pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
During an episode of chest pain, a patient's ECG shows new horizontal ST depression. What does this most likely indicate?
AMyocardial ischaemia
BA normal finding during pain
CHyperkalaemia
DPericarditis
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A 25-year-old non-smoker has wheeze and cough that come and go, worse at night and after exercise. Spirometry improves markedly after a bronchodilator. Which diagnosis is most likely?
ACOPD
BIdiopathic pulmonary fibrosis
CAsthma
DHeart failure
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Which statement about the PSA blood test is correct?
AA normal result always rules out any prostate cancer
BIt can be raised by benign problems as well as by cancer
CA raised result always means prostate cancer
DIt is only raised in women with bladder cancer
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A patient with acute glomerulonephritis has a BP of 190/115 mmHg, a severe headache and blurred vision. Which is the priority?
ARecheck the BP at the next routine round
BGive extra oral fluids to correct the low urine output
CUrgent escalation for BP control and close neuro checks
DEncourage a walk to relieve the headache
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Which measure helps reduce the risk of delirium in an older surgical patient?
AMoving them to a new bed space each night to reduce boredom
BMaking sure they have their glasses and hearing aids
CGiving a sleeping tablet every night
DKeeping the room dark during the day
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A competent adult who is a Jehovah's Witness refuses blood transfusion before major surgery. What should the nurse do?
ACancel the surgery without discussing it
BRespect the decision, document it and inform the team
CPlan to transfuse secretly during the operation if it becomes needed
DAsk the family to override the decision
7.Klinik hemşirelikOrta
A patient taking a statin reports unexplained muscle pain and weakness. What should the nurse do?
AReport it, as statins can cause muscle damage
BAdvise more vigorous exercise to work through it
CTell them to double the dose
DReassure them that this is a sign the drug is working
8.Klinik hemşirelikZor
Hangi bulgu grubu kardiyojenik şoku hipovolemik şoktan en iyi ayırır?
AYükselmiş juguler venöz basınç ve akciğerlerde raller
BSoğuk, soluk cilt
CAzalmış idrar çıkışı
DTaşikardi, hipotansiyon ve zayıf, ipliksi periferik nabız
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient with joint aches has a positive antinuclear antibody (ANA) test. Which statement is correct?
AA positive ANA rules out all other autoimmune diseases
BA positive ANA means the patient has a viral infection
CA positive ANA proves the patient has rheumatoid arthritis
DA positive ANA supports lupus but does not diagnose it alone
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A frail older adult in a nursing home has been drinking very little during a heat wave. She is confused, and her sodium is 158 mEq/L. Which treatment would the nurse expect?
ARapid infusion of 3% saline to raise the volume
BStrict fluid restriction to below 800 mL a day
CGradual replacement of free water over many hours
DA loop diuretic to remove the extra sodium quickly
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,44, PaCO₂ 58 mmHg (7,7 kPa) ve HCO₃⁻ 38 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
Bu DII şeridi, bir duraklamalı sinüs ritmini gösteriyor. Duraklama boyunca R–R aralığı olan duraklama değerini saniye cinsinden ölçün.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
duraklama = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Palpe edilebilir nabzı olmayan bir hastada monitörde bu organize ritim görülüyor (nabızsız elektriksel aktivite). Erişkin resüsitasyon kılavuzları bunun için hangi tedaviyi belirtir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1transkutan pace
2CPR (şok verilemeyen ritim)
3senkronize kardiyoversiyon
4acil defibrilasyon
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
Hemşire hangi hastayı önce görmelidir?
A30 dakika önce başlayan yeni peltek konuşma ve yüz asimetrisi olan hasta
BDiyet hakkında soru soran tip 2 diyabetli hasta
CYarın diyalize girecek olan kronik böbrek hastalığı olan hasta
DUzun süredir romatoid artriti olan ve her zamanki sabah eklem sertliği olan hasta
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A patient’s serum potassium is 6,1 mEq/L. Which of the patient’s medications should the nurse question first?
AHydrochlorothiazide
BSpironolactone
CFurosemide
DOmeprazole
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Myocardial ischaemia
Cevap neden bu
New horizontal or downsloping ST depression during pain suggests myocardial ischaemia, as in unstable angina or NSTEMI. It should be reported immediately with serial ECGs and troponins. ST depression can also reflect reciprocal change opposite a STEMI.
Cevap
A · Myocardial ischaemia
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Asthma
Cevap neden bu
Asthma typically causes variable symptoms with reversible airflow obstruction. COPD usually affects older people with a smoking history and causes persistent, poorly reversible obstruction. Fibrosis gives a restrictive pattern.
Cevap
C · Asthma
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · It can be raised by benign problems as well as by cancer
Cevap neden bu
PSA can rise with BPH, prostatitis, UTI, recent ejaculation or instrumentation, as well as cancer. A normal level does not exclude cancer. Results are interpreted with symptoms, examination and other tests.
Cevap
B · It can be raised by benign problems as well as by cancer
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · Urgent escalation for BP control and close neuro checks
Cevap neden bu
Severe hypertension with headache and visual change suggests hypertensive encephalopathy. This needs urgent medical treatment and neurological monitoring. Seizures can occur.
Cevap
C · Urgent escalation for BP control and close neuro checks
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Making sure they have their glasses and hearing aids
Cevap neden bu
Delirium prevention includes using glasses and hearing aids, orientation, good sleep, hydration, nutrition, early mobilisation, pain control, avoiding unnecessary sedatives and involving family.
Cevap
B · Making sure they have their glasses and hearing aids
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Respect the decision, document it and inform the team
Cevap neden bu
An informed refusal by a competent adult must be respected. The team discusses which products and alternatives (such as cell salvage or iron) the patient accepts, documents the decision and plans to reduce blood loss.
Cevap
B · Respect the decision, document it and inform the team
7.Klinik hemşirelik
Cevap: A · Report it, as statins can cause muscle damage
Cevap neden bu
Statins can cause myopathy and, rarely, rhabdomyolysis. Unexplained muscle symptoms should be reported so creatine kinase can be checked and the drug reviewed.
Cevap
A · Report it, as statins can cause muscle damage
8.Klinik hemşirelik
Cevap: A · Yükselmiş juguler venöz basınç ve akciğerlerde raller
Cevap neden bu
Her iki tür de taşikardi, hipotansiyon, soğuk cilt ve düşük idrar çıkışına neden olur. Kardiyojenik şokta yetersiz kalp venöz konjesyona ve akciğer ödemine yol açar; bu yüzden büyük sıvı bolusları durumu kötüleştirebilir.
Cevap
A · Yükselmiş juguler venöz basınç ve akciğerlerde raller
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · A positive ANA supports lupus but does not diagnose it alone
Cevap neden bu
Almost all patients with SLE have a positive ANA, so a negative test makes lupus unlikely. However, many healthy people and patients with other conditions also have a positive ANA, so diagnosis needs the clinical picture and more specific antibodies such as anti-dsDNA.Kontrol edilen kaynak:ANA (Antinuclear Antibody) Test · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
D · A positive ANA supports lupus but does not diagnose it alone
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Gradual replacement of free water over many hours
Cevap neden bu
Older adults have a reduced sense of thirst and easily develop hypernatremia from water loss. Free water is replaced gradually, because lowering sodium too quickly can cause cerebral edema. Hypertonic saline and fluid restriction would make it worse.
Cevap
C · Gradual replacement of free water over many hours
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: tam kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,44: 7,35–7,45 içinde
PaCO₂ 58 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 38 mmol/L: yüksek (22–26)
Kompansasyon
Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: metabolik alkalozda PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21 = 45,6–49,6 mmHg; dolayısıyla ölçülen 58 mmHg ek bir solunumsal asidoz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.
tam kompanse
Cevap
tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: ek solunumsal asidoz
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
1,5·16 + 8 = 32 → 30–34 mmHg
Karşılaştırın
ölçülen: 44 mmHg → ek solunumsal asidoz
Cevap
ek solunumsal asidoz
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: duraklama = 1,48 s
Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).
Ölçün
Duraklama boyunca R’den R’ye 37 küçük kare
Dönüştür
duraklama = 37 × 0,04 s = 1,48 s
P–P ile karşılaştırın
1,48 ÷ 0,92 ≈ 1,6 P–P döngüsü, tam sayı değil
Cevap
duraklama = 1,48 s
Duraklamada P dalgası görünmüyor ve duraklama P–P döngülerinin tam katı değil: sinüs arresti. Tam iki veya üç döngülük bir duraklama sinüs çıkış blokunu düşündürürdü.
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: CPR (şok verilemeyen ritim)
Nabızsız elektriksel aktivite (PEA): PEA bir şeritte görülemez. Monitör organize elektriksel aktivite gösterir (VF, VT veya asistoli dışında bir ritim) ancak hastanın palpe edilebilir nabzı yoktur; bu nedenle hasta kontrol edilerek tanınır. Erişkin resüsitasyon kılavuzlarında PEA ve asistoli şok verilemeyen kalp durması ritimleridir: yüksek kaliteli CPR, mümkün olan en kısa sürede epinefrin ve geri döndürülebilir nedenlerin araştırılması (Hs ve Ts: hipovolemi, hipoksi, tansiyon pnömotoraks ve kardiyak tamponad gibi). VF ve nabızsız VT şok verilebilen ritimlerdir.
Şeridin gösterdiği
1. Hız: R–R = 36 küçük kare, 1500 ÷ 36 ≈ dakikada 42.
2. Ritim: düzenli, her R–R 1,44 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,18 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
sinüs bradikardisi
Hastanın gösterdiği
organize elektriksel aktiviteye rağmen nabız yok: nabızsız elektriksel aktivite (PEA), şok verilemeyen bir kalp durması ritmi
Cevap
CPR (şok verilemeyen ritim)
Cevap
CPR (şok verilemeyen ritim)
PEA yatak başında tanınır, asla yalnızca şeritten değil. Bu bir sınav alıştırmasıdır, klinik rehber değildir.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · 30 dakika önce başlayan yeni peltek konuşma ve yüz asimetrisi olan hasta
Cevap neden bu
Ani peltek konuşma ve yüz asimetrisi inmeyi düşündürür ve tedavi zamana bağlıdır. Diğerlerinin kronik, stabil sorunları vardır ve bekleyebilir.
Cevap
A · 30 dakika önce başlayan yeni peltek konuşma ve yüz asimetrisi olan hasta
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · Spironolactone
Cevap neden bu
Spironolactone is a potassium-sparing diuretic and can raise potassium further. Furosemide and thiazides tend to lower potassium, and omeprazole does not usually affect it.