Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Bir hastanın hematokriti %54, BUN'u yüksek ve idrar özgül ağırlığı 1,034'tür. Bu patern neyi düşündürür?

  1. ASeyreltik idrarla birlikte böbrek yetmezliği
  2. BSıvı yüklenmesi
  3. CHemokonsantrasyonla birlikte dehidratasyon
  4. DSeyrelmeyle birlikte akut kan kaybı
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient with sepsis has the following new results. Which set best shows organ dysfunction?

  1. AWBC 11,5 × 10³/µL, potassium 4,2 mEq/L, albumin 3,8 g/dL
  2. BHemoglobin 12,5 g/dL, sodium 138 mEq/L, glucose 105 mg/dL
  3. CPlatelets 70 × 10³/µL, creatinine doubled, bilirubin raised
  4. DCalcium 9,4 mg/dL, phosphate 3,5 mg/dL, magnesium 1,9 mEq/L
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Alıştırma değerleri: Na⁺ 151 mmol/L, glukoz 32,7 mmol/L ve üre 13,4 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.

Na⁺ 151 mmol/Lglukoz 32,7 mmol/Lüre 13,4 mmol/L
Osm = mOsm/kg
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Alıştırma değerleri: Na⁺ 143, Cl⁻ 95 ve HCO₃⁻ 17 mmol/L. AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) kullanarak delta oranını, (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), hesaplayın. İki ondalık verin.

Na⁺ 143 mmol/LCl⁻ 95 mmol/LHCO₃⁻ 17 mmol/L
delta oranı =
5.Klinik farmakokinetikOrta
0,1110100t (h)C (mg/L)1 h9 mg/L7 h1,1 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). gentamicin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 9 mg/L, t = 7 sa iken 1,1 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Eliminasyon hız sabitini k bulun.

C1 = 9 mg/L (1 h)C2 = 1,1 mg/L (7 h)
k = h⁻¹
6.Klinik farmakokinetikZor
t (h)C (mg/L)Css​6 hC = ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vancomycin infüzyonu yükleme dozu olmadan 80 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 4 L/sa ve yarı ömür 10 sa. 6 sa sonra düzey C nedir?

R = 80 mg/hCL = 4 L/ht½ = 10 ht = 6 h
C = mg/L
7.Klinik hemşirelikOrta

Which finding with a groin hernia needs urgent surgical review?

  1. AThe lump disappears completely when the patient lies down flat
  2. BThe lump has been present for several years without pain
  3. CThe lump gets bigger when the patient coughs
  4. DThe lump has become painful and tender and cannot be pushed back
8.Klinik hemşirelikZor

Why are liquid medicines for nasogastric tubes drawn up in dedicated enteral (oral) syringes rather than IV syringes?

  1. AEnteral syringes keep the medicine sterile
  2. BEnteral syringes measure doses less accurately
  3. CIV syringes cannot hold liquid medicines
  4. DTo prevent accidental intravenous administration

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Hemokonsantrasyonla birlikte dehidratasyon

Cevap neden bu

Plazma suyu kaybı eritrositleri (yüksek hematokrit) ve idrarı (yüksek özgül ağırlık) konsantre eder ve BUN yükselir. Sıvı yüklenmesi tam tersi bir paterne yol açardı.Kontrol edilen kaynak: Hematocrit Test · MedlinePlus (NIH) (2024); BUN (Blood Urea Nitrogen) · MedlinePlus (NIH) (2024)

Cevap

C · Hemokonsantrasyonla birlikte dehidratasyon
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Platelets 70 × 10³/µL, creatinine doubled, bilirubin raised

Cevap neden bu

In sepsis, falling platelets (coagulation), a rising creatinine (kidney) and a raised bilirubin (liver) show organ dysfunction, which indicates severe disease. The other sets are normal or near normal.Kontrol edilen kaynak: Bacterial Sepsis · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2023); Laboratory Evaluation of Sepsis · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2023)

Cevap

C · Platelets 70 × 10³/µL, creatinine doubled, bilirubin raised
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: Osm = 348 mOsm/kg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Hesaplanan ozmolalite

Osm = 2·151 + 32,7 + 13,4 = 348,1 ≈ 348 mOsm/kg

Cevap

Osm = 348 mOsm/kg
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: delta oranı = 2,714

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Anyon açığı

AG = 143 − (95 + 17) = 31

Delta oranı

(31 − 12)/(24 − 17) = 19/7 = 2,714

Cevap

delta oranı = 2,714

2’nin üstü: ek metabolik alkaloz.

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: k = 0,3503 h⁻¹

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(9/1,1)/6 = 2,102/6 = 0,3503 h⁻¹

Cevap

k = 0,3503 h⁻¹
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: C = 6,805 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kararlı durum düzeyi

Css = 80/4 = 20 mg/L

Hız sabiti

k = 0,693/10 = 0,06931 h⁻¹

Verilen süre sonundaki düzey

C = 20·(1 − e−0,06931·6) = 6,805 mg/L

Cevap

C = 6,805 mg/L
7.Klinik hemşirelik

Cevap: D · The lump has become painful and tender and cannot be pushed back

Cevap neden bu

An irreducible, painful, tender hernia, especially with vomiting, suggests incarceration or strangulation. This is a surgical emergency because the trapped bowel can become ischaemic.

Cevap

D · The lump has become painful and tender and cannot be pushed back
8.Klinik hemşirelik

Cevap: D · To prevent accidental intravenous administration

Cevap neden bu

Giving an oral or enteral medicine intravenously can be fatal. Enteral syringes with non-IV connectors, such as ENFit, make this wrong-route error much less likely.

Cevap

D · To prevent accidental intravenous administration

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses