pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
A patient is going home with a 24-hour Holter monitor. Which instruction is most important?
AStay in bed for the full 24 hours so the trace is clear
BRemove the monitor whenever symptoms occur and restart it
CShower as normal with the monitor on
DKeep a diary of symptoms and activities with the times
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient with an inferior myocardial infarction develops complete heart block with a heart rate of 38/min. What is the most likely reason?
AThe right coronary artery usually supplies the AV node
BInferior infarcts always destroy the bundle of His permanently
CHeart block is caused by the thrombolytic drug
DThe left anterior descending artery supplies the SA node only
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
A patient with Conn's syndrome starts spironolactone. Which blood test should the nurse watch most closely?
AGlucose
BCalcium
CAmylase
DPotassium
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
Which patient with a spinal cord injury is at risk of autonomic dysreflexia?
AA patient with an injury at T4
BA patient with an injury at S2
CA patient with an injury at L5
DA patient with an injury at L3
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Which instruction is important during bowel preparation for colonoscopy?
AEat a high-fibre meal the evening before the test
BDrink plenty of clear fluids while taking the preparation
CAvoid all fluids for 24 hours before the test
DTake the preparation only if the bowels have not opened
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
In recovery, an awake and anxious patient cannot lift their head, and their breaths are shallow and weak. What is the most likely cause?
AOpioid overdose with pinpoint pupils
BResidual neuromuscular blockade
CNormal tiredness after surgery
DA simple panic attack
7.Klinik hemşirelikOrta
Why must a patient with a new coronary stent not stop their antiplatelet medicines without specialist advice?
AStopping early greatly increases the risk of a clot forming in the stent
BStopping causes immediate kidney failure
CThe stent will dissolve if the drugs are stopped before the course ends
DStopping causes severe low blood pressure
8.Klinik hemşirelikZor
A patient is taught to self-inject low-molecular-weight heparin. Which statement shows a need for further teaching?
A"I will rub the area firmly after the injection."
B"I will inject into the fatty tissue of my abdomen."
C"I will change the injection site each time."
D"I will report any unusual bleeding or bruising."
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A trauma patient receives 2 L of IV crystalloid. The hemoglobin falls from 13,0 to 11,4 g/dL (130 to 114 g/L), and the vital signs are now stable. Which explanation is most likely?
AIncreased red cell production
BDilution of the blood by the IV fluid
CA sudden failure of the bone marrow
DA laboratory error in the first sample
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient's results: sodium 140 mEq/L, chloride 100 mEq/L, bicarbonate 12 mEq/L. What is the anion gap, and what does it suggest?
A52 mEq/L, a very high anion gap
B28 mEq/L, a high anion gap
C12 mEq/L, a normal anion gap
D40 mEq/L, a high anion gap
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Alıştırma değerleri: Na⁺ 150 mmol/L, glukoz 26,2 mmol/L ve üre 17,7 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.
Na⁺ 150 mmol/Lglukoz 26,2 mmol/Lüre 17,7 mmol/L
Osm = mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Alıştırma değerleri: Na⁺ 137, Cl⁻ 103, HCO₃⁻ 20 mmol/L ve albümin 22 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AGc = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.
Bu DII şeridinde QT aralığı değerini saniye cinsinden ölçün.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QT = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1pace’li ritim, yakalama kaybı
2çift odacıklı (AV) pace’li ritim
3üçüncü derece (tam) AV blok
4ikinci derece AV blok tip II
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient with angina is taught to use sublingual nitroglycerin (GTN). Which statement shows a need for further teaching?
A“I will take five tablets one after the other before I call for help.”
B“I will sit or lie down when I take a tablet.”
C“If the pain has not eased as my action plan says, I will call emergency services.”
D“I will carry the tablets with me when I go out.”
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
Which finding most suggests a tension pneumothorax rather than a simple pneumothorax?
AA small air leak seen on a routine chest X-ray
BTrachea shifted away from the affected side, with low blood pressure
CMild breathlessness with reduced breath sounds on one side of the chest only
DSharp chest pain that is worse on deep breathing
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · Keep a diary of symptoms and activities with the times
Cevap neden bu
A Holter monitor records the ECG continuously during normal daily life. A diary of symptoms and activities lets the reviewer match symptoms such as palpitations or dizziness to the rhythm. The device is kept dry unless it is designed to be waterproof.
Cevap
D · Keep a diary of symptoms and activities with the times
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · The right coronary artery usually supplies the AV node
Cevap neden bu
In most people the right coronary artery supplies the inferior wall and the AV node, so inferior MI can cause AV block. It is often temporary and may respond to atropine, but symptomatic or persistent block may need temporary pacing.
Cevap
A · The right coronary artery usually supplies the AV node
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: D · Potassium
Cevap neden bu
Spironolactone is an aldosterone antagonist. It retains potassium, so hyperkalaemia can develop, especially with kidney disease or ACE inhibitors. Breast enlargement is another known side effect.
Cevap
D · Potassium
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · A patient with an injury at T4
Cevap neden bu
Autonomic dysreflexia usually occurs with injuries at T6 or above. Below this level, the body can still control the sympathetic response to stimuli such as a full bladder. Lumbar and sacral injuries do not usually cause it.
Cevap
A · A patient with an injury at T4
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Drink plenty of clear fluids while taking the preparation
Cevap neden bu
Bowel preparation causes profuse diarrhoea, which can lead to dehydration and electrolyte disturbance. Patients follow a low-residue diet, then clear fluids, and drink plenty of extra clear fluid.
Cevap
B · Drink plenty of clear fluids while taking the preparation
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Residual neuromuscular blockade
Cevap neden bu
Remaining muscle relaxant causes weakness, poor head lift and shallow breathing in an awake patient. The nurse supports breathing, gives oxygen and calls the anaesthetist, who may give a reversal agent.
Cevap
B · Residual neuromuscular blockade
7.Klinik hemşirelik
Cevap: A · Stopping early greatly increases the risk of a clot forming in the stent
Cevap neden bu
Dual antiplatelet therapy prevents stent thrombosis while the stent becomes covered by the artery lining. Stopping early can cause a sudden myocardial infarction.
Cevap
A · Stopping early greatly increases the risk of a clot forming in the stent
8.Klinik hemşirelik
Cevap: A · "I will rub the area firmly after the injection."
Cevap neden bu
Rubbing the site after an anticoagulant injection increases bruising and is avoided. Rotating sites, injecting subcutaneously and reporting bleeding are correct.
Cevap
A · "I will rub the area firmly after the injection."
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · Dilution of the blood by the IV fluid
Cevap neden bu
IV fluids dilute the blood, so the hemoglobin falls even without further bleeding. Ongoing bleeding must still be considered, so vital signs, wounds and repeat hemoglobin values are monitored.
Cevap
B · Dilution of the blood by the IV fluid
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · 28 mEq/L, a high anion gap
Cevap neden bu
The anion gap is 140 − (100 + 12) = 28 mEq/L; a typical normal value is about 8–12 mEq/L when potassium is not included. A high anion gap metabolic acidosis suggests unmeasured acids, for example ketones in DKA or lactate in shock.Kontrol edilen kaynak:Anion Gap Blood Test · MedlinePlus (NIH) (2024)
Cevap
B · 28 mEq/L, a high anion gap
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 344 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·150 + 26,2 + 17,7 = 343,9 ≈ 344 mOsm/kg
Cevap
Osm = 344 mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: AGc = 18,5 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Anyon açığı
AG = 137 − (103 + 20) = 14
Albümin düzeltmesi
14 + 0,25·(40 − 22) = 18,5 mmol/L
Cevap
AGc = 18,5 mmol/L
Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QT = 0,48 s
QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.
Ölçün
QRS’in başından T dalgasının sonuna kadar 12 küçük kare
Dönüştür
QT = 12 × 0,04 s = 0,48 s
Cevap
QT = 0,48 s
Kaba bir kural: normal hızlarda QT, R–R aralığının yarısından kısa olmalıdır (burada R–R = 0,96 sn).
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: pace’li ritim, yakalama kaybı
Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.
2. Ritim: pace sivri dalgaları düzenli (her 0,92 sn’de bir), ancak bazı sivri dalgalardan sonra QRS eksik olduğu için R–R düzensiz.
3. P dalgaları: görünmüyor.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: yakalanan sivri dalgalardan sonra 0,14 sn ve geniş; 2 sivri dalgayı QRS izlemiyor (yakalama yok).
Yorum
pace’li ritim, yakalama kaybı
Cevap
pace’li ritim, yakalama kaybı
Yakalama kaybı: pacemaker ateşleniyor ama kalp yanıt vermiyor. Ders kitapları bunu bildirilmesi acil bir durum olarak ele alır, çünkü hasta pacemaker’a bağımlı olabilir.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · “I will take five tablets one after the other before I call for help.”
Cevap neden bu
Action plans differ slightly: US guidance says to call emergency services if pain is not better 5 minutes after the first dose, while UK guidance allows a second dose after 5 minutes and a 999 call if pain persists 5 minutes later. Taking many doses in a row delays care and can cause severe hypotension.
Cevap
A · “I will take five tablets one after the other before I call for help.”
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · Trachea shifted away from the affected side, with low blood pressure
Cevap neden bu
In tension pneumothorax, trapped air pushes the mediastinum to the other side, reducing venous return and blood pressure. It is life-threatening and needs immediate decompression.
Cevap
B · Trachea shifted away from the affected side, with low blood pressure