Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Mesaneyi hangi tür epitel döşer?

  1. ATek katlı yassı epitel
  2. BTek katlı silindirik epitel
  3. CYalancı çok katlı silindirik epitel
  4. DDeğişici epitel (ürotelyum)
2.İnsan anatomisiZor

Bir hastada göz kapağı düşüklüğü, genişlemiş pupil ve "aşağı ve dışa" bakan bir göz var. En olası hasar gören sinir hangisidir?

  1. ATroklear sinir (IV)
  2. BAbdusens siniri (VI)
  3. COkülomotor sinir (III)
  4. DOptik sinir (II)
3.İnsan fizyolojisiOrta

Vücutta pozitif geri bildirimin klasik bir örneği hangisidir?

  1. AVücut sıcaklığı yükselince terleme
  2. BPlazma ozmolalitesi yükselince ADH salınımı
  3. CDoğum sırasında oksitosin salınımı
  4. DYemekten sonra insülin salınımı
4.İnsan fizyolojisiZor

Sağlıklı bir kişi uzandıktan sonra hızla ayağa kalkıyor. Bayılmayı hangi refleks önler?

  1. AKemoreseptör refleksi solunum hızını ve arteriyel oksijen düzeyini artırır
  2. BBainbridge refleksi kalp hızını düşürür
  3. CADH salınımı kan hacmini hemen iki katına çıkarır
  4. DBaroreseptör refleksi kalp hızını ve damar daralmasını artırır
5.MikrobiyolojiOrta

Hangi aşı canlı atenüe (zayıflatılmış) virüsler içerir?

  1. ATetanoz aşısı
  2. BHepatit B aşısı
  3. CKKK (kızamık, kabakulak, kızamıkçık)
  4. Dİnaktive grip enjeksiyonu
6.MikrobiyolojiZor

Griffith'in 1928 deneyinde, ısıyla öldürülmüş düzgün (S) pnömokokların canlı pürüzlü (R) pnömokoklarla karışımı enjekte edilen fareler öldü. Bu neyi gösterdi?

  1. AVirüsler bakteriler arasında gen taşır
  2. BÖlü bakterilerden gelen bir "dönüştürücü ilke" zararsız bakterileri virülan bakterilere çevirebilir
  3. CIsı pnömokokları öldürmez
  4. DPürüzlü pnömokoklar her zaman düzgün olanlardan daha virülandır
7.FarmakolojiOrta

Amitriptilin gibi trisiklik antidepresanların doz aşımını özellikle tehlikeli kılan nedir?

  1. ASaatler içinde ağır karaciğer yetmezliği
  2. BBöbrek taşları
  3. CKardiyak aritmiler ve nöbetler
  4. DKan şekerinde ani yükselme
8.FarmakolojiZor

A patient taking carbimazole or methimazole (thiamazole) for Graves' disease reports a sore throat and fever. What should the nurse suspect and do?

  1. AThyroid storm; double the next dose of the drug
  2. BA common cold; advise rest and fluids and continue the drug as usual
  3. CAgranulocytosis; stop the drug and check the white cell count urgently
  4. DHypothyroidism; add levothyroxine at once
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: akut solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 2 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,20PaCO₂mmHg354521HCO₃⁻mmol/L22268uygun kompansasyonek solunumsal asidozek solunumsal alkaloz

Bir alıştırma gazı metabolik asidoz gösteriyor: pH 7,20, PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa), HCO₃⁻ 8 mmol/L. Ölçülen PaCO₂ değerini Winter formülüyle karşılaştırın. Yorumunuza tıklayın.

pH 7,20PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa)HCO₃⁻ 8 mmol/L
  1. 1uygun kompansasyon
  2. 2ek solunumsal asidoz
  3. 3ek solunumsal alkaloz
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu DII şeridi sabit iletim oranlı atriyal flutter gösteriyor. ventriküler hız değerini dakikadaki atım sayısı olarak bulun.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
ventriküler hız = bpm
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVüçüncü derece (tam) AV blokidioventriküler ritimjunctional ritimçift odacıklı (AV) pace’li ritim

Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1üçüncü derece (tam) AV blok
  2. 2idioventriküler ritim
  3. 3junctional ritim
  4. 4çift odacıklı (AV) pace’li ritim
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olgukontrollermaruz kalmış208126abmaruz kalmamış162294cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir olgu-kontrol çalışması, hastalığı olan 370 hastayı (olgular) ve hastalığı olmayan 420 kişiyi (kontroller) karşılaştırıyor. Tablo, her grupta kaç kişinin bir risk etkenine maruz kaldığını gösteriyor. Maruziyet için odds oranını OR bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

a = 208b = 126c = 162d = 294
OR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
test öncesi60%test sonrası?p′LR−

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın bir hastalık için test öncesi olasılığı %60. Duyarlılığı %82 ve özgüllüğü %81 olan bir test negatiftir çıkıyor. Hastalığın test sonrası olasılığını p′ yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

test öncesi 60%Se = 82%Sp = 81%negatiftir
p′ = %

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: D · Değişici epitel (ürotelyum)

Cevap neden bu

Değişici epitel, mesane gerildikçe hücrelerini yuvarlaktan yassıya doğru değiştirebilir ve bu sırada su geçirmez kalır.

Cevap

D · Değişici epitel (ürotelyum)
2.İnsan anatomisi

Cevap: C · Okülomotor sinir (III)

Cevap neden bu

Okülomotor sinir göz kaslarının çoğunu, levator palpebrayı ve pupil konstriktörünü uyarır. Hasarında lateral rektus ve superior oblik karşı konulmadan çalışır, bu nedenle göz aşağı ve dışa döner.

Cevap

C · Okülomotor sinir (III)
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: C · Doğum sırasında oksitosin salınımı

Cevap neden bu

Serviksin gerilmesi oksitosin salınımına yol açar; oksitosin kasılmaları güçlendirir ve daha fazla gerilmeye neden olur. Döngü doğumla biter. Diğer örnekler negatif geri bildirimdir.

Cevap

C · Doğum sırasında oksitosin salınımı
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: D · Baroreseptör refleksi kalp hızını ve damar daralmasını artırır

Cevap neden bu

Kan bacaklarda toplanır ve basınç düşer; baroreseptörler daha az uyarı gönderir, bu da saniyeler içinde sempatik etkinliği artırıp vagal etkinliği azaltarak kalp hızını ve damar tonusunu yükseltir.

Cevap

D · Baroreseptör refleksi kalp hızını ve damar daralmasını artırır
5.Mikrobiyoloji

Cevap: C · KKK (kızamık, kabakulak, kızamıkçık)

Cevap neden bu

KKK, biraz çoğalan ve güçlü, uzun süreli bağışıklık sağlayan zayıflatılmış canlı virüsler içerir. Tetanoz bir toksoid, hepatit B ise bir alt birim aşısıdır.

Cevap

C · KKK (kızamık, kabakulak, kızamıkçık)
6.Mikrobiyoloji

Cevap: B · Ölü bakterilerden gelen bir "dönüştürücü ilke" zararsız bakterileri virülan bakterilere çevirebilir

Cevap neden bu

Ölü S suşundan gelen bir şey, canlı R bakterilerini kapsül oluşturan, virülan S bakterilerine dönüştürdü. Avery, MacLeod ve McCarty daha sonra bu dönüştürücü ilkenin DNA olduğunu gösterdi.

Cevap

B · Ölü bakterilerden gelen bir "dönüştürücü ilke" zararsız bakterileri virülan bakterilere çevirebilir
7.Farmakoloji

Cevap: C · Kardiyak aritmiler ve nöbetler

Cevap neden bu

Trisiklikler kalpteki sodyum kanallarını bloke eder (QRS kompleksini genişletir) ve antikolinerjik etkilere sahiptir. Doz aşımında aritmilere, hipotansiyona, nöbetlere ve komaya neden olurlar.

Cevap

C · Kardiyak aritmiler ve nöbetler
8.Farmakoloji

Cevap: C · Agranulocytosis; stop the drug and check the white cell count urgently

Cevap neden bu

Thionamides can cause agranulocytosis, which leaves the patient unable to fight infection. Sore throat, fever or mouth ulcers need an urgent full blood count, and the drug is stopped while waiting.

Cevap

C · Agranulocytosis; stop the drug and check the white cell count urgently
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 21,2 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|26 − 40| = 14 mmHg → 1,4 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 2·1,4 = 21,2 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 21,2 mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: uygun kompansasyon

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

1,5·8 + 8 = 20 → 18–22 mmHg

Karşılaştırın

ölçülen: 21 mmHg → uygun kompansasyon

Cevap

uygun kompansasyon
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ventriküler hız = 75 bpm

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Flutter dalgaları

F–F = 5 küçük kare = 0,20 sn → 1500 ÷ 5 = dakikada 300

QRS kompleksleri

R–R = 20 küçük kare = 0,80 sn → 1500 ÷ 20 = dakikada 75
iletim oranı = 300 ÷ 75 = 4:1

Cevap

ventriküler hız = 75 bpm
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: çift odacıklı (AV) pace’li ritim

Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.

Beş adım

1. Hız: R–R = 21 küçük kare, 1500 ÷ 21 ≈ dakikada 71.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,84 sn.
3. P dalgaları: her P dalgası kendi pace sivri dalgasını izliyor (atriyal pace).
4. AV aralığı: ikinci sivri dalga, birincisinden 0,16 sn sonra geliyor (programlanmış AV gecikmesi).
5. QRS: 0,14 sn, geniş, ikinci sivri dalgadan hemen sonra (ventriküler pace).

Yorum

çift odacıklı (AV) pace’li ritim

Cevap

çift odacıklı (AV) pace’li ritim

Pace’li QRS yapısı gereği geniştir; buna dal bloğu veya ventriküler ritim demeyin.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: OR = 3

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Maruziyet odds’u

olgu: 208/162 = 1,284
kontroller: 126/294 = 0,4286

Odds oranı

OR = (208·294)/(126·162) = 2,996 ≈ 3

Cevap

OR = 3

OR 1’in üzerinde: maruziyet olgular arasında daha yaygındır.

14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: p′ = 25 %

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Olabilirlik oranı

LR− = (1 − 0,82)/0,81 = 0,2222

Test öncesi odds

0,6/(1 − 0,6) = 1,5

Test sonrası odds

1,5·0,2222 = 0,3333

Test sonrası olasılık

p′ = 0,3333/(1 + 0,3333) = 0,25 = 25%

Cevap

p′ = 25%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences