Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar

pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L

ROME

Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde

Winter formülü

PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2

Metabolik alkaloz

PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21

Anyon açığı

AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12

Albümine göre düzeltilmiş açık

AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)

Delta oranı

(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)

P/F oranı

PaO₂/FiO₂

Alveoler gaz denklemi

PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8

Serum ozmolalitesi

2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür

k = ln 2/t½ = 0,693/t½

Birinci derece azalma

C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½

İki düzey

k = ln(C₁/C₂)/Δt

Hacim ve klerens

Vd = dose/C₀, CL = k·Vd

Yükleme dozu

LD = Vd·C/(S·F)

İdame hızı

R = CL·C_ss/(S·F)

Ortalama kararlı durum

C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)

Kararlı hâl

n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97

İnfüzyon

C = (R/CL)(1 − e^−kt)

Tepe ve çukur değerden aralık ve doz

τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)

Cockcroft–Gault

KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85

Renal ayarlama

doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.