pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
Apiksaban ve rivaroksaban gibi direkt oral antikoagülanlarla ilgili hangi ifade doğrudur?
AVarfarinde olduğu gibi haftalık INR kontrolü gerekir
BEtkileri K vitamini verilerek geri çevrilir
CHaftalarca etkili oldukları için atlanan dozların önemi yoktur
DRutin INR kontrolü gerekmez, ancak dozlar böbrek fonksiyonuna bağlıdır
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
Astımlı bir hastanın tepe akımı en iyi değerinin %40'ı, solunum hızı 28/dk'dır ve cümleleri tamamlayamamaktadır. SpO₂ %94'tür. Bu atak nasıl sınıflandırılmalıdır?
AAkut ağır astım
BÖlümcüle yakın astım
COrta şiddette astım alevlenmesi
DYaşamı tehdit eden astım
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Which approach helps most when talking to a patient with expressive aphasia?
ASpeak louder, because the patient cannot hear well
BAvoid talking to them until their speech has recovered
CAsk questions that can be answered with yes, no or a gesture
DFinish their sentences quickly to save them effort
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
Why may HbA1c be unreliable in a patient with haemolytic anaemia or a recent large blood transfusion?
AThe test only measures the glucose in the plasma, not in the cells
BIt depends on how long red blood cells survive in the blood
CAnaemia always makes the HbA1c very high
DBlood transfusions contain large amounts of glucose
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Why are accurate fluid balance charts kept after major surgery?
ATo check how far the patient has walked and how often they get out of bed
BTo detect dehydration, fluid overload or kidney problems early
CTo record when visitors come and go
DTo decide which meal the patient will have next
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient with cirrhosis takes spironolactone and furosemide. Which blood result should the nurse report before the next dose?
ASodium 138 mmol/L
BSodium 141 mmol/L
CPotassium 4,2 mmol/L
DPotassium 6,0 mmol/L
7.Klinik hemşirelikOrta
After a laparoscopic cholecystectomy, a patient has pain in the shoulder tip. What is the most likely cause?
AGas used during the operation irritating the diaphragm
BAn allergic reaction to the dressing
CA heart attack caused by the stress of surgery
DA broken collarbone from being moved onto the table
8.Klinik hemşirelikZor
A nurse teaches a patient with heart failure about self-care. Which statement shows a need for further teaching?
A"I will report it if I need more pillows to sleep."
B"I will take my water tablet in the morning."
C"I only need to weigh myself once a month."
D"I will weigh myself each morning after passing urine."
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient taking spironolactone asks about using a salt substitute. What should the nurse explain?
ASalt substitutes protect against the potassium loss caused by this drug
BSalt substitutes are fine as long as the patient drinks more water
CSalt substitutes are safe because they contain only sodium chloride
DMost salt substitutes contain potassium and can raise the level too high
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
Bir aPTT sonucu son derece yüksektir, ancak hemşire örneğin heparin infüzyonunun aktığı koldan alındığını öğrenir. En iyi eylem nedir?
AHeparini geri çevirmek için hemen protamin vermek
BHeparin infüzyonunu kalıcı olarak durdurmak ve sağlık profesyonelini bilgilendirmek
CSonucu kabul etmek ve infüzyon hızını yarıya indirmek
DDoz ayarlanmadan önce karşı koldan yeni bir örnek istemek
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 16 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 16 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Alıştırma değerleri: Na⁺ 137, Cl⁻ 110, HCO₃⁻ 17 mmol/L ve albümin 31 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AGc = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1junctional ritim
2sinüs taşikardisi
3normal sinüs ritmi
4birinci derece AV blok
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1birinci derece AV blok
2ikinci derece AV blok tip II
3ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
4sinüs bradikardisi
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
Yaşam bulguları normal, stabil bir erişkinin elinde dikiş gerektiren bir kesik var ve başka sorunu yok. Hangi ESI seviyesi uygundur?
ASeviye 3
BSeviye 5
CSeviye 2
DSeviye 4
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
Yeni bir yatışa yer açmak için yoğun bakımdan hangi hastayı taşımak en iyi seçimdir?
ADozu bu sabah artırılan norepinefrin infüzyonu alan
B2 gün önce ekstübe edilmiş, 2 L/dk nazal oksijenle stabil, vazoaktif infüzyon yok
CSolunum yetmezliği nedeniyle 1 saat önce entübe edilmiş, hâlâ sedatize
DGece GİS kanamasıyla yatırılmış ve hâlâ kan alan
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · Rutin INR kontrolü gerekmez, ancak dozlar böbrek fonksiyonuna bağlıdır
Cevap neden bu
DOAK'ların etkileri öngörülebilirdir, bu nedenle rutin koagülasyon izlemi gerekmez. Dozlamayı böbrek fonksiyonu, kilo, yaş ve etkileşen ilaçlar yönlendirir. Etki bir iki gün içinde geçtiği için atlanan dozlar önemlidir. K vitamini onları geri çevirmez; özgül geri çevirici ajanlar vardır.
Cevap
D · Rutin INR kontrolü gerekmez, ancak dozlar böbrek fonksiyonuna bağlıdır
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Akut ağır astım
Cevap neden bu
Yaygın kılavuzlarda (örneğin BTS/SIGN) en iyi değerin %33–50'si düzeyinde tepe akım, ≥25/dk solunum hızı, ≥110/dk kalp hızı veya cümleleri tamamlayamama akut ağır astımı gösterir. Yaşamı tehdit eden özellikler arasında %33'ün altında tepe akım, %92'nin altında SpO₂, sessiz göğüs, siyanoz, bitkinlik veya konfüzyon bulunur; ölümcüle yakın astım ise yüksek PaCO₂ veya ventilasyon gereksinimi demektir.
Cevap
A · Akut ağır astım
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · Ask questions that can be answered with yes, no or a gesture
Cevap neden bu
In expressive aphasia, comprehension is largely preserved. Short, closed questions, extra time, gestures and picture or word boards help. Shouting does not help, and constantly finishing sentences can frustrate the patient.
Cevap
C · Ask questions that can be answered with yes, no or a gesture
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · It depends on how long red blood cells survive in the blood
Cevap neden bu
HbA1c reflects glucose exposure over the lifespan of red cells. If red cells are destroyed early, or donor cells are added, the result may not match true average glucose. Glucose monitoring or other tests may be used instead.
Cevap
B · It depends on how long red blood cells survive in the blood
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · To detect dehydration, fluid overload or kidney problems early
Cevap neden bu
Fluid balance charts record IV and oral intake against urine, drains, vomit and NG losses. Trends help detect hypovolaemia, overload and acute kidney injury.
Cevap
B · To detect dehydration, fluid overload or kidney problems early
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · Potassium 6,0 mmol/L
Cevap neden bu
Spironolactone blocks aldosterone and can cause hyperkalaemia, which risks arrhythmias. A potassium of 6,0 mmol/L is above the normal range (about 3,5–5,0) and needs urgent review before further doses.
Cevap
D · Potassium 6,0 mmol/L
7.Klinik hemşirelik
Cevap: A · Gas used during the operation irritating the diaphragm
Cevap neden bu
Carbon dioxide used to inflate the abdomen can irritate the diaphragm, causing referred shoulder-tip pain. It usually settles within a few days with mobilisation and analgesia.
Cevap
A · Gas used during the operation irritating the diaphragm
8.Klinik hemşirelik
Cevap: C · "I only need to weigh myself once a month."
Cevap neden bu
Daily weights at the same time with the same scales detect fluid retention early. A rapid gain, worsening breathlessness or needing more pillows should be reported.
Cevap
C · "I only need to weigh myself once a month."
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · Most salt substitutes contain potassium and can raise the level too high
Cevap neden bu
Spironolactone blocks aldosterone, so the kidneys keep potassium. Many salt substitutes are made of potassium chloride, and combining them with spironolactone can cause dangerous hyperkalemia, especially with kidney disease or ACE inhibitors.Kontrol edilen kaynak:Spironolactone · MedlinePlus (NIH) (2018); High potassium level · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
D · Most salt substitutes contain potassium and can raise the level too high
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · Doz ayarlanmadan önce karşı koldan yeni bir örnek istemek
Cevap neden bu
İnfüzyon koluna alınan kan damladan gelen heparin içerir; bu yüzden aPTT yanlış biçimde yüksektir. Diğer koldan alınan örnek gerçek sonucu verir. Yanlış bir sonuca göre dozu değiştirmek pıhtılaşmaya yol açabilir.Kontrol edilen kaynak:Partial Thromboplastin Time (PTT) Test · MedlinePlus (NIH) (2026)
Cevap
D · Doz ayarlanmadan önce karşı koldan yeni bir örnek istemek
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 32 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·16 + 8 = 32 mmHg
menzil: 30–34 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 32 mmHg
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: AGc = 12,25 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Anyon açığı
AG = 137 − (110 + 17) = 10
Albümin düzeltmesi
10 + 0,25·(40 − 31) = 12,25 mmol/L
Cevap
AGc = 12,25 mmol/L
Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: birinci derece AV blok
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 22 küçük kare, 1500 ÷ 22 ≈ dakikada 68.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,88 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,34 sn, sabit, 0,20 sn’den uzun.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
birinci derece AV blok
Cevap
birinci derece AV blok
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ikinci derece AV blok tip II
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
2. Ritim: P dalgaları düzenli; QRS’in eksik olduğu uzun bir duraklama dışında R–R düzenli.
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,88 sn, dakikada 68); her 4 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: iletilen atımlarda 0,20 sn ile sabit.
5. QRS: 0,14 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).
Yorum
ikinci derece AV blok tip II
Cevap
ikinci derece AV blok tip II
Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · Seviye 4
Cevap neden bu
Stabil bir hastada ESI seviye 3–5, beklenen kaynaklara bağlıdır: iki veya daha fazlası seviye 3, bir tane seviye 4 ve hiç yoksa seviye 5’tir. Basit dikiş bir kaynak sayılır; bu yüzden seviye 4’tür.
Cevap
D · Seviye 4
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · 2 gün önce ekstübe edilmiş, 2 L/dk nazal oksijenle stabil, vazoaktif infüzyon yok
Cevap neden bu
Düşük akımlı oksijenle ve vazoaktif ilaçsız ekstübe edilmiş hasta stabildir ve düzelmektedir. Yakın zamandaki entübasyon, artan vazopresör gereksinimi ve aktif kanamanın hepsi yoğun bakım düzeyinde bakım gerektirir.
Cevap
B · 2 gün önce ekstübe edilmiş, 2 L/dk nazal oksijenle stabil, vazoaktif infüzyon yok