pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
KOAH'lı kişiler için genellikle hangi aşılar önerilir?
AAlevlenmeleri tetiklediği bilindiği için hiç aşı yapılmaz
BYalnızca yıllık tetanoz rapel dozu
CBeş yılda bir BCG aşısı
DYıllık influenza ve pnömokok aşısı
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
Göğüs tüpünün çıkarılması için yaygın olarak hangi yaklaşım öğretilir?
AEmiş tam güçte çalışırken çıkarmak
BHasta uzun, derin bir nefes alırken yavaşça çıkarmak
CTutulan bir nefes sırasında veya ekspirasyonda çıkarmak, sonra bölgeyi kapatmak
DÇıkarıp bölgeyi bir gün boyunca drene olsun diye açık bırakmak
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Hipertiroidi nedeniyle karbimazol kullanan bir hasta boğaz ağrısı ve ateş bildiriyor. Hemşire ne yapmalıdır?
ATuzlu suyla gargara önermeli ve ilaca bir hafta daha devam etmelidir
BAgranülositozu aramak için acil tam kan sayımı ayarlamalıdır
CTiroidi daha hızlı kontrol altına almak için dozu ikiye katlamalıdır
Dİlacın ciddi kan yan etkisi olmadığı için hastayı rahatlatmalıdır
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A patient on carbamazepine is admitted confused, with a sodium of 121 mmol/L. Which explanation is most likely?
AConfusion is a normal, expected effect of carbamazepine and is unrelated to sodium
BThe low sodium proves the patient has stopped taking the drug
CCarbamazepine causes salt loss through severe diarrhoea
DCarbamazepine can cause hyponatraemia through an SIADH-like effect
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Ağır akut pankreatitte hangi elektrolit sorunu görülebilir?
AHiperkalsemi
BHipernatremi
CHiperkalemi
DHipokalsemi
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A sacral wound has heavy exudate, and the surrounding skin is white, soft and wrinkled. What should the nurse do?
AApply a tight plastic film directly over the wound
BLeave the same dressing in place for a week so the wound is not disturbed
CProtect the skin edges and use a more absorbent dressing
DUse a dressing that adds even more moisture
7.Klinik hemşirelikOrta
Yaşlı bir hastanın serviste düşme riski yüksek. En uygun hemşirelik girişimi hangisidir?
AKırılmasın diye hastanın gözlüklerini almak
BÇağrı zilini ve eşyalarını ulaşabileceği yerde tutmak ve uyuşukluk yapan ilaçları gözden geçirmek
CHer hastada otomatik olarak yatak kenarlıkları kullanmak
DHastayı her zaman yatağa kısıtlamak
8.Klinik hemşirelikZor
A patient with type 1 diabetes is nil by mouth before surgery. Why must their insulin not simply be stopped?
AStopping insulin causes immediate hypoglycaemia during the operation
BInsulin is needed for the anaesthetic to work
CWithout any insulin they can develop diabetic ketoacidosis
DInsulin prevents wound infection on its own
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient on warfarin for atrial fibrillation has a target INR of 2,0–3,0. How does the usual target for a patient with a mechanical mitral valve compare?
AHigher, about 2,5–3,5
BLower, about 1,0–1,5
CMuch higher, about 5,0–6,0
DThe same, 2,0–3,0
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient with acute pancreatitis has a rising BUN, a falling calcium and a glucose of 250 mg/dL (13,9 mmol/L) over the first 48 hours. What do these results suggest?
AA lab error from lipemic samples
BIncreasingly severe pancreatitis
CAn unrelated new kidney stone
DA resolving, mild pancreatitis
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 18 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 18 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,32, PaCO₂ 70 mmHg (9,3 kPa), HCO₃⁻ 35 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,32PaCO₂ 70 mmHg (9,3 kPa)HCO₃⁻ 35 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII şeridi, bir duraklamalı sinüs ritmini gösteriyor. Duraklama boyunca R–R aralığı olan duraklama değerini saniye cinsinden ölçün.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
duraklama = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1supraventriküler taşikardi (SVT)
2torsades de pointes
3ventriküler fibrilasyon
4idioventriküler ritim
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
Two nursing assistants argue loudly at the station about their assignments. What is the charge nurse’s best first step?
AIgnore it and hope they sort it out
BMeet both of them privately to hear each side
CReport them to human resources at once
DChange both of their assignments without any discussion
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
Sürekli mesane irrigasyonlu transüretral prostat rezeksiyonundan sonra hangi hasta bulgusu beklenmedik ve müdahale gerektiriyor?
AReçete edilen antispazmodik ilaçla hafifleyen hafif mesane spazmları
BGün içinde berraklaşan açık pembe idrar
CSonda olmasına rağmen idrara çıkma ihtiyacı hissetmek
DPıhtılı parlak kırmızı idrar ve sondadan azalmış akış
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · Yıllık influenza ve pnömokok aşısı
Cevap neden bu
İnfluenza, pnömokok ve ulusal takvimlerde önerilen diğer solunum yolu enfeksiyonlarına (COVID-19 ve yaşlılarda RSV gibi) karşı aşılama KOAH'ta enfeksiyonları ve alevlenmeleri azaltır.
Cevap
D · Yıllık influenza ve pnömokok aşısı
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Tutulan bir nefes sırasında veya ekspirasyonda çıkarmak, sonra bölgeyi kapatmak
Cevap neden bu
Birçok kılavuz tüpün derin bir nefesin sonunda tutulurken (Valsalva) veya ekspirasyon sırasında çıkarılmasını önerir; böylece göğüs içi basınç pozitif olur. Yara sütür veya oklüzif pansumanla kapatılır, hasta tekrarlayan pnömotoraks açısından izlenir ve endike ise akciğer grafisi çekilir. Öncesinde analjezi iyi uygulamadır.
Cevap
C · Tutulan bir nefes sırasında veya ekspirasyonda çıkarmak, sonra bölgeyi kapatmak
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Agranülositozu aramak için acil tam kan sayımı ayarlamalıdır
Cevap neden bu
Tiyonamidler (karbimazol, metimazol, propiltiourasil) nadir ancak yaşamı tehdit eden nötrofil düşüşü olan agranülositoza yol açabilir. Hastalara boğaz ağrısı, ateş veya ağız yaralarını hemen bildirmeleri öğretilir ve acil kan sayımı yapılır; nötrofiller düşükse ilaç kesilir.
Cevap
B · Agranülositozu aramak için acil tam kan sayımı ayarlamalıdır
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: D · Carbamazepine can cause hyponatraemia through an SIADH-like effect
Cevap neden bu
Carbamazepine (and oxcarbazepine) can increase the effect of ADH, leading to water retention and hyponatraemia. Severe hyponatraemia causes confusion and seizures. The drug and sodium need urgent medical review.
Cevap
D · Carbamazepine can cause hyponatraemia through an SIADH-like effect
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · Hipokalsemi
Cevap neden bu
Yağ nekrozu, kalsiyumu bağlayan (sabunlaşma) yağ asitlerini serbest bırakır ve serum kalsiyumunu düşürür. Hipokalsemi ağırlığın bir göstergesidir ve tetaniye ve aritmilere yol açabilir. Hiperkalsemi ise pankreatitin bir nedeni olabilir.
Cevap
D · Hipokalsemi
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · Protect the skin edges and use a more absorbent dressing
Cevap neden bu
Maceration shows that exudate is not being managed. A barrier film or cream protects the surrounding skin, and a more absorbent dressing or more frequent changes are used. The cause of high exudate is reviewed.
Cevap
C · Protect the skin edges and use a more absorbent dressing
7.Klinik hemşirelik
Cevap: B · Çağrı zilini ve eşyalarını ulaşabileceği yerde tutmak ve uyuşukluk yapan ilaçları gözden geçirmek
Cevap neden bu
Düşmeleri önleme; risk etkenlerinin değerlendirilmesini, sedatif ilaçların gözden geçirilmesini, gözlük, ayakkabı ve yürüme yardımcılarının sağlanmasını, gerekli eşyaların ulaşılabilir tutulmasını ve tuvalete gitmenin desteklenmesini içerir.
Cevap
B · Çağrı zilini ve eşyalarını ulaşabileceği yerde tutmak ve uyuşukluk yapan ilaçları gözden geçirmek
8.Klinik hemşirelik
Cevap: C · Without any insulin they can develop diabetic ketoacidosis
Cevap neden bu
People with type 1 diabetes make no insulin, so stopping it causes ketosis and DKA. Basal insulin is usually continued, often with a variable-rate insulin infusion and glucose monitoring.
Cevap
C · Without any insulin they can develop diabetic ketoacidosis
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Higher, about 2,5–3,5
Cevap neden bu
Mechanical heart valves, especially in the mitral position, have a high risk of thrombosis, so the INR target is usually higher, about 2,5–3,5. An INR of 5 or more carries a high bleeding risk.Kontrol edilen kaynak:Label: WARFARIN SODIUM tablet · DailyMed (NLM/FDA) (2012)
Cevap
A · Higher, about 2,5–3,5
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · Increasingly severe pancreatitis
Cevap neden bu
Rising BUN (fluid loss and kidney injury), low calcium and hyperglycemia are markers of more severe pancreatitis in scoring systems. The nurse monitors fluid balance, vital signs and organ function closely and reports deterioration.Kontrol edilen kaynak:Acute pancreatitis · MedlinePlus (NIH) (2025); BUN (Blood Urea Nitrogen) · MedlinePlus (NIH) (2024)
Cevap
B · Increasingly severe pancreatitis
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 35 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·18 + 8 = 35 mmHg
menzil: 33–37 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 35 mmHg
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kronik
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·3 = 27 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3 = 34,5 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 35 mmol/L → kronik
Cevap
kronik
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: duraklama = 1,8 s
Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).
Ölçün
Duraklama boyunca R’den R’ye 45 küçük kare
Dönüştür
duraklama = 45 × 0,04 s = 1,8 s
P–P ile karşılaştırın
1,80 ÷ 0,72 ≈ 2,5 P–P döngüsü, tam sayı değil
Cevap
duraklama = 1,8 s
Duraklamada P dalgası görünmüyor ve duraklama P–P döngülerinin tam katı değil: sinüs arresti. Tam iki veya üç döngülük bir duraklama sinüs çıkış blokunu düşündürürdü.
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: torsades de pointes
Diğer ventriküler ritimler: torsades de pointes, genellikle dakikada 150–250 hızında polimorfik bir ventriküler taşikardidir; geniş kompleksler yükseklik değiştirir ve izoelektrik hat çevresinde dönerek birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakar. Ders kitapları bunu uzamış QT aralığına bağlar ve resüsitasyon kılavuzlarının bunun için andığı ilaç magnezyum sülfattır. İdioventriküler ritim bir ventriküler kaçış ritmidir: düzenli, geniş QRS (0,12 sn veya daha fazla), P dalgası yok, dakikada 20–40 (hızlanmış idioventriküler ritim dakikada 40–100 hızındadır). Monomorfik VT, dakikada 100’ün üzerinde aynı geniş komplekslere sahiptir. VF kaotiktir, tekrarlayan bir kompleks içermez.
Beş adım
1. Hız: çok hızlı, kompleksler yaklaşık 7 küçük kare arayla (dakikada yaklaşık 214).
2. Ritim: hızlı ve yaklaşık düzenli, ancak komplekslerin yüksekliği ve yönü tekrarlayan bir iğ (mekik) örüntüsüyle değişiyor.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: geniş ve polimorfik; kompleksler izoelektrik hat çevresinde dönüyor, birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakıyor.
Yorum
torsades de pointes
Cevap
torsades de pointes
Torsades de pointes, uzamış QT aralığına bağlı polimorfik bir VT’dir. Bu yalnızca tanıma alıştırmasıdır.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · Meet both of them privately to hear each side
Cevap neden bu
Talking with both staff members privately allows the charge nurse to understand the problem and look for a fair solution. Ignoring the conflict or acting without facts usually makes it worse.
Cevap
B · Meet both of them privately to hear each side
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · Pıhtılı parlak kırmızı idrar ve sondadan azalmış akış
Cevap neden bu
Pıhtılı parlak kırmızı idrar arteriyel kanamayı düşündürür ve sondayı tıkayarak mesane distansiyonuna yol açabilir. Açık pembe idrar, sıkışma hissi ve hafif spazmlar bu ameliyattan sonra yaygındır.
Cevap
D · Pıhtılı parlak kırmızı idrar ve sondadan azalmış akış