pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
How does intermittent pneumatic compression help prevent DVT?
AIt keeps the legs completely still to protect the veins
BIt squeezes the legs in cycles to push venous blood towards the heart
CIt warms the legs gently so the blood becomes thinner and flows faster
DIt breaks up and dissolves clots that have already formed in the veins
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
Bir hastanın göğüs tüpü hortumu drenaj ünitesinden ayrılıyor. Hemşire önce ne yapmalıdır?
ADreni göğüsten çıkarıp bölgeyi kapatmalıdır
BYeniden bağlamalı veya tüpün ucunu steril suya koymalı, sonra değerlendirmelidir
CTüpü birkaç saat klemplemeli ve hastayı sonra yeniden kontrol etmelidir
DHekim değerlendirmeye gelene kadar havaya açık bırakmalıdır
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Why might a patient taking a beta-blocker not notice a hypoglycaemic episode?
ABeta-blockers raise blood glucose, so hypos cannot happen
BBeta-blockers make the patient sleep through every hypo
CBeta-blockers block the effect of all diabetes medicines
DBeta-blockers can mask the tremor and racing heart of a hypo
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
Saat 03,00'te bir hastanın glukozu 3,6 mmol/L'dir, ancak kahvaltıdan önce yüksektir. Akşamları uzun etkili insülin alıyor. Hemşire ne yapmalıdır?
ASabah değeri yüksek olacağı için 03,00'te ek insülin vermelidir
BTüm insülini kalıcı olarak kesmeli ve glukozu dört saatte bir izlemelidir
CDüşüklüğü tedavi etmeli ve akşam dozunun gözden geçirilmesi için örüntüyü bildirmelidir
DGece ölçümünü görmezden gelip yalnızca sabah değerine göre davranmalıdır
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Hafif akut pankreatitte beslenmeyle ilgili hangi ifade güncel kılavuzlara uyar?
AHastalar yalnızca parenteral beslenmeyle beslenmelidir
BAmilaz normale dönene kadar yiyecek verilmez
CHastalar pankreası dinlendirmek için en az üç hafta ağızdan beslenmemelidir
DAğrı ve bulantı izin verir vermez oral beslenmeye erken yeniden başlanabilir
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient with cirrhosis takes spironolactone and furosemide. Which blood result should the nurse report before the next dose?
APotassium 4,2 mmol/L
BPotassium 6,0 mmol/L
CSodium 138 mmol/L
DSodium 141 mmol/L
7.Klinik hemşirelikOrta
After removing a peripheral IV cannula, what should the nurse check?
AThat the cannula is intact, and apply pressure until bleeding stops
BThat the cannula is put back in its sterile packet for the next patient
CThat the patient's blood glucose is normal before removal
DThat the site is left uncovered and bleeding freely
8.Klinik hemşirelikZor
Why might a patient with diabetes who takes a beta-blocker not notice hypoglycaemia early?
ABeta-blockers raise blood glucose, so true hypoglycaemia cannot happen at all
BBeta-blockers stop the liver from responding to insulin
CBeta-blockers can mask warning signs such as tremor and a fast heart rate
DBeta-blockers make the patient sleep through the night
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient is scheduled for a liver biopsy. Which laboratory results should the nurse check before the procedure?
ASerum sodium and chloride
BPlatelet count and PT/INR
CHbA1c and lipid panel
DTSH and free T4
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient on warfarin with an INR of 3,6 fell and hit their head an hour ago. They now report a worsening headache and drowsiness. What is the priority?
AGive acetaminophen (paracetamol) and recheck the INR tomorrow
BHold warfarin for one dose and observe at home
CReport urgently for imaging and possible reversal
DEncourage rest in a dark room to settle the pain
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Alıştırma değerleri: Na⁺ 145 mmol/L, glukoz 4,2 mmol/L ve üre 9,1 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.
Na⁺ 145 mmol/Lglukoz 4,2 mmol/Lüre 9,1 mmol/L
Osm = mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı pH 7,20, PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa) ve HCO₃⁻ 8 mmol/L gösteriyor; Na⁺ 139 ve Cl⁻ 109 mmol/L. Anyon açığını ve delta oranını kullanarak en iyi yorumu seçip tıklayın.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1junctional ritim
2birinci derece AV blok
3normal sinüs ritmi
4sinüs bradikardisi
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1ikinci derece AV blok tip II
2birinci derece AV blok
3üçüncü derece (tam) AV blok
4junctional ritim
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
Which newborn finding needs prompt reporting?
AJaundice that appears within the first 24 hours
BMild jaundice that first appears on the third day
CBluish hands and feet in the first hours
DMilia (small white spots) on the nose
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
After a head injury, a patient passes large amounts of very dilute urine, is thirsty and has a rising serum sodium. Which condition is most likely?
ADiabetic ketoacidosis
BAcute kidney injury with oliguria
CDiabetes insipidus
DSIADH
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · It squeezes the legs in cycles to push venous blood towards the heart
Cevap neden bu
Inflatable sleeves around the calves or feet inflate and deflate in cycles, increasing venous return and reducing stasis. They are used when anticoagulation is unsuitable or alongside it. They are not used on a leg with a known DVT or severe arterial disease.
Cevap
B · It squeezes the legs in cycles to push venous blood towards the heart
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · Yeniden bağlamalı veya tüpün ucunu steril suya koymalı, sonra değerlendirmelidir
Cevap neden bu
Ayrılmış bir tüp atmosferik havanın plevral boşluğa girmesine izin verir. Hızla yeniden bağlamak veya tüp ucunu geçici sızdırmazlık olarak 2–3 cm steril suya daldırmak tek yönlü valfi geri getirir. Ardından solunum sıkıntısı açısından değerlendirme yapılır ve ekip bilgilendirilir. Uzun süreli klemp, tansiyon pnömotoraks riski taşır.
Cevap
B · Yeniden bağlamalı veya tüpün ucunu steril suya koymalı, sonra değerlendirmelidir
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: D · Beta-blockers can mask the tremor and racing heart of a hypo
Cevap neden bu
Beta-blockers blunt adrenergic warning symptoms such as palpitations and tremor. Sweating is often preserved. Patients should check their glucose when they feel unwell, rather than relying on symptoms alone.
Cevap
D · Beta-blockers can mask the tremor and racing heart of a hypo
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · Düşüklüğü tedavi etmeli ve akşam dozunun gözden geçirilmesi için örüntüyü bildirmelidir
Cevap neden bu
Nokturnal hipoglisemi tedavi edilmelidir. Gece düşüklüğünden sonra yüksek sabah glukozu rebound'u (Somogyi etkisi) veya ayrı bir nedeni yansıtabilir; her iki durumda da akşam insülin rejimi gözden geçirilmelidir. Geceleri ek insülin vermek hipoglisemiyi kötüleştirir.
Cevap
C · Düşüklüğü tedavi etmeli ve akşam dozunun gözden geçirilmesi için örüntüyü bildirmelidir
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · Ağrı ve bulantı izin verir vermez oral beslenmeye erken yeniden başlanabilir
Cevap neden bu
Erken oral veya enteral beslenme, uzun süreli ağızdan beslenmeme veya parenteral beslenmeye kıyasla bağırsak bariyerini korumaya yardımcı olur ve enfeksiyonu azaltır. Hafif pankreatitte düşük yağlı diyete, tolere edilir edilmez genellikle yeniden başlanır; enzim düzeylerinin önce normale dönmesi gerekmez.
Cevap
D · Ağrı ve bulantı izin verir vermez oral beslenmeye erken yeniden başlanabilir
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Potassium 6,0 mmol/L
Cevap neden bu
Spironolactone blocks aldosterone and can cause hyperkalaemia, which risks arrhythmias. A potassium of 6,0 mmol/L is above the normal range (about 3,5–5,0) and needs urgent review before further doses.
Cevap
B · Potassium 6,0 mmol/L
7.Klinik hemşirelik
Cevap: A · That the cannula is intact, and apply pressure until bleeding stops
Cevap neden bu
The nurse checks that the whole cannula has been removed, applies pressure and a dressing, and records the removal. Any signs of phlebitis are noted.
Cevap
A · That the cannula is intact, and apply pressure until bleeding stops
8.Klinik hemşirelik
Cevap: C · Beta-blockers can mask warning signs such as tremor and a fast heart rate
Cevap neden bu
Tremor, palpitations and anxiety in hypoglycaemia are driven by the sympathetic system, which beta-blockers blunt. Sweating is often still present, and patients need to monitor glucose closely.
Cevap
C · Beta-blockers can mask warning signs such as tremor and a fast heart rate
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · Platelet count and PT/INR
Cevap neden bu
Liver biopsy carries a risk of bleeding, and liver disease often lowers platelets and clotting factors. Platelets and PT/INR are checked beforehand, and abnormal results are reported so they can be corrected or the procedure postponed.Kontrol edilen kaynak:Liver biopsy · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
B · Platelet count and PT/INR
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Report urgently for imaging and possible reversal
Cevap neden bu
A head injury in an anticoagulated patient, with worsening headache and drowsiness, suggests intracranial bleeding. The provider is told at once, neurological checks are done often, urgent imaging is arranged, and warfarin reversal (vitamin K and a prothrombin complex concentrate) may be prescribed.Kontrol edilen kaynak:Taking warfarin (Coumadin, Jantoven) - what to ask your doctor · MedlinePlus (NIH) (2025); Prothrombin Time Test and INR (PT/INR) · MedlinePlus (NIH) (2024)
Cevap
C · Report urgently for imaging and possible reversal
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 303 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·145 + 4,2 + 9,1 = 303,3 ≈ 303 mOsm/kg
Cevap
Osm = 303 mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: ek normal açıklı asidoz
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Anyon açığı
AG = 139 − (109 + 8) = 22
Delta oranı
(22 − 12)/(24 − 8) = 0,625
ek normal açıklı asidoz
Cevap
ek normal açıklı asidoz
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: birinci derece AV blok
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 25 küçük kare, 1500 ÷ 25 ≈ dakikada 60.
2. Ritim: düzenli, her R–R 1,00 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,24 sn, sabit, 0,20 sn’den uzun.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
birinci derece AV blok
Cevap
birinci derece AV blok
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: üçüncü derece (tam) AV blok
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
Beş adım
1. Hız: R–R = 55 küçük kare, 1500 ÷ 55 ≈ dakikada 27.
2. Ritim: R–R düzenli (2,20 sn) ve P–P düzenli (0,80 sn), ancak ikisi birbirinden bağımsız.
3. P dalgaları: pozitif ve dakikada 75 hızında düzenli, ancak QRS komplekslerine bağlı değil; bazıları bir QRS ya da T dalgasının içinde gizleniyor.
4. PR aralığı: atımdan atıma değişiyor; sabit bir ilişki yok.
5. QRS: 0,14 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).
Yorum
üçüncü derece (tam) AV blok
Cevap
üçüncü derece (tam) AV blok
Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · Jaundice that appears within the first 24 hours
Cevap neden bu
Jaundice in the first 24 hours is not physiological and may point to hemolysis or infection. Mild jaundice after the first day, milia and acrocyanosis are common, expected findings.
Cevap
A · Jaundice that appears within the first 24 hours
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · Diabetes insipidus
Cevap neden bu
Damage to the pituitary or hypothalamus can stop the release of antidiuretic hormone, causing diabetes insipidus. The patient loses water, so urine is dilute and sodium rises; SIADH causes the opposite.