Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar: pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü: PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz: PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık: AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı: PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A patient on levothyroxine has palpitations, weight loss and a TSH of 0,05 mIU/L. What is the most likely explanation?

AThe patient has stopped the drug
BThe levothyroxine dose is too high
CThe levothyroxine dose is too low
DThe thyroid is now completely normal

2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient on hemodialysis receives epoetin, but the hemoglobin has not risen in 2 months. Which results should be checked first?

AFerritin and transferrin saturation
BTSH and the free T₃ level
CAmylase and lipase levels
DTroponin and creatine kinase

3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Alıştırma değerleri: Na⁺ 147 mmol/L, glukoz 27,9 mmol/L ve üre 14,3 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.

Na⁺ 147 mmol/Lglukoz 27,9 mmol/Lüre 14,3 mmol/L

Osm = mOsm/kg

4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %50 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 82 mmHg (10,9 kPa) ve PaCO₂ 42 mmHg (5,6 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 50%PaO₂ 82 mmHg (10,9 kPa)PaCO₂ 42 mmHg (5,6 kPa)

A–a gradyanı = mmHg

5.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta tobramycin ilacının 90 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 6 mg/L ve yarı ömür 2 sa. Klerensi CL L/sa cinsinden bulun.

D = 90 mgC₀ = 6 mg/Lt½ = 2 h

CL = L/h

6.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 41 yaşındaki bir erkek, 70 kg ağırlığında ve serum kreatinini 2,3 mg/dL (203 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 100 mL/dk olduğunda olağan levetiracetam dozu 12 saatte bir 1000 mg. Aralık korunarak doz, kreatinin klerensiyle orantılı olarak azaltılır. Ayarlanmış dozu D bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

41 yıl70 kgerkekSCr = 2,3 mg/dL1000 mg q12hCrCl normal 100 mL/min

D = mg

7.Klinik hemşirelikOrta

Which factor is most likely to slow wound healing?

ASmoking
BA diet rich in protein
CAdequate fluid intake
DGood blood glucose control

8.Klinik hemşirelikZor

Sirozu ve büyük, gergin karnı olan bir hastaya parasentez yapılıyor. Neden albümin verilebilir?

ASıvıdaki enfeksiyonu tedavi etmek için
Bİdrar potasyumunu artırmak için
CKaraciğerin daha fazla safra üretmesini durdurmak için
DBüyük hacimli sıvı boşaltımından sonra dolaşım bozukluğu riskini azaltmak için

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · The levothyroxine dose is too high

Cevap neden bu

A very low TSH with symptoms of excess thyroid hormone suggests over-replacement. The dose is usually reduced, because long-term over-replacement raises the risk of atrial fibrillation and bone loss, especially in older adults.Kontrol edilen kaynak: TSH test · MedlinePlus (NIH) (2026)

Cevap

B · The levothyroxine dose is too high

2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Ferritin and transferrin saturation

Cevap neden bu

Iron deficiency is the most common reason for a poor response to erythropoiesis-stimulating agents, because the marrow needs iron to make hemoglobin. Ferritin and transferrin saturation are checked, and IV iron is often given in dialysis patients. Infection and inflammation can also blunt the response.Kontrol edilen kaynak: Anemia of Chronic Kidney Disease · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2024); Erythropoietin Stimulating Agents · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2024)

Cevap

A · Ferritin and transferrin saturation

3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: Osm = 336 mOsm/kg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Hesaplanan ozmolalite

Osm = 2·147 + 27,9 + 14,3 = 336,2 ≈ 336 mOsm/kg

Cevap

Osm = 336 mOsm/kg

4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 222 mmHg

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,5·713 − 42/0,8 = 356,5 − 52,5 = 304 mmHg

Gradyan

A–a = 304 − 82 = 222 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 222 mmHg

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: CL = 5,199 L/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 90/6 = 15 L

Hız sabiti

k = 0,693/2 = 0,3466 h⁻¹

Klerens

CL = 0,3466·15 = 5,199 L/h

Cevap

CL = 5,199 L/h

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 418 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 41)·70/(72·2,3) = 41,85 mL/min

Ayarlanmış doz

D = 1000·41,85/100 = 418,5 ≈ 418 mg

Cevap

D = 418 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır ve ürün bilgisiyle karşılaştırılır.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Smoking

Cevap neden bu

Smoking causes vasoconstriction and reduces tissue oxygen, slowing healing and increasing infection risk. Poor nutrition, diabetes, infection and steroids also impair healing.

Cevap

A · Smoking

8.Klinik hemşirelik

Cevap: D · Büyük hacimli sıvı boşaltımından sonra dolaşım bozukluğu riskini azaltmak için

Cevap neden bu

Büyük hacimli parasentez hipotansiyona ve böbrek fonksiyon bozukluğuna yol açabilir. Albümin infüzyonu dolaşan hacmin korunmasına yardımcı olur.

Cevap

D · Büyük hacimli sıvı boşaltımından sonra dolaşım bozukluğu riskini azaltmak için

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses