pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
How do clopidogrel and ticagrelor work?
AThey block the platelet ADP (P2Y12) receptor
BThey directly inhibit thrombin in the plasma
CThey dissolve fibrin in existing clots
DThey inhibit the vitamin K-dependent clotting factors in the liver
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
Kalp cerrahisinden bir saat sonra mediastinal göğüs tüpünden 350 mL parlak kırmızı kan drene olmuş ve kalp hızı yükseliyor. Hemşire ne yapmalıdır?
AHemen cerrahi ekibe bildirmelidir
BHortumu her beş dakikada bir sert biçimde sıvazlamalıdır
CHacmi kaydedip saatlik kontrollere devam etmelidir
DDaha fazla kan kaybını durdurmak için dreni klemplemelidir
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Tiroidektomiden sonra sütür veya klips çıkarıcılar neden sıklıkla yatak başında bulundurulur?
ABoyun hematomu hava yolunu sıkıştırabilir ve açılması gerekebilir
BBoyun venlerinden kan almak için gereklidirler
CDren çalışmayı bırakınca ayarlamak için kullanılırlar
DSütürler ameliyattan sonraki ilk akşam alınmalıdır
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
An 84-year-old man became more confused a week after starting oxybutynin. Infection has been ruled out. What should the nurse suspect?
AA symptom of a high potassium from the drug
BAnticholinergic side effects of the drug
CNormal ageing that needs no review
DA sign that the drug dose is too low
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
In the UK National Early Warning Score (NEWS2), what does an aggregate score of 5 or more usually trigger?
ARoutine observations once every 12 hours, with no other change in care
BNo change unless the patient complains
CAn urgent review by a clinician skilled in acute illness
DDischarge planning for the next day
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A sacral wound has heavy exudate, and the surrounding skin is white, soft and wrinkled. What should the nurse do?
ALeave the same dressing in place for a week so the wound is not disturbed
BApply a tight plastic film directly over the wound
CUse a dressing that adds even more moisture
DProtect the skin edges and use a more absorbent dressing
7.Klinik hemşirelikOrta
Akut iskemik inmede IV tromboliz genellikle hangi zaman aralığında verilir?
ABelirtilerin başlamasından itibaren 4,5 saat içinde
BYalnızca 24 saatten sonra
CBelirtilerin başlangıcından itibaren 48 saat içinde
DBir hafta içinde herhangi bir zamanda
8.Klinik hemşirelikZor
A severely hypothermic patient is in cardiac arrest. Why is resuscitation usually continued until they are rewarmed?
AHypothermia always causes brain death quickly
BThe cold protects the brain, so recovery may be possible after long resuscitation
CCold patients cannot be defibrillated at all, so CPR is the only possible treatment
DAdrenaline works better in cold patients
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient with chronic kidney disease has a magnesium of 3,8 mEq/L (1,9 mmol/L). Which product is the most likely cause?
ALoop diuretics such as furosemide
BExcess alcohol use over many years
CProton pump inhibitors taken long term
DMagnesium-containing laxatives or antacids
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient with C. difficile diarrhea has a white cell count of 24 × 10³/µL and a creatinine that has risen to 2,1 mg/dL (186 µmol/L). What does this indicate?
AMild infection needing no treatment
BSevere C. difficile infection
CSuccessful response to treatment
DUnrelated chronic kidney disease
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 16 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 16 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,29, PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa), HCO₃⁻ 30 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,29PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa)HCO₃⁻ 30 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Bazett formülüyle hesaplayın: QTc = QT/√RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi bir AV blok gösteriyor; bu nedenle atriyumlar ve ventriküller farklı hızlarda atıyor. P–P aralığını ölçün ve atriyal hız değerini dakikadaki atım sayısı olarak bulun (1500 yöntemi, tam sayı).
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
atriyal hız = bpm
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient is raising his voice, pacing and clenching his fists. What should the nurse do first?
ATurn away and ignore the behavior
BStand very close to him and tell him firmly and loudly to sit down and be quiet
CApply physical restraints at once
DSpeak calmly, keep a safe distance and invite him to talk about what is wrong
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A patient has a chest drain for a pneumothorax. The nurse sees constant bubbling in the water-seal chamber. What does this most likely mean?
AThe lung has fully re-expanded, so the drain is ready to come out
BAn air leak in the patient or the system that needs checking
CThe drain is working normally and no action is needed
DThe suction is set too low and needs to be turned up
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · They block the platelet ADP (P2Y12) receptor
Cevap neden bu
Clopidogrel, prasugrel and ticagrelor block the P2Y12 ADP receptor on platelets, reducing aggregation. With aspirin, they form dual antiplatelet therapy after acute coronary syndromes and stents. Warfarin inhibits vitamin K-dependent factors; dabigatran inhibits thrombin.
Cevap
A · They block the platelet ADP (P2Y12) receptor
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Hemen cerrahi ekibe bildirmelidir
Cevap neden bu
Saatte yaklaşık 100–200 mL'den fazla drenaj (veya ani büyük hacimli taze kan), özellikle taşikardi veya hipotansiyonla birlikteyse cerrahi kanamayı gösterebilir ve acil değerlendirme gerektirir. Klemplemek kardiyak tamponada yol açabilir. Kan basıncı düşerken drenajın ani durması da tamponadı gösterebilir.
Cevap
A · Hemen cerrahi ekibe bildirmelidir
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · Boyun hematomu hava yolunu sıkıştırabilir ve açılması gerekebilir
Cevap neden bu
Tiroid cerrahisi sonrası boyun hematomu hava yolunu hızla sıkıştırabilir. Birçok birim, acil durumda yaranın açılabilmesi için klips veya sütür çıkarıcıları ve hava yolu ekipmanını yatak başında bulundurur. Hemşire şişlik, stridor ve nefes almada güçlüğü izler.
Cevap
A · Boyun hematomu hava yolunu sıkıştırabilir ve açılması gerekebilir
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Anticholinergic side effects of the drug
Cevap neden bu
Anticholinergic drugs such as oxybutynin can cause confusion and worsen cognition in older people. The prescriber should review the medicine and the patient's overall anticholinergic burden.
Cevap
B · Anticholinergic side effects of the drug
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · An urgent review by a clinician skilled in acute illness
Cevap neden bu
NEWS2 scores respiratory rate, SpO₂, oxygen use, BP, pulse, consciousness or new confusion, and temperature. A score of 5–6 needs an urgent response, and 7 or more an emergency response.
Cevap
C · An urgent review by a clinician skilled in acute illness
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · Protect the skin edges and use a more absorbent dressing
Cevap neden bu
Maceration shows that exudate is not being managed. A barrier film or cream protects the surrounding skin, and a more absorbent dressing or more frequent changes are used. The cause of high exudate is reviewed.
Cevap
D · Protect the skin edges and use a more absorbent dressing
7.Klinik hemşirelik
Cevap: A · Belirtilerin başlamasından itibaren 4,5 saat içinde
Cevap neden bu
Alteplaz ile tromboliz, görüntüleme kanamayı dışladıktan sonra genellikle başlangıçtan itibaren 4,5 saat içinde verilir. Bu nedenle hastanın en son ne zaman iyi görüldüğünü bilmek esastır.
Cevap
A · Belirtilerin başlamasından itibaren 4,5 saat içinde
8.Klinik hemşirelik
Cevap: B · The cold protects the brain, so recovery may be possible after long resuscitation
Cevap neden bu
Hypothermia reduces the brain's oxygen needs, and good recoveries have occurred after long resuscitation. Death is usually not confirmed until the patient has been rewarmed, unless injuries are clearly not survivable.
Cevap
B · The cold protects the brain, so recovery may be possible after long resuscitation
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · Magnesium-containing laxatives or antacids
Cevap neden bu
In kidney failure, magnesium from milk of magnesia, magnesium citrate or magnesium-containing antacids can build up to toxic levels. Patients with CKD are taught to avoid these products. Diuretics, PPIs and alcohol cause low magnesium.Kontrol edilen kaynak:Magnesium Blood Test · MedlinePlus (NIH) (2023)
Cevap
D · Magnesium-containing laxatives or antacids
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · Severe C. difficile infection
Cevap neden bu
A white count of 15 × 10³/µL or more or a creatinine above 1,5 mg/dL marks severe C. difficile infection. These patients need prompt treatment, fluid replacement and close monitoring for complications such as toxic megacolon. Contact precautions with soap-and-water hand hygiene are used.
Cevap
B · Severe C. difficile infection
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 32 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·16 + 8 = 32 mmHg
menzil: 30–34 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 32 mmHg
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kronik üzerine akut
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·2,5 = 26,5 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·2,5 = 32,75 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 30 mmol/L → kronik üzerine akut
Cevap
kronik üzerine akut
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QTc = 0,469 s
QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.
Ölçün
QT = 11 × 0,04 = 0,44 s
RR = 22 × 0,04 = 0,88 s
Bazett formülü
QTc = 0,44/√0,88 = 0,44/0,9381 = 0,469 s
Cevap
QTc = 0,469 s
Hem erkekler (yaklaşık 0,45 sn) hem kadınlar (yaklaşık 0,46 sn) için olağan sınırların üzerinde: uzamış. (469 ms)
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: atriyal hız = 68 bpm
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
Atriyal hız
P–P = 22 küçük kare = 0,88 sn → 1500 ÷ 22 = 68,18 ≈ dakikada 68
Ventriküler hız
6 sn’de 4 QRS kompleksi × 10 = dakikada 40
Cevap
atriyal hız = 68 bpm
Cevap
atriyal hız = 68 bpm
İkinci derece tip I (Wenckebach): her 2 QRS kompleksi için 3 P dalgası.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · Speak calmly, keep a safe distance and invite him to talk about what is wrong
Cevap neden bu
Early verbal de-escalation, with a calm voice and a safe distance, is the first approach for rising agitation. Restraint is a last resort, and crowding the patient can make things worse.
Cevap
D · Speak calmly, keep a safe distance and invite him to talk about what is wrong
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · An air leak in the patient or the system that needs checking
Cevap neden bu
Continuous bubbling in the water-seal chamber signals an air leak. The nurse checks the connections from the patient to the drain and reports a leak that cannot be fixed.
Cevap
B · An air leak in the patient or the system that needs checking