Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A patient receiving chemotherapy has an ANC of 300/µL and a new temperature of 38,3 °C (100,9 °F). What should the nurse do first?

  1. AReport it at once so cultures and antibiotics start quickly
  2. BEncourage oral fluids and record the fever in the chart
  3. CGive acetaminophen (paracetamol) and recheck the temperature in 4 hours
  4. DRemove extra blankets and offer a tepid sponge bath
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient taking isoniazid for latent TB reports nausea, loss of appetite and dark urine. The ALT is five times the upper limit of normal. What is the best action?

  1. AHold the isoniazid and report the findings to the prescriber at once
  2. BDouble the dose to finish the treatment course more quickly
  3. CReassure the patient that dark urine is a harmless drug effect
  4. DContinue the isoniazid and give it with food to settle the stomach
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Alıştırma değerleri: Na⁺ 137 mmol/L, glukoz 31,3 mmol/L ve üre 8 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.

Na⁺ 137 mmol/Lglukoz 31,3 mmol/Lüre 8 mmol/L
Osm = mOsm/kg
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,32PaCO₂mmHg354534HCO₃⁻mmol/L222617uygun kompansasyonek solunumsal asidozek solunumsal alkaloz

Bir alıştırma gazı metabolik asidoz gösteriyor: pH 7,32, PaCO₂ 34 mmHg (4,5 kPa), HCO₃⁻ 17 mmol/L. Ölçülen PaCO₂ değerini Winter formülüyle karşılaştırın. Yorumunuza tıklayın.

pH 7,32PaCO₂ 34 mmHg (4,5 kPa)HCO₃⁻ 17 mmol/L
  1. 1uygun kompansasyon
  2. 2ek solunumsal asidoz
  3. 3ek solunumsal alkaloz
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)2 h10 mg/L6 h3,3 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). gentamicin IV dozundan sonra düzey t = 2 sa iken 10 mg/L, t = 6 sa iken 3,3 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.

C1 = 10 mg/L (2 h)C2 = 3,3 mg/L (6 h)
t½ = h
6.Klinik farmakokinetikZor
VCss,avg​ = 12 mg/LD = ? mg · q8hCL = 0,035 L/kg/h50 kg · S = 0,8 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 50 kg ağırlığındaki bir hasta her 8 saatte bir oral aminofilin alıyor (S = 0,8, F = 1). Teofilin klerensi 0,035 L/kg/h. Hangi doz D mg cinsinden ortalama kararlı durum düzeyini 12 mg/L yapar?

CL = 0,035 L/kg/hτ = 8 hS = 0,8F = 150 kgCss,avg = 12 mg/L
D = mg
7.Klinik hemşirelikOrta

Which advice should be given to a patient with a new permanent pacemaker?

  1. ANever raise the arm on that side again
  2. BAvoid using all household electrical appliances such as kettles
  3. CTell staff about the pacemaker before any MRI scan or procedure
  4. DStop all heart medicines straight away
8.Klinik hemşirelikZor

Santral venöz kateteri olan bir hasta, oturur pozisyondayken hat ayrılırken aniden nefes darlığı ve hipotansiyon geliştiriyor. En olası komplikasyon nedir?

  1. AFlebit
  2. BPnömoni
  3. CHava embolisi
  4. DHipoglisemi

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Report it at once so cultures and antibiotics start quickly

Cevap neden bu

Neutropenic fever is a medical emergency, because infection can progress to sepsis rapidly without the usual signs of inflammation. Blood cultures are taken and broad-spectrum antibiotics are started promptly as prescribed.Kontrol edilen kaynak: Watch Out for Fever · CDC (2024); What You Need to Know: Neutropenia and Risk for Infection · CDC

Cevap

A · Report it at once so cultures and antibiotics start quickly
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Hold the isoniazid and report the findings to the prescriber at once

Cevap neden bu

Isoniazid can cause hepatitis, which may be severe. Symptoms such as nausea, loss of appetite and dark urine with a markedly raised ALT mean the drug should be held and the prescriber informed. Patients are taught to avoid alcohol and report these symptoms early.

Cevap

A · Hold the isoniazid and report the findings to the prescriber at once
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: Osm = 313 mOsm/kg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Hesaplanan ozmolalite

Osm = 2·137 + 31,3 + 8 = 313,3 ≈ 313 mOsm/kg

Cevap

Osm = 313 mOsm/kg
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: uygun kompansasyon

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

1,5·17 + 8 = 33,5 → 31,5–35,5 mmHg

Karşılaştırın

ölçülen: 34 mmHg → uygun kompansasyon

Cevap

uygun kompansasyon
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: t½ = 2,501 h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(10/3,3)/4 = 1,109/4 = 0,2772 h⁻¹

Yarı ömür

t½ = 0,693/0,2772 = 2,501 h

Cevap

t½ = 2,501 h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 210 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,035·50 = 1,75 L/h

Doz

D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 12·1,75·8/(0,8·1) = 210 mg

Cevap

D = 210 mg
7.Klinik hemşirelik

Cevap: C · Tell staff about the pacemaker before any MRI scan or procedure

Cevap neden bu

Patients carry a device card and tell staff before MRI, surgery with diathermy or similar procedures. Arm movement on the pacemaker side is limited only for a short period after insertion.

Cevap

C · Tell staff about the pacemaker before any MRI scan or procedure
8.Klinik hemşirelik

Cevap: C · Hava embolisi

Cevap neden bu

Santral bir hat havaya açık olduğunda hava embolisi oluşabilir. Hattı klempleyin, mümkünse hastayı baş aşağı sol yan yatırın, yüksek akımlı oksijen verin ve yardım çağırın.

Cevap

C · Hava embolisi

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses