Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Beyin sapının hangi bölümü ana kardiyovasküler ve solunum merkezlerini içerir?

  1. AMedulla oblongata
  2. BOrta beyin
  3. CSerebellum
  4. DPons
2.İnsan anatomisiZor

Dizin hangi bağı tibianın femura göre öne kaymasını önler?

  1. AÖn çapraz bağ
  2. Bİç yan bağ
  3. CPatellar bağ
  4. DArka çapraz bağ
3.İnsan fizyolojisiOrta

Oksijen-hemoglobin ayrışma eğrisi neden S şeklindedir?

  1. AHemoglobin yalnızca bir oksijen molekülü bağlayabilir
  2. BBir oksijenin bağlanması sonrakinin daha kolay bağlanmasını sağlar
  3. CAlyuvarlar oksijen aldıkça boyut değiştirir
  4. DOksijen yüksek kısmi basınçta plazmada daha iyi çözünür
4.İnsan fizyolojisiZor

Glomerüler filtrasyon hızını ölçmede altın standart olarak hangi maddenin klirensi kullanılır?

  1. AÜre
  2. BKreatinin
  3. Cİnülin
  4. DGlikoz
5.MikrobiyolojiOrta

Konjugasyon sırasında DNA bakteriler arasında nasıl aktarılır?

  1. ABir seks pilusu aracılığıyla doğrudan temasla
  2. Bİki bakteri hücresinin tek hücrede birleşmesiyle
  3. CBakteri DNA'sı taşıyan bir bakteriyofajla
  4. DOrtamdaki serbest DNA'nın alınmasıyla
6.MikrobiyolojiZor

1840'larda Ignaz Semmelweis bir Viyana doğum kliniğinde lohusa humması kaynaklı ölümleri azalttı. Ne uygulamaya koydu?

  1. AAnnelerin penisilinle tedavisini
  2. BKadınları muayene etmeden önce klorlu kireçle el yıkamayı
  3. CAnnelerin doğumdan sonra ayrı izolasyon odalarında tutulmasını
  4. DTüm annelerin doğumdan önce aşılanmasını
7.FarmakolojiOrta

After several years of levodopa treatment, which problem is common?

  1. APermanent hearing loss
  2. BDyskinesias and "on–off" fluctuations in response
  3. CComplete and permanent loss of all Parkinson's symptoms
  4. DSevere hypoglycaemia after each dose
8.FarmakolojiZor

A 19-year-old woman is starting isotretinoin for severe acne. Which requirement is most important?

  1. AReliable contraception and pregnancy tests, as it is highly teratogenic
  2. BA high-vitamin A diet to boost the effect
  3. CWeekly hearing tests and monthly eye examinations during treatment
  4. DTaking the drug only at weekends
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: akut solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 2 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,28PaCO₂mmHg354524HCO₃⁻mmol/L222611uygun kompansasyonek solunumsal asidozek solunumsal alkaloz

Bir alıştırma gazı metabolik asidoz gösteriyor: pH 7,28, PaCO₂ 24 mmHg (3,2 kPa), HCO₃⁻ 11 mmol/L. Ölçülen PaCO₂ değerini Winter formülüyle karşılaştırın. Yorumunuza tıklayın.

pH 7,28PaCO₂ 24 mmHg (3,2 kPa)HCO₃⁻ 11 mmol/L
  1. 1uygun kompansasyon
  2. 2ek solunumsal asidoz
  3. 3ek solunumsal alkaloz
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu DII şeridi, bir duraklamalı sinüs ritmini gösteriyor. Duraklama boyunca R–R aralığı olan duraklama değerini saniye cinsinden ölçün.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
duraklama = s
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)junctional ritimbirinci derece AV bloküçüncü derece (tam) AV blok

Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
  2. 2junctional ritim
  3. 3birinci derece AV blok
  4. 4üçüncü derece (tam) AV blok
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olayolay yoktoplamtedavi47323370abkontrol109231340cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 370 hasta yeni bir tedavi, 340 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide sonuç (inme gibi istenmeyen bir olay) görüldüğünü gösteriyor. Göreli risk azalmasını RRR yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

tedavi: 47/370kontrol: 109/340
RRR = %
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
CER30%EER?RRR 23%

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir tedavi bir olayın riskini göreli olarak %23 azaltıyor (GRA = %23). Bir hasta grubunda tedavisiz risk (CER) beş yılda %30. Bir olayı önlemek için beş yıl boyunca tedavi edilmesi gereken sayıyı NNT bulun. Hasta sayısına, tam sayıya yukarı yuvarlayın.

RRR = 23%CER = 30%
NNT =

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: A · Medulla oblongata

Cevap neden bu

Medulla oblongata kalp hızını, kan basıncını ve solunum ritmini düzenleyen hayati merkezleri içerir.

Cevap

A · Medulla oblongata
2.İnsan anatomisi

Cevap: A · Ön çapraz bağ

Cevap neden bu

Ön çapraz bağ tibianın öne kaymasını sınırlar; pozitif ön çekmece ya da Lachman testi ÖÇB yırtığını düşündürür.

Cevap

A · Ön çapraz bağ
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: B · Bir oksijenin bağlanması sonrakinin daha kolay bağlanmasını sağlar

Cevap neden bu

Hemoglobin kooperatif bağlanma gösterir: bağlanan her O₂ kalan bölgelerin afinitesini artırır ve sigmoid bir eğri ortaya çıkar.

Cevap

B · Bir oksijenin bağlanması sonrakinin daha kolay bağlanmasını sağlar
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: C · İnülin

Cevap neden bu

İnülin serbestçe süzülür, geri emilmez ve salgılanmaz; bu yüzden klirensi tam olarak GFH'ye eşittir. Kreatinin biraz salgılandığı için GFH'yi hafifçe yüksek gösterir.

Cevap

C · İnülin
5.Mikrobiyoloji

Cevap: A · Bir seks pilusu aracılığıyla doğrudan temasla

Cevap neden bu

Konjugasyonda verici hücre alıcıya bir pilus uzatır ve DNA'yı, çoğu zaman bir plazmidi, aktarır. Antibiyotik direnç genlerinin yayılmasının önemli bir yoludur.

Cevap

A · Bir seks pilusu aracılığıyla doğrudan temasla
6.Mikrobiyoloji

Cevap: B · Kadınları muayene etmeden önce klorlu kireçle el yıkamayı

Cevap neden bu

Semmelweis, otopsi de yapan doktorların yönettiği serviste ölüm oranının daha yüksek olduğunu fark etti. Klorlu kireçle el dezenfeksiyonu, mikrop teorisi kabul edilmeden çok önce ölümleri keskin biçimde azalttı.

Cevap

B · Kadınları muayene etmeden önce klorlu kireçle el yıkamayı
7.Farmakoloji

Cevap: B · Dyskinesias and "on–off" fluctuations in response

Cevap neden bu

Long-term levodopa use often leads to motor fluctuations, with periods of good control and periods of stiffness, and to dyskinesias at peak dose. Dose timing and add-on drugs are adjusted to manage this.

Cevap

B · Dyskinesias and "on–off" fluctuations in response
8.Farmakoloji

Cevap: A · Reliable contraception and pregnancy tests, as it is highly teratogenic

Cevap neden bu

Isotretinoin causes severe birth defects. Pregnancy prevention programmes require effective contraception and regular pregnancy tests before, during and after treatment.

Cevap

A · Reliable contraception and pregnancy tests, as it is highly teratogenic
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 21,2 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|26 − 40| = 14 mmHg → 1,4 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 2·1,4 = 21,2 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 21,2 mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: uygun kompansasyon

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

1,5·11 + 8 = 24,5 → 22,5–26,5 mmHg

Karşılaştırın

ölçülen: 24 mmHg → uygun kompansasyon

Cevap

uygun kompansasyon
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: duraklama = 1,72 s

Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).

Ölçün

Duraklama boyunca R’den R’ye 43 küçük kare

Dönüştür

duraklama = 43 × 0,04 s = 1,72 s

P–P ile karşılaştırın

1,72 ÷ 0,76 ≈ 2,3 P–P döngüsü, tam sayı değil

Cevap

duraklama = 1,72 s

Duraklamada P dalgası görünmüyor ve duraklama P–P döngülerinin tam katı değil: sinüs arresti. Tam iki veya üç döngülük bir duraklama sinüs çıkış blokunu düşündürürdü.

12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: üçüncü derece (tam) AV blok

AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.

Beş adım

1. Hız: R–R = 30 küçük kare, 1500 ÷ 30 ≈ dakikada 50.
2. Ritim: R–R düzenli (1,20 sn) ve P–P düzenli (0,72 sn), ancak ikisi birbirinden bağımsız.
3. P dalgaları: pozitif ve dakikada 83 hızında düzenli, ancak QRS komplekslerine bağlı değil; bazıları bir QRS ya da T dalgasının içinde gizleniyor.
4. PR aralığı: atımdan atıma değişiyor; sabit bir ilişki yok.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

üçüncü derece (tam) AV blok

Cevap

üçüncü derece (tam) AV blok

Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: RRR = 60,4 %

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Olay hızları

EER = 47/370 = 0,127
CER = 109/340 = 0,3206

Göreli risk azalması

ARR = 0,3206 − 0,127 = 0,1936
RRR = 0,1936/0,3206 = 0,6038 ≈ 60,4%

Cevap

RRR = 60,4%
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: NNT = 15

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Mutlak risk azalması

ARR = 0,3·0,23 = 0,069

Tedavi edilmesi gereken sayı

NNT = 1/0,069 = 14,49 → 15

Cevap

NNT = 15

Aynı göreli etki, başlangıç riski daha yüksek olduğunda daha küçük bir NNT verir.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences