Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Yetişkin omurgasının hangi iki bölgesi normalde lordoz (arkaya doğru içbükey eğrilik) gösterir?

  1. ATorakal ve sakral
  2. BServikal ve lomber
  3. CTorakal ve lomber
  4. DServikal ve torakal
2.İnsan anatomisiZor

L4–L5 düzeyinde büyük bir santral disk hernisi eyer anestezisi, idrar retansiyonu ve iki taraflı bacak güçsüzlüğüne yol açıyor. Hangi yapı basıya uğramıştır?

  1. ATorakal omurilik
  2. BKauda ekuina
  3. CKalçadaki siyatik sinir
  4. DFemoral sinir
3.İnsan fizyolojisiOrta

Kalp debisi, kalp hızının neyle çarpımına eşittir?

  1. AEjeksiyon fraksiyonu
  2. BPeriferik direnç
  3. CAtım hacmi
  4. DKan basıncı
4.İnsan fizyolojisiZor

Primer hipotiroidili bir hastada ne beklersiniz?

  1. AYüksek TSH ve düşük serbest T4
  2. BDüşük TSH ve yüksek serbest T4
  3. CDüşük TSH ve düşük serbest T4
  4. DYüksek TSH ve yüksek serbest T4
5.MikrobiyolojiOrta

Mide ülserlerinin en sık nedeni hangi bakteridir?

  1. AHelicobacter pylori
  2. BStaphylococcus aureus
  3. CClostridioides difficile
  4. DEscherichia coli
6.MikrobiyolojiZor

Bakterisidal ve bakteriyostatik antibiyotikler arasındaki temel fark nedir?

  1. ABakterisidal ilaçlar yalnızca vücut dışında etki eder
  2. BBakteriyostatik ilaçlar her zaman bakterisidal ilaçlardan daha hızlı etki eder
  3. CBakterisidal ilaçlar bakterileri öldürür; bakteriyostatik ilaçlar üremeyi durdurur ve temizlik için bağışıklık sistemine dayanır
  4. DBakterisidal ilaçlar yalnızca virüslere, bakteriyostatik ilaçlar bakterilere etki eder
7.FarmakolojiOrta

A patient wants to stop paroxetine suddenly. What should the nurse explain?

  1. AIt can cause dizziness, "electric shock" feelings and irritability
  2. BIt can be stopped at any time, as antidepressants cause no withdrawal effects
  3. CStopping suddenly causes dangerous low blood sugar
  4. DStopping suddenly causes the drug to work better for a while
8.FarmakolojiZor

A patient who takes clonidine stopped it suddenly two days ago. He is now agitated, has a headache and his blood pressure is very high. What is the most likely explanation?

  1. AClonidine toxicity due to slow excretion by the kidneys
  2. BAn allergic reaction to clonidine
  3. CNormal variation unrelated to the medication
  4. DRebound hypertension from abrupt clonidine withdrawal
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,38PaCO₂mmHg354526HCO₃⁻mmol/L222615kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,38, PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa) ve HCO₃⁻ 15 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,38PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa)HCO₃⁻ 15 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,31PaCO₂mmHg354533HCO₃⁻mmol/L222616uygun kompansasyonek solunumsal asidozek solunumsal alkaloz

Bir alıştırma gazı metabolik asidoz gösteriyor: pH 7,31, PaCO₂ 33 mmHg (4,4 kPa), HCO₃⁻ 16 mmol/L. Ölçülen PaCO₂ değerini Winter formülüyle karşılaştırın. Yorumunuza tıklayın.

pH 7,31PaCO₂ 33 mmHg (4,4 kPa)HCO₃⁻ 16 mmol/L
  1. 1uygun kompansasyon
  2. 2ek solunumsal asidoz
  3. 3ek solunumsal alkaloz
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu DII şeridi sabit iletim oranlı atriyal flutter gösteriyor. ventriküler hız değerini dakikadaki atım sayısı olarak bulun.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
ventriküler hız = bpm
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVoranritimP dalgalarıPR aralığıQRS süresi

Bu DII şeridini beş adımla sırayla yorumlayın: hız, ritim, P dalgaları, PR aralığı, QRS süresi. İlk anormal bulguyu hangi adımda buluyorsunuz? Tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1oran
  2. 2ritim
  3. 3P dalgaları
  4. 4PR aralığı
  5. 5QRS süresi
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
testhastalık varhastalık yoktoplampozitiftir185144329abnegatiftir95886981cdtoplam28010301310

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Yeni bir test bir çalışmada referans standartla karşılaştırıldı (2 × 2 tabloya bakın). Pozitif olabilirlik oranını LR+ bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

a = 185b = 144c = 95d = 886
LR+ =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
test öncesi60%test sonrası?p′LR−

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın bir hastalık için test öncesi olasılığı %60. Duyarlılığı %98 ve özgüllüğü %77 olan bir test negatiftir çıkıyor. Hastalığın test sonrası olasılığını p′ yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

test öncesi 60%Se = 98%Sp = 77%negatiftir
p′ = %

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: B · Servikal ve lomber

Cevap neden bu

Servikal ve lomber bölgeler lordotiktir (ikincil eğrilikler). Torakal ve sakral bölgeler kifotiktir (birincil eğrilikler).

Cevap

B · Servikal ve lomber
2.İnsan anatomisi

Cevap: B · Kauda ekuina

Cevap neden bu

L1–L2'nin altında kanal kauda ekuinayı içerir. Bu lomber ve sakral köklerin santral basısı, cerrahi bir acil durum olan kauda ekuina sendromuna yol açar.

Cevap

B · Kauda ekuina
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: C · Atım hacmi

Cevap neden bu

KD = KH × AH. Dinlenmede yaklaşık 70 atım/dk × 70 mL ≈ 5 L/dk.

Cevap

C · Atım hacmi
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: A · Yüksek TSH ve düşük serbest T4

Cevap neden bu

Tiroid yetersiz kalınca düşük T4 negatif geri bildirimi kaldırır ve hipofiz TSH'yi artırır. Düşük T4 ile düşük TSH sekonder (hipofizer) hipotiroidiye işaret ederdi.

Cevap

A · Yüksek TSH ve düşük serbest T4
5.Mikrobiyoloji

Cevap: A · Helicobacter pylori

Cevap neden bu

H. pylori mide mukozasına yerleşir ve asidi yerel olarak nötralize etmek için üreaz üretir. Peptik ülserlerin çoğuna neden olur ve antibiyotik artı PPI ile tedavi edilir.

Cevap

A · Helicobacter pylori
6.Mikrobiyoloji

Cevap: C · Bakterisidal ilaçlar bakterileri öldürür; bakteriyostatik ilaçlar üremeyi durdurur ve temizlik için bağışıklık sistemine dayanır

Cevap neden bu

Bakteriyostatik ilaçlar çoğalmayı durdurur, böylece konak savunmaları bakterileri yok edebilir. Savunmaların zayıf veya ulaşmanın zor olduğu endokardit veya nötropeni gibi durumlarda bakterisidal ilaçlar tercih edilir.

Cevap

C · Bakterisidal ilaçlar bakterileri öldürür; bakteriyostatik ilaçlar üremeyi durdurur ve temizlik için bağışıklık sistemine dayanır
7.Farmakoloji

Cevap: A · It can cause dizziness, "electric shock" feelings and irritability

Cevap neden bu

Antidepressant discontinuation syndrome is common with short half-life drugs such as paroxetine and venlafaxine. The dose is tapered gradually under supervision.

Cevap

A · It can cause dizziness, "electric shock" feelings and irritability
8.Farmakoloji

Cevap: D · Rebound hypertension from abrupt clonidine withdrawal

Cevap neden bu

Clonidine is a central alpha-2 agonist. Stopping it suddenly lets sympathetic activity surge, causing rebound hypertension, so it is tapered gradually.

Cevap

D · Rebound hypertension from abrupt clonidine withdrawal
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: tam kompanse

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,38: 7,35–7,45 içinde
PaCO₂ 26 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 15 mmol/L: düşük (22–26)

Kompansasyon

Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: Winter formülüne göre beklenen PaCO₂ 28,5–32,5 mmHg’dir; dolayısıyla ölçülen 26 mmHg ek bir solunumsal alkaloz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.

tam kompanse

Cevap

tam kompanse
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: uygun kompansasyon

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

1,5·16 + 8 = 32 → 30–34 mmHg

Karşılaştırın

ölçülen: 33 mmHg → uygun kompansasyon

Cevap

uygun kompansasyon
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ventriküler hız = 100 bpm

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Flutter dalgaları

F–F = 5 küçük kare = 0,20 sn → 1500 ÷ 5 = dakikada 300

QRS kompleksleri

R–R = 15 küçük kare = 0,60 sn → 1500 ÷ 15 = dakikada 100
iletim oranı = 300 ÷ 100 = 3:1

Cevap

ventriküler hız = 100 bpm
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: PR aralığı

Her şerit için beş adım: 1. hız (300 ya da 1500 yöntemi, düzensizse 6 saniye yöntemi); 2. ritim: R–R aralıkları eşit mi; 3. P dalgaları: var mı, DII’de pozitif mi, her QRS’in öncesinde bir tane mi ve hepsi birbirine benzer mi; 4. PR aralığı: 0,12–0,20 sn ve sabit; 5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altında. Ritmi ancak beş adımdan sonra adlandırın. Normal sinüs ritmi beşini de geçer: 60–100/dk, düzenli, her QRS’in öncesinde pozitif P, PR 0,12–0,20 sn, QRS 0,12 sn’nin altında.

Beş adım

1. Hız: R–R = 19 küçük kare, 1500 ÷ 19 ≈ dakikada 79.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,76 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,30 sn, sabit, 0,20 sn’den uzun.
5. QRS: 0,10 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

İlk anormal adım

PR aralığı → birinci derece AV blok

Cevap

PR aralığı
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: LR+ = 4,73

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Duyarlılık ve özgüllük

Se = 185/280 = 0,6607
Sp = 886/1030 = 0,8602

Pozitif olabilirlik oranı

LR+ = 0,6607/(1 − 0,8602) = 4,726 ≈ 4,73

Cevap

LR+ = 4,73
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: p′ = 3,8 %

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Olabilirlik oranı

LR− = (1 − 0,98)/0,77 = 0,02597

Test öncesi odds

0,6/(1 − 0,6) = 1,5

Test sonrası odds

1,5·0,02597 = 0,03896

Test sonrası olasılık

p′ = 0,03896/(1 + 0,03896) = 0,0375 ≈ 3,8%

Cevap

p′ = 3,8%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences