Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Karpal tünel sendromunda hangi sinir sıkışır?

  1. AUlnar sinir
  2. BMuskülokutanöz sinir
  3. CMedian sinir
  4. DRadial sinir
2.İnsan anatomisiZor

Hasta yalnızca sağ bacağının üzerinde durduğunda pelvisin sol tarafı düşüyor (pozitif Trendelenburg bulgusu). En olası hasar gören sinir hangisidir?

  1. ASol superior gluteal sinir
  2. BSağ inferior gluteal sinir
  3. CSağ superior gluteal sinir
  4. DSağ femoral sinir
3.İnsan fizyolojisiOrta

Arter kanının normal pH aralığı nedir?

  1. A7,00 ile 7,20
  2. B7,50 ile 7,65
  3. C6,80 ile 7,00
  4. D7,35 ile 7,45
4.İnsan fizyolojisiZor

Uzunluk-gerim ilişkisine göre bir iskelet kası lifi aşırı gerildiğinde neden daha az kuvvet üretir?

  1. AAktin ve miyozin daha az örtüşür, bu yüzden daha az çapraz köprü oluşur
  2. BGerildiğinde kasın ATP'si tükenir
  3. CGerildiğinde sarkoplazmik retikulumdan artık kalsiyum salınmaz
  4. DNöromüsküler kavşak çalışmayı bırakır
5.MikrobiyolojiOrta

Konjugasyon sırasında DNA bakteriler arasında nasıl aktarılır?

  1. Aİki bakteri hücresinin tek hücrede birleşmesiyle
  2. BBir seks pilusu aracılığıyla doğrudan temasla
  3. CBakteri DNA'sı taşıyan bir bakteriyofajla
  4. DOrtamdaki serbest DNA'nın alınmasıyla
6.MikrobiyolojiZor

Chlamydia trachomatis neden agarda rutin kültür yerine genellikle nükleik asit amplifikasyon testleriyle tanınır?

  1. ABir virüstür ve DNA'sı yoktur
  2. BAgar plaklarında üreyemeyecek kadar büyüktür
  3. COksijen varlığında hemen ölür
  4. DSıradan besiyerlerinde üreyemeyen zorunlu hücre içi bir bakteridir
7.FarmakolojiOrta

Why should NSAIDs be used with caution in some people with asthma?

  1. AThey can trigger bronchospasm in aspirin-sensitive asthma
  2. BThey cause mucus plugs by drying the airways
  3. CThey block the anti-inflammatory effect of inhaled corticosteroids
  4. DThey increase the clearance of salbutamol
8.FarmakolojiZor

Bir ilacın dağılım hacmi çok büyük (örneğin bir yetişkinde 500 L). Bu neyi düşündürür?

  1. Aİlaç dokular tarafından yoğun biçimde alınır
  2. Bİlaç neredeyse tamamen plazma kompartmanında kalır
  3. Cİlaç böbreklerle hızla atılır
  4. Dİlaç damar içi verilemez
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 72 mmHg (9,6 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: akut solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 1 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 72 mmHg (9,6 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlamaZor

Alıştırma değerleri: Na⁺ 139, Cl⁻ 111, HCO₃⁻ 17 mmol/L ve albümin 15 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AGc = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.

Na⁺ 139 mmol/LCl⁻ 111 mmol/LHCO₃⁻ 17 mmol/Lalbümin 15 g/L
AGc = mmol/L
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVatriyal flutter, 2:1 iletisinüs taşikardisiatriyal flutter, 4:1 iletiatriyal flutter, 3:1 ileti

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1atriyal flutter, 2:1 ileti
  2. 2sinüs taşikardisi
  3. 3atriyal flutter, 4:1 ileti
  4. 4atriyal flutter, 3:1 ileti
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVikinci derece AV blok tip IIikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)sinüs bradikardisibirinci derece AV blok

Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1ikinci derece AV blok tip II
  2. 2ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
  3. 3sinüs bradikardisi
  4. 4birinci derece AV blok
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olayolay yoktoplamtedavi55185240abkontrol163267430cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 240 hasta yeni bir tedavi, 430 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide sonuç (inme gibi istenmeyen bir olay) görüldüğünü gösteriyor. Tedaviyle olayın göreli riskini RR bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

tedavi: 55/240kontrol: 163/430
RR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
p (%)PPV (%)20%PPV = ?100

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir tarama testinin duyarlılığı %89 ve özgüllüğü %88. Prevalansın %20 olduğu bir popülasyonda kullanılıyor. Pozitif prediktif değeri PPV yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

Se = 89%Sp = 88%p = 20%
PPV = %

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: C · Median sinir

Cevap neden bu

Median sinir, fleksör retinakulumun altından karpal tünelden geçer; sıkışması başparmak, işaret ve orta parmakta karıncalanmaya yol açar.

Cevap

C · Median sinir
2.İnsan anatomisi

Cevap: C · Sağ superior gluteal sinir

Cevap neden bu

Superior gluteal sinir gluteus medius ve minimusu uyarır. Basılan (sağ) bacaktaki bu kaslar zayıfsa pelvis karşı, desteklenmeyen tarafta çöker.

Cevap

C · Sağ superior gluteal sinir
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: D · 7,35 ile 7,45

Cevap neden bu

Arter kanının pH'ı normalde 7,35–7,45'tir. 7,35'in altı asidemi, 7,45'in üstü alkalemidir.

Cevap

D · 7,35 ile 7,45
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: A · Aktin ve miyozin daha az örtüşür, bu yüzden daha az çapraz köprü oluşur

Cevap neden bu

En yüksek kuvvet, filament örtüşmesinin en iyi olduğu optimal bir sarkomer uzunluğunda oluşur. Aşırı germe örtüşmeyi azaltır; çok kısa bir uzunluk ise filamentlerin çarpışmasına yol açar.

Cevap

A · Aktin ve miyozin daha az örtüşür, bu yüzden daha az çapraz köprü oluşur
5.Mikrobiyoloji

Cevap: B · Bir seks pilusu aracılığıyla doğrudan temasla

Cevap neden bu

Konjugasyonda verici hücre alıcıya bir pilus uzatır ve DNA'yı, çoğu zaman bir plazmidi, aktarır. Antibiyotik direnç genlerinin yayılmasının önemli bir yoludur.

Cevap

B · Bir seks pilusu aracılığıyla doğrudan temasla
6.Mikrobiyoloji

Cevap: D · Sıradan besiyerlerinde üreyemeyen zorunlu hücre içi bir bakteridir

Cevap neden bu

Chlamydia yalnızca konak hücrelerin içinde çoğalır; bu yüzden agarda üretilemez. İdrar veya sürüntülerde PCR gibi NAAT'ler duyarlıdır ve standart tanı testidir.

Cevap

D · Sıradan besiyerlerinde üreyemeyen zorunlu hücre içi bir bakteridir
7.Farmakoloji

Cevap: A · They can trigger bronchospasm in aspirin-sensitive asthma

Cevap neden bu

In aspirin-exacerbated respiratory disease, COX inhibition increases leukotriene production, causing bronchospasm. These patients should avoid aspirin and other non-selective NSAIDs.

Cevap

A · They can trigger bronchospasm in aspirin-sensitive asthma
8.Farmakoloji

Cevap: A · İlaç dokular tarafından yoğun biçimde alınır

Cevap neden bu

Toplam vücut suyunun çok üstündeki bir Vd, ilacın çoğu dokularda (yağ ya da kas) bulunduğu için plazma konsantrasyonunun düşük olduğunu gösterir; digoksin ya da amiodaronda olduğu gibi.

Cevap

A · İlaç dokular tarafından yoğun biçimde alınır
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 27,2 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|72 − 40| = 32 mmHg → 3,2 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 1·3,2 = 27,2 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 27,2 mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: AGc = 17,25 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Anyon açığı

AG = 139 − (111 + 17) = 11

Albümin düzeltmesi

11 + 0,25·(40 − 15) = 17,25 mmol/L

Cevap

AGc = 17,25 mmol/L

Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.

11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: atriyal flutter, 3:1 ileti

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Beş adım

1. Hız: R–R = 18 küçük kare, 1500 ÷ 18 ≈ dakikada 83.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,72 sn.
3. P dalgaları: yok; her 0,24 sn’de bir (250/dk) düzenli testere dişi flutter dalgaları var, her QRS için 3.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

atriyal flutter, 3:1 ileti

Cevap

atriyal flutter, 3:1 ileti
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ikinci derece AV blok tip II

AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 5 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 50.
2. Ritim: P dalgaları düzenli; QRS’in eksik olduğu uzun bir duraklama dışında R–R düzenli.
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,76 sn, dakikada 79); her 3 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: iletilen atımlarda 0,20 sn ile sabit.
5. QRS: 0,10 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

ikinci derece AV blok tip II

Cevap

ikinci derece AV blok tip II

Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: RR = 0,6

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Olay hızları

EER = 55/240 = 0,2292
CER = 163/430 = 0,3791

Göreli risk

RR = 0,2292/0,3791 = 0,6046 ≈ 0,6

Cevap

RR = 0,6
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: PPV = 65 %

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Gerçek ve yanlış pozitifler (kişi başına)

Se·p = 0,89·0,2 = 0,178
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,12·0,8 = 0,096

Pozitif prediktif değer

PPV = 0,178/(0,178 + 0,096) = 0,6496 ≈ 65%

Cevap

PPV = 65%

Prevalans ne kadar düşükse aynı testin PPD’si o kadar düşüktür.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences