pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
2Alıştırma soruları
1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
Why is a baseline platelet count taken before starting heparin therapy?
ABecause heparin is given at a dose based on the platelet count
BBecause heparin increases the platelet count to dangerous levels
CSo a later fall from heparin-induced thrombocytopenia is detected
DSo that the INR can be calculated from the platelet count later
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
Kalp yetmezliği olan bir hasta lisinopril, spironolakton ve potasyum takviyesi kullanmaktadır. Bugün potasyum 6,0 mEq/L'dir. En olası açıklama nedir?
APotasyum takviyelerinin serum düzeyi üzerinde etkisi yoktur
BSpironolakton potasyum kaybına neden olur
CPotasyumu yükselten birkaç ilaç birlikte alınmaktadır
DLisinopril potasyumu düşürür
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 8 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 8 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,31, PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa), HCO₃⁻ 37 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,31PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa)HCO₃⁻ 37 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
5.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). tobramycin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 8 mg/L, t = 4 sa iken 2,8 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.
C1 = 8 mg/L (1 h)C2 = 2,8 mg/L (4 h)
t½ = h
6.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta her 12 saatte bir IV vankomisin alıyor; vankomisin klerensi 5 L/h. Her doz vancomycin ilacından 1000 mg. Ortalama kararlı durum düzeyini Css,avg bulun.
CL = 5 L/hτ = 12 hS = 1F = 1D = 1000 mg
Css,avg = mg/L
7.Klinik hemşirelikOrta
A patient with dysphagia after a stroke has been cleared for a modified diet. How should they be positioned for meals?
ALying on their side with the knees bent
BSitting fully upright, and staying upright for a time after eating
CLying flat on their back with the head turned to one side
DSemi-reclined at about 20 degrees, with the head supported on pillows
8.Klinik hemşirelikZor
A patient with lung cancer develops swelling of the face and arms, distended neck veins and breathlessness that is worse lying down. What should be suspected?
AAn allergic reaction to food
BSuperior vena cava obstruction
CHypothyroidism
DRight-sided heart failure from valve disease
3Çözeltiler
1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · So a later fall from heparin-induced thrombocytopenia is detected
Cevap neden bu
Heparin-induced thrombocytopenia is diagnosed partly by a fall of about 50% or more from the baseline count, usually 5–14 days after starting. A baseline count and regular checks make this possible.Kontrol edilen kaynak:Heparin-Induced Thrombocytopenia · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2023)
Cevap
C · So a later fall from heparin-induced thrombocytopenia is detected
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Potasyumu yükselten birkaç ilaç birlikte alınmaktadır
Cevap neden bu
ADE inhibitörleri ve spironolaktonun ikisi de böbreklerin potasyumu tutmasına neden olur ve takviye bunu daha da artırır. Hemşire takviyeyi tutar, reçeteyi yazan kişiyi bilgilendirir ve böbrek işlevini ve EKG'yi kontrol eder.Kontrol edilen kaynak:High potassium level · MedlinePlus (NIH) (2025); Spironolactone · MedlinePlus (NIH) (2018)
Cevap
C · Potasyumu yükselten birkaç ilaç birlikte alınmaktadır
3.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 20 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·8 + 8 = 20 mmHg
menzil: 18–22 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 20 mmHg
4.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kronik
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·3,6 = 27,6 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3,6 = 36,6 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 37 mmol/L → kronik
Cevap
kronik
5.Klinik farmakokinetik
Cevap: t½ = 1,981 h
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Eliminasyon hız sabiti
k = ln(8/2,8)/3 = 1,05/3 = 0,3499 h⁻¹
Yarı ömür
t½ = 0,693/0,3499 = 1,981 h
Cevap
t½ = 1,981 h
6.Klinik farmakokinetik
Cevap: Css,avg = 16,67 mg/L
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Cevap: B · Sitting fully upright, and staying upright for a time after eating
Cevap neden bu
Sitting upright during and after meals reduces the risk of aspiration. The patient should also be supervised and given the consistency recommended by the speech and language therapist.
Cevap
B · Sitting fully upright, and staying upright for a time after eating
8.Klinik hemşirelik
Cevap: B · Superior vena cava obstruction
Cevap neden bu
Superior vena cava obstruction prevents venous drainage from the head and arms. It is an oncological emergency; patients are positioned upright and need urgent specialist treatment.