Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Bir hastanın beyaz hücre sayısı 16 × 10³/µL ve olgunlaşmamış nötrofillerin (band formları) oranı yüksek. Bu en olası olarak neyi gösterir?

  1. ANormal bir sonucu
  2. BDemir eksikliği anemisini
  3. CAkut bakteriyel enfeksiyonu
  4. DYalnızca kronik viral hastalığı
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

Two sets of blood cultures were taken from separate sites. Only one bottle in one set grows coagulase-negative staphylococci, and the patient has no line or implant. What is the most likely interpretation?

  1. AProof that the patient has infective endocarditis
  2. BInfection with a resistant organism such as MRSA
  3. CProbable skin contamination of the sample
  4. DCertain bloodstream infection needing treatment
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Alıştırma değerleri: Na⁺ 146 mmol/L, glukoz 4,8 mmol/L ve üre 4,9 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.

Na⁺ 146 mmol/Lglukoz 4,8 mmol/Lüre 4,9 mmol/L
Osm = mOsm/kg
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %24 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 67 mmHg (8,9 kPa) ve PaCO₂ 39 mmHg (5,2 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 24%PaO₂ 67 mmHg (8,9 kPa)PaCO₂ 39 mmHg (5,2 kPa)
A–a gradyanı = mmHg
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)C₀ = 10 mg/Lt½ = 2 hC₀/2

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta tobramycin ilacının 160 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 10 mg/L ve yarı ömür 2 sa. Dağılım hacmini Vd bulun.

D = 160 mgC₀ = 10 mg/Lt½ = 2 h
Vd = L
6.Klinik farmakokinetikZor
Vd = 0,7 L/kg6 → 20 mg/LLD = ? mg56 kg · S = 0,92 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 56 kg ağırlığındaki bir hastanın phenytoin düzeyi 6 mg/L; hedef 20 mg/L. İlaç intravenöz olarak phenytoin sodium (S = 0,92) şeklinde veriliyor ve dağılım hacmi 0,7 L/kg. Düzeyi hedefe çıkaran ek yükleme dozu LD nedir?

56 kgVd = 0,7 L/kgC = 6 → 20 mg/LS = 0,92
LD = mg
7.Klinik hemşirelikOrta

Why can a very low serum albumin contribute to oedema?

  1. AIt raises the blood pressure in the capillaries and pushes fluid out
  2. BIt increases the number of red cells
  3. CIt lowers the oncotic pressure that holds fluid in the blood vessels
  4. DIt makes the kidneys retain potassium
8.Klinik hemşirelikZor

Uzun süreli steroid kullanan bir hasta kusma ve atlanan dozlardan sonra hipotansiyon ve konfüzyonla akut olarak kötüleşiyor. Hangi acil durum düşünülmelidir?

  1. AHiperkalsemi
  2. BAdrenal kriz
  3. CDiabetes insipidus
  4. DTiroid fırtınası

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Akut bakteriyel enfeksiyonu

Cevap neden bu

Daha fazla band formuyla birlikte yüksek beyaz hücre sayısı (“sola kayma”), kemik iliğinin akut bakteriyel enfeksiyona veya ağır inflamasyona yanıt verdiğini düşündürür. Sonuç, ateş gibi hastanın belirtileriyle birlikte okunur.Kontrol edilen kaynak: Blood Differential · MedlinePlus (NIH) (2024)

Cevap

C · Akut bakteriyel enfeksiyonu
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Probable skin contamination of the sample

Cevap neden bu

Coagulase-negative staphylococci are common skin flora. Growth in only one of several bottles, without a catheter or implant, most often reflects contamination during collection. Good skin antisepsis reduces contamination, which can lead to unnecessary antibiotics.Kontrol edilen kaynak: Blood culture · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

C · Probable skin contamination of the sample
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: Osm = 302 mOsm/kg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Hesaplanan ozmolalite

Osm = 2·146 + 4,8 + 4,9 = 301,7 ≈ 302 mOsm/kg

Cevap

Osm = 302 mOsm/kg
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 55,37 mmHg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,24·713 − 39/0,8 = 171,1 − 48,75 = 122,4 mmHg

Gradyan

A–a = 122,4 − 67 = 55,37 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 55,37 mmHg
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: Vd = 16 L

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 160/10 = 16 L

Cevap

Vd = 16 L
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 596,5 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,7·56 = 39,2 L

Gereken artış

20 − 6 = 14 mg/L

Yükleme dozu

LD = 39,2·14/(0,92·1) = 596,5 mg

Cevap

LD = 596,5 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: C · It lowers the oncotic pressure that holds fluid in the blood vessels

Cevap neden bu

Albumin creates oncotic pressure, drawing fluid into the capillaries. When it is low, as in liver disease, nephrotic syndrome or malnutrition, fluid leaks into the tissues.

Cevap

C · It lowers the oncotic pressure that holds fluid in the blood vessels
8.Klinik hemşirelik

Cevap: B · Adrenal kriz

Cevap neden bu

Hastalık sırasında steroid dozlarının atlanması şok, kusma ve konfüzyonla seyreden adrenal krize yol açabilir. Parenteral hidrokortizon ve sıvılarla acilen tedavi edilir.

Cevap

B · Adrenal kriz

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses