Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Femur başı hangi yapıyla eklem yapar?

  1. ATrokanter major
  2. BGlenoid boşluk
  3. CObturator foramen
  4. DAsetabulum
2.İnsan anatomisiZor

Kalça ekleminin ana fleksör kası hangisidir?

  1. ABiseps femoris
  2. Bİliopsoas
  3. CAdduktor magnus
  4. DGluteus maksimus
3.İnsan fizyolojisiOrta

Böbreğin toplayıcı kanallarında suyun geri emilimini hangi hormon artırır?

  1. AAtriyal natriüretik peptit
  2. BAldosteron
  3. CParatiroid hormonu
  4. DAntidiüretik hormon (ADH)
4.İnsan fizyolojisiZor

Afferent arteriyol değişmeden bir glomerülün eferent arteriyolünün daralması ne eğilimdedir?

  1. AGlomerüler kapiller basıncı ve GFR'yi düşürmek
  2. BGFR üzerinde hiç etki etmemek
  3. CGlomerüler kapiller basıncı ve GFR'yi artırmak
  4. DFiltrasyonu tamamen durdurmak
5.MikrobiyolojiOrta

Tanı laboratuvarında PCR ne yapar?

  1. ABakterileri görünür kılmak için boyar
  2. BBakterileri agar plaklarında daha hızlı üretir
  3. CSaptanabilmesi için belirli bir DNA dizisinin çok sayıda kopyasını üretir
  4. DHastanın serum örneğindeki özgül antikorların düzeyini ölçer
6.MikrobiyolojiZor

Bir HIV antikor testi neden enfeksiyondan sonraki ilk haftalarda negatif olabilir?

  1. AAntikorlar test reaktifleri tarafından yok edilir
  2. BHIV hiç antikor üretimini tetiklemez
  3. CVirüs ilk haftalarda yalnızca alyuvarlarda saklanır
  4. DVücut henüz saptanabilecek kadar antikor üretmemiştir
7.FarmakolojiOrta

Why is ketorolac given only for a short course?

  1. AGI bleeding and kidney injury become more likely with longer use
  2. BIt quickly loses all its pain-relieving effect because of tolerance
  3. CIt causes respiratory depression after a few days
  4. DIt is a strong opioid that causes addiction
8.FarmakolojiZor

Erken aspirin (salisilat) doz aşımı olan bir hastada kulak çınlaması ve hızlı solunum var. Hangi asit-baz örüntüsü klasiktir?

  1. AÖnce solunumsal alkaloz, ardından metabolik asidoz
  2. BSaf metabolik alkaloz
  3. CNormal bikarbonatla solunumsal asidoz
  4. DÖnce metabolik alkaloz, ardından solunumsal asidoz
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 8 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.

HCO₃⁻ 8 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,24PaCO₂mmHg354583HCO₃⁻mmol/L222634akutkronikkronik üzerine akut

Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,24, PaCO₂ 83 mmHg (11,1 kPa), HCO₃⁻ 34 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.

pH 7,24PaCO₂ 83 mmHg (11,1 kPa)HCO₃⁻ 34 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3kronik üzerine akut
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Bazett formülüyle hesaplayın: QTc = QT/√RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVtorsades de pointesatriyal flutter, 2:1 iletiidioventriküler ritimventriküler fibrilasyon

Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1torsades de pointes
  2. 2atriyal flutter, 2:1 ileti
  3. 3idioventriküler ritim
  4. 4ventriküler fibrilasyon
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olayolay yoktoplamtedavi152768920abkontrol29101130cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 920 hasta yeni bir tedavi, 130 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide sonuç (inme gibi istenmeyen bir olay) görüldüğünü gösteriyor. Mutlak risk azalmasını ARR yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

tedavi: 152/920kontrol: 29/130
ARR = %
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
p (%)PPV (%)0,5%PPV = ?100

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir tarama testinin duyarlılığı %77 ve özgüllüğü %92. Prevalansın %0,5 olduğu bir popülasyonda kullanılıyor. Pozitif prediktif değeri PPV yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

Se = 77%Sp = 92%p = 0,5%
PPV = %

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: D · Asetabulum

Cevap neden bu

Asetabulum kalça kemiğinin ilium, iskium ve pubisin oluşturduğu kap biçimli yuvasıdır. Glenoid boşluk ise omuzun yuvasıdır.

Cevap

D · Asetabulum
2.İnsan anatomisi

Cevap: B · İliopsoas

Cevap neden bu

İliopsoas (psoas major ve iliakus) en güçlü kalça fleksörüdür. Gluteus maksimus kalçayı ekstansiyona getirir.

Cevap

B · İliopsoas
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: D · Antidiüretik hormon (ADH)

Cevap neden bu

Arka hipofizden salınan ADH (vazopresin) akuaporin-2 kanallarını yerleştirir, toplayıcı kanalı suya geçirgen yapar ve idrarı yoğunlaştırır.

Cevap

D · Antidiüretik hormon (ADH)
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: C · Glomerüler kapiller basıncı ve GFR'yi artırmak

Cevap neden bu

Eferent daralma kanı glomerülde tutarak basıncını ve GFR'yi yükseltir. Anjiyotensin II bu şekilde etki eder; bu yüzden ACE inhibitörleri GFR'yi düşürebilir.

Cevap

C · Glomerüler kapiller basıncı ve GFR'yi artırmak
5.Mikrobiyoloji

Cevap: C · Saptanabilmesi için belirli bir DNA dizisinin çok sayıda kopyasını üretir

Cevap neden bu

Polimeraz zincir reaksiyonu hedef diziyi milyonlarca kez çoğaltır. Kültürü zor patojenleri saptayabilir; RNA virüsleri önce DNA'ya dönüştürülür (RT-PCR).

Cevap

C · Saptanabilmesi için belirli bir DNA dizisinin çok sayıda kopyasını üretir
6.Mikrobiyoloji

Cevap: D · Vücut henüz saptanabilecek kadar antikor üretmemiştir

Cevap neden bu

Antikorların ortaya çıkması birkaç hafta sürer. p24 antijenini de saptayan kombine testler veya viral RNA testleri bu pencere dönemini kısaltır.

Cevap

D · Vücut henüz saptanabilecek kadar antikor üretmemiştir
7.Farmakoloji

Cevap: A · GI bleeding and kidney injury become more likely with longer use

Cevap neden bu

Ketorolac is a potent NSAID used for short-term moderate to severe pain. Its risks of GI bleeding, kidney injury and bleeding are high, so treatment is limited to a few days.

Cevap

A · GI bleeding and kidney injury become more likely with longer use
8.Farmakoloji

Cevap: A · Önce solunumsal alkaloz, ardından metabolik asidoz

Cevap neden bu

Salisilatlar solunumu uyararak erken dönemde solunumsal alkaloza neden olur. Ardından hücre metabolizmasını bozarak anyon açığı yüksek metabolik asidoza yol açar. Erişkinlerde çoğu zaman karma bir tablo görülür.

Cevap

A · Önce solunumsal alkaloz, ardından metabolik asidoz
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: PaCO₂ = 20 mmHg

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Winter formülü

PaCO₂ = 1,5·8 + 8 = 20 mmHg
menzil: 18–22 mmHg

Cevap

PaCO₂ = 20 mmHg
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kronik üzerine akut

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen HCO₃⁻

akut: 24 + 1·4,3 = 28,3 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·4,3 = 39,05 mmol/L

Karşılaştırın

ölçülen: 34 mmol/L → kronik üzerine akut

Cevap

kronik üzerine akut
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: QTc = 0,371 s

QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.

Ölçün

QT = 8,5 × 0,04 = 0,34 s
RR = 21 × 0,04 = 0,84 s

Bazett formülü

QTc = 0,34/√0,84 = 0,34/0,9165 = 0,371 s

Cevap

QTc = 0,371 s

Olağan sınırlar içinde (erkekler için yaklaşık 0,45 sn, kadınlar için 0,46 sn). (371 ms)

12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: torsades de pointes

Diğer ventriküler ritimler: torsades de pointes, genellikle dakikada 150–250 hızında polimorfik bir ventriküler taşikardidir; geniş kompleksler yükseklik değiştirir ve izoelektrik hat çevresinde dönerek birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakar. Ders kitapları bunu uzamış QT aralığına bağlar ve resüsitasyon kılavuzlarının bunun için andığı ilaç magnezyum sülfattır. İdioventriküler ritim bir ventriküler kaçış ritmidir: düzenli, geniş QRS (0,12 sn veya daha fazla), P dalgası yok, dakikada 20–40 (hızlanmış idioventriküler ritim dakikada 40–100 hızındadır). Monomorfik VT, dakikada 100’ün üzerinde aynı geniş komplekslere sahiptir. VF kaotiktir, tekrarlayan bir kompleks içermez.

Beş adım

1. Hız: çok hızlı, kompleksler yaklaşık 6 küçük kare arayla (dakikada yaklaşık 250).
2. Ritim: hızlı ve yaklaşık düzenli, ancak komplekslerin yüksekliği ve yönü tekrarlayan bir iğ (mekik) örüntüsüyle değişiyor.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: geniş ve polimorfik; kompleksler izoelektrik hat çevresinde dönüyor, birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakıyor.

Yorum

torsades de pointes

Cevap

torsades de pointes

Torsades de pointes, uzamış QT aralığına bağlı polimorfik bir VT’dir. Bu yalnızca tanıma alıştırmasıdır.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: ARR = 5,8 %

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Olay hızları

EER = 152/920 = 0,1652
CER = 29/130 = 0,2231

Mutlak risk azalması

ARR = 0,2231 − 0,1652 = 0,05786 ≈ 5,8%

Cevap

ARR = 5,8%
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: PPV = 4,6 %

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Gerçek ve yanlış pozitifler (kişi başına)

Se·p = 0,77·0,005 = 0,00385
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,08·0,995 = 0,0796

Pozitif prediktif değer

PPV = 0,00385/(0,00385 + 0,0796) = 0,04614 ≈ 4,6%

Cevap

PPV = 4,6%

Prevalans ne kadar düşükse aynı testin PPD’si o kadar düşüktür.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences