklar

T₁ = 308,1 K, T₂ = 323,1 K

Arrhenius’tan Ea’yı çözün

E_a = −R·ln(k₂/k₁)/(1/T₂ − 1/T₁) = −8,314·1,27/(-1,506e-4) = 70082 J/mol

E_a = 70,08 kJ/mol

Cevap

E_a = 70,08 kJ/mol

ExamProblems · examproblems.com/courses/general-chemistry