pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
A patient in cardiac rehabilitation asks how hard to exercise. Which simple guide is commonly taught?
AExercise until they are too breathless to speak at all
BExercise so they are a little breathless but can still talk
CExercise until chest pain starts, then stop
DExercise only until the heart rate rises even slightly
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient regains a pulse after a ventricular fibrillation arrest that was probably caused by a heart attack. Which investigation is most urgent?
AA 12-lead ECG
BA lumbar puncture
CSpirometry
DAn abdominal ultrasound
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
İnme için IV trombolizisten önce yaygın olarak hangi kan basıncı sınırı kullanılır?
AYaklaşık 90/60 mmHg'nin altı
BYaklaşık 200/120 mmHg'nin üzeri
CYaklaşık 185/110 mmHg'nin altı
DKan basıncı sınırı yoktur
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A patient taking digoxin has a potassium of 2,9 mmol/L. Why is this especially dangerous?
ADigoxin stops working when potassium is low
BDigoxin raises the potassium to dangerous levels
CLow potassium increases the risk of digoxin toxicity
DLow potassium makes digoxin leave the body faster
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Which statement correctly describes physical dependence on opioids?
AThe patient always craves the drug and misuses it despite harm
BThe patient is allergic to opioids
CWithdrawal occurs if the drug is stopped suddenly
DThe drug no longer has any side effects
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient taking oral capecitabine reports red, painful, peeling palms and soles. What should the nurse do?
ATell the patient to take a double dose next time
BReassure that it is a sign of an unrelated allergy to washing powder
CReport it; this is hand-foot syndrome and treatment may need changing
DAdvise hot soaks for the hands and feet
7.Klinik hemşirelikOrta
Which group of symptoms suggests hypothyroidism?
AWeight loss, heat intolerance and tremor
BExcessive thirst and passing large volumes of urine
CFever, neck stiffness and photophobia
DTiredness, weight gain and feeling cold
8.Klinik hemşirelikZor
Yaşlı bir hasta gece boyunca aniden konfüze oluyor ve dikkati dalgalanıyor. Önce hangi neden araştırılmalıdır?
AEnfeksiyon veya ilaç gibi altta yatan bir sorundan kaynaklanan deliryum
BAlzheimer hastalığının ani başlangıcı
CNormal yaşlanma
DÇevreye ilgisizlik
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient with diabetes is found unconscious with a blood glucose of 38 mg/dL (2,1 mmol/L). Which treatment is appropriate?
AGlucose tablets placed between the patient's teeth
BGlucagon by injection, or IV dextrose as prescribed
COrange juice poured slowly into the patient's mouth
DA dose of rapid-acting insulin to stabilize the glucose
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient on clozapine reports a sore throat and fever. The ANC is 400/µL (0,4 × 10⁹/L). What should the nurse do?
AHold the clozapine and report the result at once
BGive the dose with food to protect the stomach
CHalve the dose and give it with a throat lozenge
DGive the next dose and recheck the ANC next month
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı PaCO₂ 25 mmHg (3,3 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 5 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1atriyal flutter, 4:1 ileti
2atriyal fibrilasyon
3junctional ritim
4PVK’lı sinüs ritmi
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1çift odacıklı (AV) pace’li ritim
2junctional ritim
3geniş QRS’li sinüs ritmi
4idioventriküler ritim
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient with severe neutropenia needs a room. Which roommate is the safest choice?
AA patient with an infected, draining leg wound
BA patient with influenza
CA patient after a knee replacement with no signs of infection
DA patient with C. difficile diarrhea
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
An older patient with heart failure is receiving a second unit of blood. She becomes breathless, with crackles in both lungs and a rising blood pressure. What is most likely happening?
AAn expected effect of the first unit
BTransfusion-associated circulatory overload
CA mild allergic reaction with hives
DHypoglycemia caused by the stored blood product
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · Exercise so they are a little breathless but can still talk
Cevap neden bu
Moderate-intensity exercise makes the patient slightly breathless but able to hold a conversation. Programmes start gently and progress. Patients stop and seek help if they get chest pain, severe breathlessness or dizziness.
Cevap
B · Exercise so they are a little breathless but can still talk
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · A 12-lead ECG
Cevap neden bu
After return of spontaneous circulation, a 12-lead ECG looks for STEMI, which needs urgent coronary angiography and PCI. Post-resuscitation care also aims for normal oxygen and CO₂ levels, blood pressure support, glucose control and avoiding fever.
Cevap
A · A 12-lead ECG
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · Yaklaşık 185/110 mmHg'nin altı
Cevap neden bu
Birçok kılavuz trombolizisten önce kan basıncının 185/110 mmHg'nin altında, sonrasında 24 saat boyunca 180/105 mmHg'nin altında olmasını gerektirir; çünkü çok yüksek basınç hemorajik transformasyon riskini artırır. Daha yüksek okumalar önce dikkatle düşürülür.
Cevap
C · Yaklaşık 185/110 mmHg'nin altı
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · Low potassium increases the risk of digoxin toxicity
Cevap neden bu
Digoxin binds to the sodium–potassium pump, and low potassium increases this binding. Hypokalaemia therefore raises the risk of toxicity and arrhythmias, even with a normal digoxin level. The potassium is corrected and the patient monitored.
Cevap
C · Low potassium increases the risk of digoxin toxicity
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · Withdrawal occurs if the drug is stopped suddenly
Cevap neden bu
Physical dependence is a predictable adaptation to regular opioids, causing withdrawal if they stop suddenly, so doses are tapered. Addiction is a behavioural condition with craving, loss of control and continued use despite harm.
Cevap
C · Withdrawal occurs if the drug is stopped suddenly
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · Report it; this is hand-foot syndrome and treatment may need changing
Cevap neden bu
Palmar-plantar erythrodysaesthesia (hand-foot syndrome) is common with capecitabine and fluorouracil. It is graded and may need a treatment break or dose reduction; emollients and avoiding heat and friction help.
Cevap
C · Report it; this is hand-foot syndrome and treatment may need changing
7.Klinik hemşirelik
Cevap: D · Tiredness, weight gain and feeling cold
Cevap neden bu
Low thyroid hormone slows metabolism, causing fatigue, weight gain, cold intolerance, constipation, dry skin and bradycardia. Weight loss, heat intolerance and tremor suggest hyperthyroidism.
Cevap
D · Tiredness, weight gain and feeling cold
8.Klinik hemşirelik
Cevap: A · Enfeksiyon veya ilaç gibi altta yatan bir sorundan kaynaklanan deliryum
Cevap neden bu
Deliryum saatler veya günler içinde gelişir ve dalgalanır. Sık nedenler enfeksiyon, ilaçlar, dehidratasyon, ağrı, kabızlık ve idrar retansiyonudur. Demans yavaş gelişir.
Cevap
A · Enfeksiyon veya ilaç gibi altta yatan bir sorundan kaynaklanan deliryum
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · Glucagon by injection, or IV dextrose as prescribed
Cevap neden bu
A patient who cannot swallow safely must not receive anything by mouth because of the risk of aspiration. Glucagon (injected or intranasal) or IV dextrose raises the glucose; once awake and able to swallow, the patient is given oral carbohydrate and a snack.Kontrol edilen kaynak:Hypoglycemia · MedlinePlus (NIH); Low blood sugar · MedlinePlus (NIH) (2026)
Cevap
B · Glucagon by injection, or IV dextrose as prescribed
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Hold the clozapine and report the result at once
Cevap neden bu
An ANC below 500/µL is severe neutropenia, and with fever and sore throat it suggests a serious infection. Clozapine is held, the provider is told immediately, and infection is assessed and treated. A nurse never changes a dose without a prescription.
Cevap
A · Hold the clozapine and report the result at once
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: HCO₃⁻ = 16,5 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
PaCO₂ değişimi
|25 − 40| = 15 mmHg → 1,5 × 10 mmHg
Beklenen HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 − 5·1,5 = 16,5 mmol/L
Cevap
HCO₃⁻ = 16,5 mmol/L
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: uygun kompansasyon
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
1,5·14 + 8 = 29 → 27–31 mmHg
Karşılaştırın
ölçülen: 28 mmHg → uygun kompansasyon
Cevap
uygun kompansasyon
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: atriyal fibrilasyon
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
2. Ritim: düzensiz düzensiz, R–R 0,40 ile 0,78 sn arasında, belirli bir örüntü yok.
3. P dalgaları: yok; temel çizgide küçük düzensiz fibrilasyon dalgaları var.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
atriyal fibrilasyon
Cevap
atriyal fibrilasyon
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: çift odacıklı (AV) pace’li ritim
Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 23 küçük kare, 1500 ÷ 23 ≈ dakikada 65.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,92 sn.
3. P dalgaları: her P dalgası kendi pace sivri dalgasını izliyor (atriyal pace).
4. AV aralığı: ikinci sivri dalga, birincisinden 0,18 sn sonra geliyor (programlanmış AV gecikmesi).
5. QRS: 0,16 sn, geniş, ikinci sivri dalgadan hemen sonra (ventriküler pace).
Yorum
çift odacıklı (AV) pace’li ritim
Cevap
çift odacıklı (AV) pace’li ritim
Pace’li QRS yapısı gereği geniştir; buna dal bloğu veya ventriküler ritim demeyin.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · A patient after a knee replacement with no signs of infection
Cevap neden bu
A neutropenic patient cannot fight infection well, so the roommate must not have a transmissible infection. A clean postoperative patient is the safest choice; ideally the neutropenic patient has a single room.
Cevap
C · A patient after a knee replacement with no signs of infection
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · Transfusion-associated circulatory overload
Cevap neden bu
Breathlessness, crackles and hypertension during a transfusion in a patient with heart failure suggest circulatory overload. The nurse stops the transfusion, sits the patient up, gives oxygen as prescribed and informs the provider, who may prescribe a diuretic.