pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
A nurse measures blood pressure on a large upper arm using a cuff that is too small. What effect will this have?
AThe reading will be accurate but slower
BThe reading will be falsely low
CThe reading will be falsely high
DOnly the pulse rate will be affected
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient with a COPD exacerbation has been on NIV for two hours. They are now more drowsy, and the pH has fallen further despite a good mask fit. What should the nurse do?
AGive a sedative to help the patient tolerate the mask
BContinue NIV unchanged and repeat the blood gas tomorrow morning
CRemove the mask and give nebulised bronchodilators only from now on
DEscalate urgently for review of intubation or a ceiling of care
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Glarjin gibi uzun etkili bazal insülinle ilgili hangi ifade doğrudur?
AKarbonhidratı karşılamak için yalnızca büyük öğünlerden sonra verilir
BAynı enjektörde hızlı etkili insülinle karıştırılır
CTip 1 diyabette hasta yemek yemese de sürdürülür
DEnjeksiyondan yaklaşık 30 dakika sonra keskin bir etki zirvesi yapar
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A patient taking digoxin has a potassium of 2,9 mmol/L. Why is this especially dangerous?
ADigoxin stops working when potassium is low
BDigoxin raises the potassium to dangerous levels
CLow potassium makes digoxin leave the body faster
DLow potassium increases the risk of digoxin toxicity
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Why is an ankle-brachial pressure index (ABPI) measured before compression bandaging for a leg ulcer?
ATo exclude significant arterial disease
BTo check for a leg bone fracture
CTo find the bacteria in the wound
DTo find out how deep the ulcer is
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
Bir hastanın ileostomisi çevresindeki cilt kırmızı, soyulmuş ve sızıntılıdır ve torba sık sızdırmaktadır. En olası neden nedir?
ABakımda değişiklik gerektirmeyen normal bir reaksiyon
BÇoğu zaman kötü oturan bir torbadan cilde çıkış teması
CAcil cerrahi gerektiren stoma iskemisi
DSteroid gerektiren, dışkının kendisine alerji
7.Klinik hemşirelikOrta
Why are alternate sutures sometimes removed first when taking out stitches?
ABecause the remaining sutures dissolve on their own within a day
BTo check the wound stays closed before removing the rest
CTo reduce the cost of dressings
DTo make the procedure faster
8.Klinik hemşirelikZor
A patient going home after chemotherapy is taught about infection. Which statement shows a need for further teaching?
A"I will phone the helpline if I have a fever or shivering."
B"I will check my temperature if I feel unwell or shivery at home."
C"If I get a temperature, I'll take paracetamol and wait until my next clinic."
D"I will wash my hands well before eating and after using the toilet."
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient has weight loss, tremor and heat intolerance. Which thyroid test pattern fits Graves disease?
AHigh TSH with a low free T4
BNormal TSH with a low free T4
CHigh TSH with a normal free T4
DLow TSH with a high free T4
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
INR'si 2,4 ile stabil olan varfarin kullanan bir hasta siprofloksasin gibi bir antibiyotik kürüne başlıyor. Bir hafta sonra INR 4,6'dır. En olası açıklama nedir?
AAntibiyotik hastanın antikoagülasyon ihtiyacını ortadan kaldırmıştır
BVarfarinin etkisini artıran bir ilaç etkileşimi
CTek olası açıklama laboratuvar hatasıdır
DHasta K vitamininden zengin daha fazla yiyecek yemiştir
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Alıştırma değerleri: Na⁺ 142 mmol/L, glukoz 5,4 mmol/L ve üre 23,3 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.
Na⁺ 142 mmol/Lglukoz 5,4 mmol/Lüre 23,3 mmol/L
Osm = mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Alıştırma değerleri: Na⁺ 142, Cl⁻ 103, HCO₃⁻ 20 mmol/L ve albümin 36 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AGc = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.
Bu DII şeridinde QT aralığı değerini saniye cinsinden ölçün.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QT = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1birinci derece AV blok
2üçüncü derece (tam) AV blok
3ikinci derece AV blok tip II
4ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient is in skeletal traction. Which finding needs the nurse to act?
AThe weights are hanging freely
BThe ropes are in the pulleys
CThe weights are resting on the floor
DThe patient’s body is in line with the traction
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A patient has a potassium of 7,0 mEq/L with peaked T waves. Several drugs are prescribed. Which one is usually given first to protect the heart?
AOral potassium binder
BIV calcium gluconate
CIV furosemide
DOral sodium bicarbonate
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · The reading will be falsely high
Cevap neden bu
A cuff that is too small needs a higher pressure to compress the brachial artery, giving a falsely high reading. A cuff that is too large can give a falsely low reading. The bladder should encircle most of the arm, so cuff size is chosen by arm circumference.
Cevap
C · The reading will be falsely high
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · Escalate urgently for review of intubation or a ceiling of care
Cevap neden bu
Worsening acidosis and consciousness on NIV mean treatment is failing. Senior review is needed to decide on intubation and ventilation or, if agreed in advance, a ceiling of care. Ideally the plan for NIV failure is documented when NIV is started. Sedation would depress breathing further.
Cevap
D · Escalate urgently for review of intubation or a ceiling of care
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · Tip 1 diyabette hasta yemek yemese de sürdürülür
Cevap neden bu
Bazal insülin arka plan gereksinimlerini karşılar ve düz bir profile sahiptir. Tip 1 diyabette DKA'yı önlemek için hastalık veya açlık sırasında da sürdürülmelidir (doz ayarlanabilir). Glarjin diğer insülinlerle karıştırılmamalıdır.
Cevap
C · Tip 1 diyabette hasta yemek yemese de sürdürülür
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: D · Low potassium increases the risk of digoxin toxicity
Cevap neden bu
Digoxin binds to the sodium–potassium pump, and low potassium increases this binding. Hypokalaemia therefore raises the risk of toxicity and arrhythmias, even with a normal digoxin level. The potassium is corrected and the patient monitored.
Cevap
D · Low potassium increases the risk of digoxin toxicity
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · To exclude significant arterial disease
Cevap neden bu
ABPI compares ankle and arm systolic pressures. A low ABPI suggests arterial disease, where compression could cause ischaemia, so assessment is needed before compression therapy.
Cevap
A · To exclude significant arterial disease
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Çoğu zaman kötü oturan bir torbadan cilde çıkış teması
Cevap neden bu
Sızan efluanın neden olduğu irritan dermatit, özellikle ileostomilerde en sık peristomal cilt sorunudur. Stoma yeniden ölçülür, açıklık ve torba (örneğin konveks taban veya conta) ayarlanır ve cilt koruması kullanılır; ideal olarak stoma hemşiresinin katkısıyla. Soyulmuş cilt ayrıca torbanın daha az yapışmasına neden olarak sızıntıları kötüleştirir.
Cevap
B · Çoğu zaman kötü oturan bir torbadan cilde çıkış teması
7.Klinik hemşirelik
Cevap: B · To check the wound stays closed before removing the rest
Cevap neden bu
Removing alternate sutures allows the nurse to see whether the wound edges stay together. If they begin to separate, the remaining sutures can be left and the team informed.
Cevap
B · To check the wound stays closed before removing the rest
8.Klinik hemşirelik
Cevap: C · "If I get a temperature, I'll take paracetamol and wait until my next clinic."
Cevap neden bu
A fever after chemotherapy may be neutropenic sepsis, which needs urgent assessment and antibiotics. Patients should call the oncology helpline straight away rather than masking the fever with paracetamol (acetaminophen).
Cevap
C · "If I get a temperature, I'll take paracetamol and wait until my next clinic."
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · Low TSH with a high free T4
Cevap neden bu
In Graves disease, antibodies stimulate the thyroid to make too much hormone. The high free T4 suppresses TSH from the pituitary through negative feedback, so TSH is low. A high TSH with a low T4 fits primary hypothyroidism.Kontrol edilen kaynak:TSH test · MedlinePlus (NIH) (2026); Thyroxine (T4) Test · MedlinePlus (NIH) (2024); Graves disease · MedlinePlus (NIH) (2026)
Cevap
D · Low TSH with a high free T4
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · Varfarinin etkisini artıran bir ilaç etkileşimi
Cevap neden bu
Birkaç antibiyotik, varfarinin yıkımını azaltarak veya K vitamini yapan bağırsak bakterilerini değiştirerek etkisini artırır. Bu tür ilaçlara başlandığında INR daha sık izlenir. Diyette daha fazla K vitamini INR'yi düşürürdü.Kontrol edilen kaynak:Taking warfarin · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
B · Varfarinin etkisini artıran bir ilaç etkileşimi
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 313 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·142 + 5,4 + 23,3 = 312,7 ≈ 313 mOsm/kg
Cevap
Osm = 313 mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: AGc = 20 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Anyon açığı
AG = 142 − (103 + 20) = 19
Albümin düzeltmesi
19 + 0,25·(40 − 36) = 20 mmol/L
Cevap
AGc = 20 mmol/L
Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QT = 0,44 s
QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.
Ölçün
QRS’in başından T dalgasının sonuna kadar 11 küçük kare
Dönüştür
QT = 11 × 0,04 s = 0,44 s
Cevap
QT = 0,44 s
Kaba bir kural: normal hızlarda QT, R–R aralığının yarısından kısa olmalıdır (burada R–R = 1,04 sn).
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
2. Ritim: düzenli düzensiz, QRS kompleksleri bir duraklamayla ayrılan gruplar halinde geliyor (grup atımları).
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,88 sn, dakikada 68); her 4 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: 0,16 → 0,28 → 0,34 sn uzuyor, sonra bir P dalgası iletilmiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
Cevap
ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · The weights are resting on the floor
Cevap neden bu
Traction weights must hang freely to keep a constant pull. Weights resting on the floor stop the traction working; they are never removed without a prescription.
Cevap
C · The weights are resting on the floor
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · IV calcium gluconate
Cevap neden bu
IV calcium stabilizes the cardiac cell membranes within minutes and is given first when hyperkalemia changes the ECG. Insulin with glucose, binders and diuretics then lower the potassium.