pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
During airway suctioning, when should suction be applied?
ABefore the catheter enters the airway
BContinuously for at least 30 seconds
COnly while withdrawing the catheter
DOnly while inserting the catheter
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A nurse is reviewing four telemetry patients. Which rhythm needs attention first?
ARepeated runs of ventricular tachycardia in a patient who feels dizzy
BRate-controlled atrial fibrillation at 82/min
CSinus bradycardia of 54/min in a patient who is asleep and comfortable
DFirst-degree heart block with a stable blood pressure and no symptoms
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Hangi sonuç seti HHD'den (HHS) çok DKA'yı destekler?
A30 mmol/L'nin üzerinde glukoz ve normal pH
BNormal ketonlar ve normal bikarbonat
CYüksek ketonlar, 7,3'ün altında pH ve düşük bikarbonat
DKanda yalnızca iz keton ile çok yüksek ozmolalite
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
Total tiroidektomiden sonra bir hasta kaygılı hale geliyor; stridor ve boyunda gergin bir şişlik gelişiyor. Hemşire önce ne yapmalıdır?
AAcil yardım çağırmalı: hematom hava yolunu sıkıştırıyor olabilir
BBoyuna buz paketi uygulamalı ve hastayı düz yatırmalıdır
CAnaljezi verip şişliği bir saat sonra yeniden değerlendirmelidir
DSesi sınamak için hastadan mümkün olduğunca çok konuşmasını istemelidir
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Which liver function test pattern suggests bile duct obstruction?
ANormal bilirubin with a low ALP and low GGT
BA low albumin with all other results normal
CHigh bilirubin with a markedly raised ALP and GGT
DVery high ALT with a normal bilirubin only
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient with cirrhosis takes spironolactone and furosemide. Which blood result should the nurse report before the next dose?
ASodium 141 mmol/L
BSodium 138 mmol/L
CPotassium 6,0 mmol/L
DPotassium 4,2 mmol/L
7.Klinik hemşirelikOrta
Which technique is correct when suctioning through a tracheostomy?
ASuction every 15 minutes whether or not secretions are present
BKeep suctioning for at least a minute each time to clear all the secretions
CApply suction continuously while inserting the catheter as far as it will go
DApply suction only while withdrawing the catheter, for no more than about 10–15 seconds
8.Klinik hemşirelikZor
A patient has a swollen, warm, tender calf on one side. Which action should the nurse avoid?
AMeasuring and comparing calf circumference
BReporting the findings to the doctor
CMassaging the calf
DChecking whether VTE prophylaxis was given
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
Ağır karaciğer hastalığı ve çırpınma tremoru olan bir hastada konfüzyonun nedenini en iyi hangi laboratuvar değeri yansıtır?
ADüşük serum lipazı
BYüksek serum amonyağı
CYalnızca düşük serum potasyumu
DYüksek troponin
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient receiving parenteral nutrition with lipid emulsion has a triglyceride level of 620 mg/dL (7,0 mmol/L). Why is this result important?
AIt means the patient needs more lipid
BIt is a normal fasting value for adults
CIt raises the risk of acute pancreatitis
DIt shows the nutrition is fully effective
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı PaCO₂ 74 mmHg (9,9 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 3,5 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1ventriküler bigemini
2sinüs aritmisi
3PVK’lı sinüs ritmi
4atriyal fibrilasyon
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1birinci derece AV blok
2ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
3ikinci derece AV blok tip II
4üçüncü derece (tam) AV blok
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
Bir hemşire yardımcısına verilen hangi yönerge en açıktır?
A“Bu sabah Bay Lee’ye göz kulak ol ve nasıl olduğunu bana bildir.”
B“Bay Lee’nin kan basıncını saat 10:00’da ölç ve sistolik 100’ün altındaysa hemen bana söyle.”
C“Odasındayken Bay Lee’de bir şey ters görünürse bana haber ver.”
D“Bay Lee’nin yaşam bulgularını öğleden önce bir ara yap ve benim için dosyaya yaz.”
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A patient with major depression has been withdrawn for weeks but is suddenly calm and cheerful and gives away her belongings. What should the nurse suspect?
AA raised risk of suicide, because she may have made a decision
BA side effect of her antidepressant medicine that needs no special action
CA full recovery, so observation can be reduced
DThat she is getting ready for discharge as planned
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Only while withdrawing the catheter
Cevap neden bu
The catheter is inserted without suction and suction is applied as it is withdrawn, with each pass kept short. This limits mucosal trauma and hypoxaemia. The patient is monitored for desaturation and bradycardia.
Cevap
C · Only while withdrawing the catheter
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Repeated runs of ventricular tachycardia in a patient who feels dizzy
Cevap neden bu
Symptomatic runs of VT can degenerate into VF or pulseless VT and need immediate assessment, electrolytes and treatment. Sinus bradycardia during sleep, controlled AF and first-degree heart block with stable observations are usually not urgent.
Cevap
A · Repeated runs of ventricular tachycardia in a patient who feels dizzy
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · Yüksek ketonlar, 7,3'ün altında pH ve düşük bikarbonat
Cevap neden bu
DKA; hiperglisemi (veya bilinen diyabet), ketonemi (örneğin >3 mmol/L) ve metabolik asidozla (BK kriterlerinde pH < 7,3 veya bikarbonat < 15 mmol/L) tanımlanır. HHS'de çok yüksek glukoz ve yüksek ozmolalite (çoğunlukla > 320 mOsm/kg) vardır; ketoz az, anlamlı asidoz yoktur.
Cevap
C · Yüksek ketonlar, 7,3'ün altında pH ve düşük bikarbonat
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · Acil yardım çağırmalı: hematom hava yolunu sıkıştırıyor olabilir
Cevap neden bu
Stridorla birlikte hızla büyüyen boyun hematomu bir hava yolu acilidir. Acil yardım çağrılır; birçok birimde, kesin hava yolu yönetimi ve cerrahiden önce hematomu boşaltmak için (yerel acil prosedürlere göre) klipsler veya sütürler yatak başında çıkarılır.
Cevap
A · Acil yardım çağırmalı: hematom hava yolunu sıkıştırıyor olabilir
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · High bilirubin with a markedly raised ALP and GGT
Cevap neden bu
Cholestasis raises alkaline phosphatase and gamma-GT, with conjugated bilirubin. Hepatocellular injury, such as hepatitis, mainly raises ALT and AST.
Cevap
C · High bilirubin with a markedly raised ALP and GGT
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · Potassium 6,0 mmol/L
Cevap neden bu
Spironolactone blocks aldosterone and can cause hyperkalaemia, which risks arrhythmias. A potassium of 6,0 mmol/L is above the normal range (about 3,5–5,0) and needs urgent review before further doses.
Cevap
C · Potassium 6,0 mmol/L
7.Klinik hemşirelik
Cevap: D · Apply suction only while withdrawing the catheter, for no more than about 10–15 seconds
Cevap neden bu
Suctioning only on withdrawal and keeping it brief reduces hypoxia and mucosal damage. Suction is performed when needed, not routinely, and the patient is pre-oxygenated if required.
Cevap
D · Apply suction only while withdrawing the catheter, for no more than about 10–15 seconds
8.Klinik hemşirelik
Cevap: C · Massaging the calf
Cevap neden bu
Unilateral calf swelling and tenderness suggests DVT. Massaging the leg is avoided in case it dislodges the clot; the patient needs medical review and investigation.
Cevap
C · Massaging the calf
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · Yüksek serum amonyağı
Cevap neden bu
Yetmezlik içindeki karaciğer amonyağı üreye çeviremez; bu yüzden amonyak birikir ve hepatik ensefalopatiye katkıda bulunur. Laktuloz, bağırsaktan amonyak emilimini azaltmak için yaygın olarak kullanılır.Kontrol edilen kaynak:Ammonia Levels · MedlinePlus (NIH) (2026); Loss of brain function - liver disease · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
B · Yüksek serum amonyağı
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · It raises the risk of acute pancreatitis
Cevap neden bu
Triglycerides are monitored in patients receiving lipid emulsions, because high levels can cause pancreatitis and show that lipid is not being cleared. The result is reported, and the lipid dose may be reduced or held.Kontrol edilen kaynak:Triglycerides Test · MedlinePlus (NIH) (2024)
Cevap
C · It raises the risk of acute pancreatitis
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: HCO₃⁻ = 35,9 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
PaCO₂ değişimi
|74 − 40| = 34 mmHg → 3,4 × 10 mmHg
Beklenen HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 3,5·3,4 = 35,9 mmol/L
Cevap
HCO₃⁻ = 35,9 mmol/L
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: AGc = 22,25 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Anyon açığı
AG = 142 − (105 + 17) = 20
Albümin düzeltmesi
20 + 0,25·(40 − 31) = 22,25 mmol/L
Cevap
AGc = 22,25 mmol/L
Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ventriküler bigemini
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
2. Ritim: düzenli düzensiz, kısa ve uzun bir R–R dönüşümlü (0,50 sn ve 1,26 sn).
3. P dalgaları: her dar QRS’in öncesinde pozitif; erken geniş atımların öncesinde yok.
4. PR aralığı: 0,18 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: sinüs atımlarında 0,10 sn; erken atımlar geniş (0,16 sn) ve bozuk biçimli, T dalgası ters yönde.
Yorum
ventriküler bigemini
Cevap
ventriküler bigemini
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ikinci derece AV blok tip II
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
2. Ritim: P dalgaları düzenli; QRS’in eksik olduğu uzun bir duraklama dışında R–R düzenli.
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,76 sn, dakikada 79); her 4 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: iletilen atımlarda 0,16 sn ile sabit.
5. QRS: 0,14 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).
Yorum
ikinci derece AV blok tip II
Cevap
ikinci derece AV blok tip II
Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · “Bay Lee’nin kan basıncını saat 10:00’da ölç ve sistolik 100’ün altındaysa hemen bana söyle.”
Cevap neden bu
En iyi yönerge tam olarak ne yapılacağını, ne zaman yapılacağını ve hangi değerlerin hemen bildirilmesi gerektiğini söyler. Diğer yönergeler neyin önemli olduğunu tahmin etmeyi yardımcıya bırakır.
Cevap
B · “Bay Lee’nin kan basıncını saat 10:00’da ölç ve sistolik 100’ün altındaysa hemen bana söyle.”
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · A raised risk of suicide, because she may have made a decision
Cevap neden bu
A sudden lift in mood with giving away belongings can mean the patient has decided to end her life. The nurse asks directly about suicidal thoughts and keeps her safe.
Cevap
A · A raised risk of suicide, because she may have made a decision