Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

When several samples are drawn at the same venipuncture, which tubes or bottles are filled first?

  1. AFluoride (glucose) tubes
  2. BCoagulation (citrate) tubes
  3. CEDTA (complete blood count) tubes
  4. DBlood culture bottles
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A health care worker's hepatitis B tests show: HBsAg negative, anti-HBs positive, anti-HBc positive. What does this mean?

  1. ACurrent chronic hepatitis B infection
  2. BPast infection that has resolved, with immunity
  3. CImmunity from vaccination only, never infected
  4. DNot immune and never exposed to the virus
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 5 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,33PaCO₂mmHg354533HCO₃⁻mmol/L222617ek normal açıklı asidozsaf yüksek açıklı asidozek metabolik alkaloz

Bir alıştırma gazı pH 7,33, PaCO₂ 33 mmHg (4,4 kPa) ve HCO₃⁻ 17 mmol/L gösteriyor; Na⁺ 137 ve Cl⁻ 103 mmol/L. Anyon açığını ve delta oranını kullanarak en iyi yorumu seçip tıklayın.

pH 7,33PaCO₂ 33 mmHg (4,4 kPa)HCO₃⁻ 17 mmol/LNa⁺ 137 mmol/LCl⁻ 103 mmol/L
  1. 1ek normal açıklı asidoz
  2. 2saf yüksek açıklı asidoz
  3. 3ek metabolik alkaloz
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 20 mg/LR = ? mg/hCL = 4 L/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Vankomisin klerensi 4 L/h olan bir hastaya sürekli infüzyonla vankomisin veriliyor. Kararlı durum düzeyini 20 mg/L yapan infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?

CL = 4 L/hCss = 20 mg/L
R = mg/h
6.Klinik farmakokinetikZor
Vd = 0,25 L/kg1 → 6 mg/LD = ? mg85 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Düzenli tobramycin dozları alan 85 kg ağırlığındaki bir hasta kararlı durumda. Hedef tepe değer 6 mg/L ve çukur değer 1 mg/L, dağılım hacmi 0,25 L/kg. Hızlı IV dozlar varsayıldığında düzeyi çukur değerden tepe değere çıkaran doz D nedir?

85 kgVd = 0,25 L/kgCpeak = 6 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg
7.Klinik hemşirelikOrta

A nurse suspects that an older patient is being financially abused by a relative. What should the nurse do?

  1. AConfront the relative directly at the bedside about it
  2. BWait until the patient has been discharged
  3. CKeep it secret because it is a family matter
  4. DRaise the concern through the local safeguarding (adult protection) procedure
8.Klinik hemşirelikZor

During CPR for asystole, when should adrenaline (epinephrine) be given according to standard adult guidelines?

  1. AOnly once the patient has a pulse again
  2. BNever, because asystole is not treated with drugs
  3. COnly after three shocks have been delivered by the defibrillator
  4. DAs soon as IV or IO access is obtained, then every 3–5 minutes

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · Blood culture bottles

Cevap neden bu

Blood cultures are drawn first to reduce contamination. A standard order of draw then follows (citrate, serum, heparin, EDTA, fluoride), which prevents additives being carried from one tube into the next and distorting results.

Cevap

D · Blood culture bottles
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Past infection that has resolved, with immunity

Cevap neden bu

The vaccine contains only surface antigen, so vaccination produces anti-HBs alone. A positive anti-HBc shows past or current infection; with HBsAg negative and anti-HBs positive, the infection has cleared and the person is immune.

Cevap

B · Past infection that has resolved, with immunity
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 19 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|30 − 40| = 10 mmHg → 1 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 5·1 = 19 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 19 mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: ek normal açıklı asidoz

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Anyon açığı

AG = 137 − (103 + 17) = 17

Delta oranı

(17 − 12)/(24 − 17) = 0,7143
ek normal açıklı asidoz

Cevap

ek normal açıklı asidoz
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 80 mg/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

İnfüzyon hızı

R = 4·20 = 80 mg/h

Cevap

R = 80 mg/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 106,3 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,25·85 = 21,25 L

Doz

D = 21,25·(6 − 1) = 106,3 mg

Cevap

D = 106,3 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: D · Raise the concern through the local safeguarding (adult protection) procedure

Cevap neden bu

Financial abuse is a form of adult abuse. Nurses report concerns through safeguarding procedures, document facts accurately and involve the patient as appropriate.

Cevap

D · Raise the concern through the local safeguarding (adult protection) procedure
8.Klinik hemşirelik

Cevap: D · As soon as IV or IO access is obtained, then every 3–5 minutes

Cevap neden bu

In non-shockable rhythms, adrenaline is given as soon as possible and repeated every 3–5 minutes while CPR continues. In shockable rhythms it is given after the third shock in UK/European guidelines (after the second shock in AHA guidelines).

Cevap

D · As soon as IV or IO access is obtained, then every 3–5 minutes

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses