Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A patient with chronic kidney disease receives an erythropoiesis-stimulating agent such as epoetin alfa. Which assessments are most important?

  1. ASerum glucose and ketones
  2. BSerum amylase and lipase
  3. CLiver enzymes and bilirubin
  4. DHemoglobin and blood pressure
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient on lithium has had vomiting and diarrhea for 3 days and has been taking ibuprofen. They now have a coarse tremor and confusion. The lithium level is 2,2 mEq/L. What is the best interpretation and action?

  1. AA low level; ask for the lithium dose to be raised
  2. BIbuprofen side effects only; give it with food
  3. CLithium toxicity; hold lithium and report urgently
  4. DA normal level; continue lithium as prescribed
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Alıştırma değerleri: Na⁺ 136 mmol/L, glukoz 25,6 mmol/L ve üre 13,9 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.

Na⁺ 136 mmol/Lglukoz 25,6 mmol/Lüre 13,9 mmol/L
Osm = mOsm/kg
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,07PaCO₂mmHg354532HCO₃⁻mmol/L22269uygun kompansasyonek solunumsal asidozek solunumsal alkaloz

Bir alıştırma gazı metabolik asidoz gösteriyor: pH 7,07, PaCO₂ 32 mmHg (4,3 kPa), HCO₃⁻ 9 mmol/L. Ölçülen PaCO₂ değerini Winter formülüyle karşılaştırın. Yorumunuza tıklayın.

pH 7,07PaCO₂ 32 mmHg (4,3 kPa)HCO₃⁻ 9 mmol/L
  1. 1uygun kompansasyon
  2. 2ek solunumsal asidoz
  3. 3ek solunumsal alkaloz
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)C₀ = 12 mg/Lt½ = 2,5 hC₀/2

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta tobramycin ilacının 260 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 12 mg/L ve yarı ömür 2,5 sa. Klerensi CL L/sa cinsinden bulun.

D = 260 mgC₀ = 12 mg/Lt½ = 2,5 h
CL = L/h
6.Klinik farmakokinetikZor
VCss,avg​ = ?500 mg · q12hCL = 0,045 L/kg/h95 kg · S = 0,8 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 95 kg ağırlığındaki bir hasta her 12 saatte bir oral aminofilin alıyor (S = 0,8, F = 1). Teofilin klerensi 0,045 L/kg/h. Her doz aminophylline ilacından 500 mg. Ortalama kararlı durum düzeyini Css,avg bulun.

CL = 0,045 L/kg/hτ = 12 hS = 0,8F = 195 kgD = 500 mg
Css,avg = mg/L
7.Klinik hemşirelikOrta

A spontaneously breathing patient is critically ill and hypoxic. Which oxygen delivery gives the highest concentration?

  1. ANon-rebreathe mask with reservoir bag at 15 L/min
  2. BSimple face mask at 5 L/min with the patient sitting up
  3. CVenturi mask set to 24%
  4. DNasal cannula at 2 L/min
8.Klinik hemşirelikZor

A patient has a high fever with rigors, jaundice and right upper quadrant pain. Which condition is most likely?

  1. AAscending cholangitis
  2. BSimple biliary colic
  3. CAcute appendicitis
  4. DGastro-oesophageal reflux disease

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · Hemoglobin and blood pressure

Cevap neden bu

Epoetin stimulates red cell production. Hemoglobin is monitored, because raising it too high increases the risk of hypertension, stroke and thrombosis. Blood pressure is monitored, and iron stores are checked, since iron is needed for a good response.Kontrol edilen kaynak: Erythropoietin Stimulating Agents · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2024)

Cevap

D · Hemoglobin and blood pressure
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Lithium toxicity; hold lithium and report urgently

Cevap neden bu

A level of 2,2 mEq/L with coarse tremor and confusion is lithium toxicity. Fluid loss and NSAIDs both reduce lithium excretion by the kidneys. The dose is held, the provider is informed at once, and fluids and close monitoring are expected; severe cases may need dialysis.

Cevap

C · Lithium toxicity; hold lithium and report urgently
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: Osm = 312 mOsm/kg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Hesaplanan ozmolalite

Osm = 2·136 + 25,6 + 13,9 = 311,5 ≈ 312 mOsm/kg

Cevap

Osm = 312 mOsm/kg
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: ek solunumsal asidoz

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

1,5·9 + 8 = 21,5 → 19,5–23,5 mmHg

Karşılaştırın

ölçülen: 32 mmHg → ek solunumsal asidoz

Cevap

ek solunumsal asidoz
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: CL = 6,007 L/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 260/12 = 21,67 L

Hız sabiti

k = 0,693/2,5 = 0,2773 h⁻¹

Klerens

CL = 0,2773·21,67 = 6,007 L/h

Cevap

CL = 6,007 L/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: Css,avg = 7,797 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,045·95 = 4,275 L/h

Ortalama kararlı durum düzeyi

Css,avg = S·F·D/(CL·τ) = 0,8·1·500/(4,275·12) = 7,797 mg/L

Cevap

Css,avg = 7,797 mg/L
7.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Non-rebreathe mask with reservoir bag at 15 L/min

Cevap neden bu

A non-rebreathe mask with a filled reservoir at 15 L/min delivers a high oxygen concentration and is used first in critical illness. The dose is then titrated down to the target saturation.

Cevap

A · Non-rebreathe mask with reservoir bag at 15 L/min
8.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Ascending cholangitis

Cevap neden bu

Fever, jaundice and right upper quadrant pain (Charcot's triad) suggest infection of an obstructed bile duct. It can rapidly cause sepsis and needs antibiotics and biliary drainage.

Cevap

A · Ascending cholangitis

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses