pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Yetişkin omurgasının hangi iki bölgesi normalde lordoz (arkaya doğru içbükey eğrilik) gösterir?
ATorakal ve lomber
BServikal ve lomber
CTorakal ve sakral
DServikal ve torakal
2.İnsan anatomisiZor
Lomber ponksiyon sırasında iğne epidural aralığa girmeden önce delinen son bağ hangisidir?
APosterior longitudinal bağ
BLigamentum flavum
CSupraspinöz bağ
Dİnterspinöz bağ
3.İnsan fizyolojisiOrta
Kanda karbondioksitin çoğu hangi biçimde taşınır?
ATrombositlerde karbonik asit olarak
BPlazmada bikarbonat iyonları olarak
CÇözünmüş CO₂ gazı olarak
DHem demirine bağlı olarak
4.İnsan fizyolojisiZor
Derin dalış yapan bir dalgıç hızlı yüzeye çıkarsa neden dekompresyon hastalığı riski taşır?
AOksijen yüzeyde zehirli hâle gelir
BBasınç düşünce akciğerler söner
CKarbondioksit akciğerlerden yeterince hızlı çıkamaz
DYüksek basınçta çözünen azot, basınç düşünce kabarcık oluşturur
5.MikrobiyolojiOrta
Yeni bir enfeksiyonda ilk yükselen antikor sınıfı hangisidir?
AIgA
BIgE
CIgG
DIgM
6.MikrobiyolojiZor
Hangi hepatit virüsleri esas olarak kirli yiyecek ve suyla bulaşır?
AHepatit A ve E
BHepatit C ve E
CHepatit B ve C
DHepatit B ve D
7.FarmakolojiOrta
Which technique is correct when giving subcutaneous enoxaparin from a prefilled syringe?
AInject into a vein on the back of the hand
BInject into the abdomen away from the navel and do not rub the site afterwards
CExpel the air bubble from the syringe first, then inject into the deltoid muscle
DMassage the site well for one minute after the injection
8.FarmakolojiZor
Before starting long-term bisphosphonate treatment, a patient is advised to have a dental check-up. Why?
ABisphosphonates stain the teeth black if taken for many years
BBisphosphonates cause severe gum overgrowth
CBisphosphonates dissolve tooth enamel within weeks
DThey are linked to osteonecrosis of the jaw after dental surgery
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Alıştırma değerleri: Na⁺ 139 mmol/L, glukoz 11,1 mmol/L ve üre 12,3 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.
Na⁺ 139 mmol/Lglukoz 11,1 mmol/Lüre 12,3 mmol/L
Osm = mOsm/kg
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
Deniz seviyesinde, %28 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 52 mmHg (6,9 kPa) ve PaCO₂ 55 mmHg (7,3 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1normal sinüs ritmi
2junctional ritim
3sinüs bradikardisi
4birinci derece AV blok
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1sinüs bradikardisi
2ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
3ikinci derece AV blok tip II
4üçüncü derece (tam) AV blok
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 360 hasta yeni bir tedavi, 650 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide sonuç (inme gibi istenmeyen bir olay) görüldüğünü gösteriyor. Bir olayı önlemek için tedavi edilmesi gereken sayıyı NNT bulun. Hasta sayısına, tam sayıya yukarı yuvarlayın.
tedavi: 108/360kontrol: 260/650
NNT =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir tedavi bir olayın riskini göreli olarak %37 azaltıyor (GRA = %37). Bir hasta grubunda tedavisiz risk (CER) beş yılda %25. Bir olayı önlemek için beş yıl boyunca tedavi edilmesi gereken sayıyı NNT bulun. Hasta sayısına, tam sayıya yukarı yuvarlayın.
RRR = 37%CER = 25%
NNT =
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: B · Servikal ve lomber
Cevap neden bu
Servikal ve lomber bölgeler lordotiktir (ikincil eğrilikler). Torakal ve sakral bölgeler kifotiktir (birincil eğrilikler).
Cevap
B · Servikal ve lomber
2.İnsan anatomisi
Cevap: B · Ligamentum flavum
Cevap neden bu
İğne deriyi, supraspinöz ve interspinöz bağları, ardından ligamentum flavumu geçerek epidural aralığa, sonra dura ve araknoidi geçerek subaraknoid aralığa girer.
Cevap
B · Ligamentum flavum
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: B · Plazmada bikarbonat iyonları olarak
Cevap neden bu
CO₂'nin yaklaşık %70'i bikarbonat olarak taşınır. Alyuvarlardaki karbonik anhidraz CO₂ ve suyu karbonik aside dönüştürür; o da H⁺ ve HCO₃⁻'a ayrışır.
Cevap
B · Plazmada bikarbonat iyonları olarak
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: D · Yüksek basınçta çözünen azot, basınç düşünce kabarcık oluşturur
Cevap neden bu
Derinde dokularda daha fazla azot çözünür. Basınç çok hızlı düşerse azot dokularda ve kanda kabarcıklar hâlinde çözeltiden ayrılır: "vurgun".
Cevap
D · Yüksek basınçta çözünen azot, basınç düşünce kabarcık oluşturur
5.Mikrobiyoloji
Cevap: D · IgM
Cevap neden bu
Birincil yanıtta ilk IgM görünür; IgG onu izler ve uzun süreli koruma sağlar. Bu yüzden pozitif IgM yakın zamanda geçirilmiş enfeksiyonu düşündürür.
Cevap
D · IgM
6.Mikrobiyoloji
Cevap: A · Hepatit A ve E
Cevap neden bu
Hepatit A ve E fekal-oral yolla bulaşır. B, C ve D kan ve vücut sıvılarıyla bulaşır ve kronik enfeksiyona yol açabilir.
Cevap
A · Hepatit A ve E
7.Farmakoloji
Cevap: B · Inject into the abdomen away from the navel and do not rub the site afterwards
Cevap neden bu
Enoxaparin is given deep subcutaneously, usually in the abdomen at least 5 cm from the umbilicus. The air bubble in the prefilled syringe is not expelled, and rubbing the site increases bruising.
Cevap
B · Inject into the abdomen away from the navel and do not rub the site afterwards
8.Farmakoloji
Cevap: D · They are linked to osteonecrosis of the jaw after dental surgery
Cevap neden bu
Osteonecrosis of the jaw is a rare but serious adverse effect, mostly after invasive dental work. Dental problems are treated before starting, and good oral hygiene is maintained.
Cevap
D · They are linked to osteonecrosis of the jaw after dental surgery
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 301 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·139 + 11,1 + 12,3 = 301,4 ≈ 301 mOsm/kg
Cevap
Osm = 301 mOsm/kg
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: A–a gradyanı = 78,89 mmHg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 36 küçük kare, 1500 ÷ 36 ≈ dakikada 42.
2. Ritim: düzenli, her R–R 1,44 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,20 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
sinüs bradikardisi
Cevap
sinüs bradikardisi
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ikinci derece AV blok tip II
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
2. Ritim: P dalgaları düzenli; QRS’in eksik olduğu uzun bir duraklama dışında R–R düzenli.
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,92 sn, dakikada 65); her 3 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: iletilen atımlarda 0,18 sn ile sabit.
5. QRS: 0,14 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).
Yorum
ikinci derece AV blok tip II
Cevap
ikinci derece AV blok tip II
Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: NNT = 10
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
Olay hızları
EER = 108/360 = 0,3
CER = 260/650 = 0,4
Tedavi edilmesi gereken sayı
ARR = 0,4 − 0,3 = 0,1
NNT = 1/0,1 = 10 → 10
Cevap
NNT = 10
10 hastanın tedavi edilmesi yaklaşık bir olayı önler.
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: NNT = 11
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.
Mutlak risk azalması
ARR = 0,25·0,37 = 0,0925
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/0,0925 = 10,81 → 11
Cevap
NNT = 11
Aynı göreli etki, başlangıç riski daha yüksek olduğunda daha küçük bir NNT verir.