Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Which instruction is correct for a patient taking an oral potassium chloride supplement?

  1. ATake it with food and a full glass of water, and do not crush extended-release tablets
  2. BUse a salt substitute as well, so less of the tablet is needed each day
  3. CCrush the extended-release tablets and mix them with a little water if needed
  4. DTake it on an empty stomach with only a small sip of water to speed absorption
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient without symptoms has a finger-stick glucose of 340 mg/dL (18,9 mmol/L). The previous values were normal, and the patient has just peeled an orange. What should the nurse do first?

  1. AReport the result as a new diagnosis of diabetes mellitus
  2. BHave the patient wash and dry their hands, then repeat the test
  3. CAsk the laboratory to measure HbA1c from the same drop of blood
  4. DGive a correction dose of insulin for a glucose of 340 mg/dL
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 67 mmHg (8,9 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: akut solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 1 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 67 mmHg (8,9 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Alıştırma değerleri: Na⁺ 138, Cl⁻ 111, HCO₃⁻ 11 mmol/L ve albümin 37 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AGc = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.

Na⁺ 138 mmol/LCl⁻ 111 mmol/LHCO₃⁻ 11 mmol/Lalbümin 37 g/L
AGc = mmol/L
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 3 mg/LR = ? mg/minCL = 750 mL/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın lidokain klerensi 750 mL/dk. Kararlı durum düzeyini 3 mg/L’de tutan infüzyon hızı R mg/dk olarak nedir?

CL = 750 mL/minCss = 3 mg/L
R = mg/min
6.Klinik farmakokinetikZor
Vd = 0,25 L/kg1 → 7 mg/LD = ? mg59 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Düzenli tobramycin dozları alan 59 kg ağırlığındaki bir hasta kararlı durumda. Hedef tepe değer 7 mg/L ve çukur değer 1 mg/L, dağılım hacmi 0,25 L/kg. Hızlı IV dozlar varsayıldığında düzeyi çukur değerden tepe değere çıkaran doz D nedir?

59 kgVd = 0,25 L/kgCpeak = 7 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg
7.Klinik hemşirelikOrta

Which of these is one of the "4 Hs", the reversible causes of cardiac arrest?

  1. AHypoxia
  2. BHyperthyroidism
  3. CHypertension
  4. DHyperventilation
8.Klinik hemşirelikZor

A patient two days after abdominal surgery coughs and says something "gave way". The wound has opened and bowel is visible. What should the nurse do first?

  1. ASit the patient fully upright and offer a hot drink
  2. BCover the wound with sterile, saline-moistened dressings and get urgent surgical help
  3. CApply dry gauze tightly and ask the patient to keep coughing
  4. DGently push the bowel back into the abdomen and tape the wound edges firmly closed

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Take it with food and a full glass of water, and do not crush extended-release tablets

Cevap neden bu

Oral potassium can irritate the esophagus and stomach, so it is taken with food and plenty of fluid, and extended-release forms are swallowed whole. Most salt substitutes contain potassium chloride and can add to the risk of hyperkalemia.Kontrol edilen kaynak: Potassium (drug information) · MedlinePlus (NIH) (2024)

Cevap

A · Take it with food and a full glass of water, and do not crush extended-release tablets
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Have the patient wash and dry their hands, then repeat the test

Cevap neden bu

Sugar residue on the fingers can give a falsely high finger-stick result. The hands are washed with soap and water and dried, and the test repeated. If the value is still high, it is confirmed and reported. Treating a false result could cause hypoglycemia.

Cevap

B · Have the patient wash and dry their hands, then repeat the test
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 26,7 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|67 − 40| = 27 mmHg → 2,7 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 1·2,7 = 26,7 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 26,7 mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: AGc = 16,75 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Anyon açığı

AG = 138 − (111 + 11) = 16

Albümin düzeltmesi

16 + 0,25·(40 − 37) = 16,75 mmol/L

Cevap

AGc = 16,75 mmol/L

Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 2,25 mg/min

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

L/dk cinsinden klerens

750 mL/min = 0,75 L/min

İnfüzyon hızı

R = 0,75·3 = 2,25 mg/min

Cevap

R = 2,25 mg/min
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 88,5 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,25·59 = 14,75 L

Doz

D = 14,75·(7 − 1) = 88,5 mg

Cevap

D = 88,5 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Hypoxia

Cevap neden bu

The 4 Hs are hypoxia, hypovolaemia, hypo- or hyperkalaemia and other metabolic causes, and hypothermia. The 4 Ts are thrombosis, tension pneumothorax, tamponade and toxins.

Cevap

A · Hypoxia
8.Klinik hemşirelik

Cevap: B · Cover the wound with sterile, saline-moistened dressings and get urgent surgical help

Cevap neden bu

Evisceration is a surgical emergency. The exposed bowel is covered with sterile moist dressings, the patient is positioned to reduce tension on the abdomen (for example knees bent), kept nil by mouth and reviewed urgently.

Cevap

B · Cover the wound with sterile, saline-moistened dressings and get urgent surgical help

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses