pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
A patient with diabetes is starting a beta-blocker. What should the nurse teach about hypoglycaemia?
AThe beta-blocker will prevent all episodes of hypoglycaemia
BSome warning signs, such as a fast heartbeat, may be masked
CHypoglycaemia will always cause a very slow and weak pulse
DInsulin should be stopped while taking a beta-blocker
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient with severe aortic stenosis is prescribed glyceryl trinitrate (nitroglycerin) for chest pain. Why should the nurse use particular caution?
AThere is no reason for caution, because GTN acts only on the coronary arteries
BGTN raises the blood pressure dangerously in aortic stenosis
CVasodilators can cause a severe fall in BP with a fixed outflow obstruction
DGTN makes the narrowed aortic valve tighten further within a few minutes
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Tiroidektomiden sonra sütür veya klips çıkarıcılar neden sıklıkla yatak başında bulundurulur?
ADren çalışmayı bırakınca ayarlamak için kullanılırlar
BBoyun hematomu hava yolunu sıkıştırabilir ve açılması gerekebilir
CBoyun venlerinden kan almak için gereklidirler
DSütürler ameliyattan sonraki ilk akşam alınmalıdır
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A patient with known back pain says they now cannot feel the skin between their legs and have not passed urine for 12 hours. What should happen?
AA routine physiotherapy appointment next week
BUrgent MRI and referral to the spinal surgeons
CA laxative and review in the clinic in a month
DAdvice to rest at home and take stronger painkillers
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Why is the time a surgical limb tourniquet is inflated carefully recorded?
ALong inflation can cause nerve and muscle damage
BThe surgeon is paid per minute of use
CIt shows how long the anaesthetic gas was used
DThe tourniquet slowly loses all its air after one minute
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient with diabetes has a foot ulcer. A sterile probe touches bone at the base of the ulcer. What should the nurse suspect?
AVenous insufficiency
BSimple dry skin
COsteomyelitis
DA healing category 1 ulcer
7.Klinik hemşirelikOrta
Which is a major risk factor for Clostridioides difficile infection?
ATaking regular paracetamol
BA diet high in fibre and fresh fruit
CRegular exercise
DRecent broad-spectrum antibiotic use
8.Klinik hemşirelikZor
A patient has a painful, punched-out ulcer on the toes, with a cold, pale foot and weak foot pulses. Which type of ulcer is most likely?
AA venous ulcer
BAn arterial ulcer
CA burn
DA pressure ulcer from bed rest
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
How does the nurse start a 24-hour urine collection at 08:00?
ACollect only the first urine passed on waking, and repeat this the next morning
BSave the 08:00 urine as the first sample, then collect until 08:00 the next day
CHave the patient void and discard that urine, then save all urine until 08:00 the next day
DSave three samples spread across the day and discard all of the urine passed at night
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
The nurse prepares a patient for a 2-hour oral glucose tolerance test tomorrow morning. Which statement shows a need for further teaching?
A"I can have a light breakfast before the test"
B"I'll fast overnight but can drink plain water"
C"I'll avoid smoking until the test is over"
D"I'll stay seated during the test if I can"
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,51, PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa) ve HCO₃⁻ 37 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,51PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa)HCO₃⁻ 37 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,19, PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa), HCO₃⁻ 28 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,19PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa)HCO₃⁻ 28 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Bazett formülüyle hesaplayın: QTc = QT/√RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1junctional ritim
2pace’li ritim, yakalama kaybı
3çift odacıklı (AV) pace’li ritim
4geniş QRS’li sinüs ritmi
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A pregnant nurse is on the unit. Which patient should the charge nurse avoid assigning to her?
AA patient after a hip replacement
BA patient with type 2 diabetes who needs insulin teaching before discharge
CA patient with a fractured wrist
DA patient with a sealed radioactive implant for cervical cancer
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
Two patients on the unit have the same surname. What should the nurse do before giving a medication?
AUse the room number as the main identifier
BCheck two identifiers against the wristband and the medication record
CAsk a nursing assistant which patient is which
DAsk the patient, “Are you Mr Smith?” and give the drug once he says yes
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · Some warning signs, such as a fast heartbeat, may be masked
Cevap neden bu
Beta-blockers can blunt adrenergic symptoms of hypoglycaemia such as palpitations and tremor. Sweating usually remains. Patients should check their glucose if they feel unwell and know their other warning signs.
Cevap
B · Some warning signs, such as a fast heartbeat, may be masked
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Vasodilators can cause a severe fall in BP with a fixed outflow obstruction
Cevap neden bu
In severe aortic stenosis, cardiac output is fixed by the narrow valve. Vasodilators lower preload and afterload, and the heart cannot compensate, so the blood pressure can fall sharply and cause syncope. They are used with care and close monitoring.
Cevap
C · Vasodilators can cause a severe fall in BP with a fixed outflow obstruction
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Boyun hematomu hava yolunu sıkıştırabilir ve açılması gerekebilir
Cevap neden bu
Tiroid cerrahisi sonrası boyun hematomu hava yolunu hızla sıkıştırabilir. Birçok birim, acil durumda yaranın açılabilmesi için klips veya sütür çıkarıcıları ve hava yolu ekipmanını yatak başında bulundurur. Hemşire şişlik, stridor ve nefes almada güçlüğü izler.
Cevap
B · Boyun hematomu hava yolunu sıkıştırabilir ve açılması gerekebilir
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Urgent MRI and referral to the spinal surgeons
Cevap neden bu
Saddle anaesthesia with urinary retention suggests cauda equina syndrome. Delay can lead to permanent bladder, bowel and sexual dysfunction. The patient needs an emergency MRI and surgical decompression if confirmed.
Cevap
B · Urgent MRI and referral to the spinal surgeons
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · Long inflation can cause nerve and muscle damage
Cevap neden bu
A tourniquet creates a bloodless field but causes limb ischaemia. Inflation time and pressure are recorded and the surgeon is told at set intervals, as long inflation can damage nerves and muscle.
Cevap
A · Long inflation can cause nerve and muscle damage
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · Osteomyelitis
Cevap neden bu
A positive probe-to-bone test in a diabetic foot ulcer strongly suggests osteomyelitis. Imaging, bone samples, prolonged antibiotics and specialist foot team care are usually needed.
Cevap
C · Osteomyelitis
7.Klinik hemşirelik
Cevap: D · Recent broad-spectrum antibiotic use
Cevap neden bu
Broad-spectrum antibiotics disrupt normal gut flora, letting C. difficile overgrow. Older age, hospital stay and proton pump inhibitors also increase the risk.
Cevap
D · Recent broad-spectrum antibiotic use
8.Klinik hemşirelik
Cevap: B · An arterial ulcer
Cevap neden bu
Arterial ulcers are usually on the feet or toes, painful and punched-out, with signs of poor perfusion. Venous ulcers are usually around the ankle, shallow and associated with swelling and skin staining.
Cevap
B · An arterial ulcer
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Have the patient void and discard that urine, then save all urine until 08:00 the next day
Cevap neden bu
The collection starts with an empty bladder, so the first void is discarded and the time recorded. All urine for the next 24 hours is saved, including a final void at the end time. If urine is discarded by mistake, the collection usually has to restart.Kontrol edilen kaynak:Urine 24-hour volume · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
C · Have the patient void and discard that urine, then save all urine until 08:00 the next day
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · "I can have a light breakfast before the test"
Cevap neden bu
The OGTT is done after an overnight fast of at least 8 hours; water is allowed. Eating before the test makes the results invalid. Patients rest during the test and avoid smoking, which can affect glucose.Kontrol edilen kaynak:Blood Glucose Test · MedlinePlus (NIH) (2024); Glucose tolerance test - non-pregnant · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
A · "I can have a light breakfast before the test"
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kısmen kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,51: alkalemi (7,45’in üstü)
PaCO₂ 48 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 37 mmol/L: yüksek (22–26)
Kompansasyon
kısmen kompanse
Cevap
kısmen kompanse
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: akut
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·3,6 = 27,6 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3,6 = 36,6 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 28 mmol/L → akut
Cevap
akut
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QTc = 0,48 s
QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.
Ölçün
QT = 12 × 0,04 = 0,48 s
RR = 25 × 0,04 = 1,00 s
Bazett formülü
QTc = 0,48/√1,00 = 0,48/1 = 0,48 s
Cevap
QTc = 0,48 s
Hem erkekler (yaklaşık 0,45 sn) hem kadınlar (yaklaşık 0,46 sn) için olağan sınırların üzerinde: uzamış. (480 ms)
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: çift odacıklı (AV) pace’li ritim
Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 23 küçük kare, 1500 ÷ 23 ≈ dakikada 65.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,92 sn.
3. P dalgaları: her P dalgası kendi pace sivri dalgasını izliyor (atriyal pace).
4. AV aralığı: ikinci sivri dalga, birincisinden 0,16 sn sonra geliyor (programlanmış AV gecikmesi).
5. QRS: 0,16 sn, geniş, ikinci sivri dalgadan hemen sonra (ventriküler pace).
Yorum
çift odacıklı (AV) pace’li ritim
Cevap
çift odacıklı (AV) pace’li ritim
Pace’li QRS yapısı gereği geniştir; buna dal bloğu veya ventriküler ritim demeyin.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · A patient with a sealed radioactive implant for cervical cancer
Cevap neden bu
A sealed radioactive implant (brachytherapy) emits radiation, and pregnant staff should not care for these patients. The other patients pose no special risk to a pregnancy.
Cevap
D · A patient with a sealed radioactive implant for cervical cancer
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · Check two identifiers against the wristband and the medication record
Cevap neden bu
The nurse uses at least two identifiers, such as full name and date of birth, checked against the wristband and record. Open questions (“Please tell me your name”) are safer than yes/no questions.
Cevap
B · Check two identifiers against the wristband and the medication record