pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
Why is a raised serum lactate concerning in a patient with shock?
AIt means the kidneys are working harder than normal to clear fluid
BIt suggests tissues are short of oxygen and using anaerobic metabolism
CIt shows only that the patient has eaten a large meal in the past hour
DIt confirms a bacterial infection is present
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient with crushing chest pain has ST elevation in leads V1–V4. Which coronary artery is most likely blocked?
AThe circumflex artery
BThe left subclavian artery
CThe right coronary artery and its branches
DThe left anterior descending artery
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Hiperozmolar hiperglisemik durumla (HHD) ilgili hangi ifade doğrudur?
AHer zaman yüksek kan ketonlarına ve ağır metabolik asidoza yol açar
BEsas olarak günler içinde tip 2 diyabetli yaşlıları etkiler
CEsas olarak tip 1 diyabetli küçük çocuklarda görülür
DDakikalar içinde gelişir ve DKA'dan daha az tehlikelidir
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
Artmış kafa içi basıncı olan bir hastanın endotrakeal aspirasyona gereksinimi vardır. Hangi yaklaşım en uygundur?
AÖnceden oksijenlemek, her geçişi kısa tutmak ve geçiş sayısını sınırlamak
BTüm sekresyonları bir kerede temizlemek için en az 30 saniye aspirasyon yapmak
CSekresyon olmasa bile rutin olarak her 15 dakikada bir aspirasyon yapmak
DAspirasyon sırasında hastayı başı çevrilmiş halde düz yatırmak
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Which nerve is at risk if the arm is poorly padded at the elbow during surgery?
AFemoral nerve
BSciatic nerve
CFacial nerve
DUlnar nerve
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
Which medicine commonly needs enteral feeds paused before and after each dose because the feed reduces its absorption?
AParacetamol
BLactulose
CPhenytoin
DOmeprazole liquid
7.Klinik hemşirelikOrta
After removing a peripheral IV cannula, what should the nurse check?
AThat the site is left uncovered and bleeding freely
BThat the patient's blood glucose is normal before removal
CThat the cannula is intact, and apply pressure until bleeding stops
DThat the cannula is put back in its sterile packet for the next patient
8.Klinik hemşirelikZor
In a patient with a head injury, which is usually the earliest sign of rising intracranial pressure?
AA fixed, dilated pupil on both sides
BA slow pulse with high blood pressure
CIrregular breathing pauses
DA change in level of consciousness
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
When should a blood specimen tube be labeled?
AIn the laboratory, by the staff who receive the unlabeled sample
BBefore entering the room, so tubes are ready for the next patients
CAt the nurses' station, after all samples for the shift are drawn
DAt the bedside, in the patient's presence, using two identifiers
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
Ten days after chemotherapy, a patient has a platelet count of 9 × 10³/µL and reports a sudden severe headache and blurred vision. What is the priority?
ADim the lights and encourage rest, as headaches are common after chemotherapy
BEncourage the patient to drink more fluids and check the blood pressure later
CAssess neurological status and report it at once as possible brain bleeding
DGive acetaminophen (paracetamol) for the headache and reassess in 1 hour
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,37, PaCO₂ 32 mmHg (4,3 kPa) ve HCO₃⁻ 18 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,37PaCO₂ 32 mmHg (4,3 kPa)HCO₃⁻ 18 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,34, PaCO₂ 62 mmHg (8,3 kPa), HCO₃⁻ 32 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,34PaCO₂ 62 mmHg (8,3 kPa)HCO₃⁻ 32 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII şeridinde QT aralığı değerini saniye cinsinden ölçün.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QT = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
2üçüncü derece (tam) AV blok
3ikinci derece AV blok tip II
4sinüs bradikardisi
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient uses patient-controlled analgesia (PCA) after surgery. Which statement by a family member shows a need for further teaching?
A“I will press the button for her while she is asleep so she stays comfortable.”
B“The pump has limits set by the nurse so she cannot get too much at once.”
C“I will tell the nurse if she becomes very sleepy or hard to wake.”
D“Only she should press the button when she needs pain relief.”
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A patient with septic shock remains hypotensive, with a mean arterial pressure of 58 mmHg, after adequate IV fluids. What should the nurse anticipate?
AA beta-blocker to slow the heart rate
BAn oral fluid challenge with a sports drink
CA vasopressor, such as norepinephrine, to raise the pressure
DA loop diuretic to remove the extra fluid that has been given
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · It suggests tissues are short of oxygen and using anaerobic metabolism
Cevap neden bu
When tissues are poorly perfused, cells switch to anaerobic metabolism and produce lactate. A raised lactate is a marker of tissue hypoperfusion and severity in sepsis and shock. Repeated measurements show whether treatment is working.
Cevap
B · It suggests tissues are short of oxygen and using anaerobic metabolism
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · The left anterior descending artery
Cevap neden bu
ST elevation in V1–V4 indicates an anteroseptal STEMI, usually from LAD occlusion. Anterior MIs damage a large area of muscle and carry a high risk of heart failure and arrhythmias. Leads II, III and aVF suggest an inferior MI, usually from the right coronary artery.
Cevap
D · The left anterior descending artery
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Esas olarak günler içinde tip 2 diyabetli yaşlıları etkiler
Cevap neden bu
HHD günler içinde, çoğu zaman enfeksiyonla tetiklenerek gelişir; aşırı hiperglisemi, çok yüksek ozmolalite ve derin dehidratasyonla, sıklıkla konfüzyonla seyreder. Belirgin ketozu önleyecek kadar insülin vardır. Mortalite DKA'dan yüksektir ve tromboz riski yüksektir.
Cevap
B · Esas olarak günler içinde tip 2 diyabetli yaşlıları etkiler
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · Önceden oksijenlemek, her geçişi kısa tutmak ve geçiş sayısını sınırlamak
Cevap neden bu
Aspirasyon öksürük, hipoksi ve hiperkapni yoluyla KİB'i yükseltir. Yalnızca gerektiğinde, önceden oksijenlemeyle, yaklaşık 10–15 saniyeyi aşmayan geçişlerle, az geçişle ve başı yükseltilmiş ve orta hatta tutulmuş olarak yapılır. Bazı birimlerde sedasyon veya lidokain kullanılabilir.
Cevap
A · Önceden oksijenlemek, her geçişi kısa tutmak ve geçiş sayısını sınırlamak
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · Ulnar nerve
Cevap neden bu
The ulnar nerve runs superficially at the elbow and is a common site of positioning injury. Careful padding and avoiding pressure on the elbow help prevent numbness and weakness of the hand.
Cevap
D · Ulnar nerve
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · Phenytoin
Cevap neden bu
Enteral feeds bind phenytoin and lower its levels, risking seizures. Feeds are usually paused around doses, as advised by the pharmacist, and drug levels are monitored.
Cevap
C · Phenytoin
7.Klinik hemşirelik
Cevap: C · That the cannula is intact, and apply pressure until bleeding stops
Cevap neden bu
The nurse checks that the whole cannula has been removed, applies pressure and a dressing, and records the removal. Any signs of phlebitis are noted.
Cevap
C · That the cannula is intact, and apply pressure until bleeding stops
8.Klinik hemşirelik
Cevap: D · A change in level of consciousness
Cevap neden bu
Subtle changes in consciousness, such as restlessness, confusion or a falling GCS, are often the first signs. Pupil changes and Cushing's triad (hypertension, bradycardia, irregular breathing) are late signs.
Cevap
D · A change in level of consciousness
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · At the bedside, in the patient's presence, using two identifiers
Cevap neden bu
Specimens are labeled immediately after collection, at the bedside, after checking two patient identifiers such as name and date of birth. Pre-labeling or labeling away from the patient can put the wrong patient's name on the sample, which can lead to harmful decisions.
Cevap
D · At the bedside, in the patient's presence, using two identifiers
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Assess neurological status and report it at once as possible brain bleeding
Cevap neden bu
Platelet counts usually reach their lowest point (nadir) about 7–14 days after chemotherapy. With a count below 10 × 10³/µL, a sudden severe headache or visual change may signal intracranial bleeding, which is an emergency. The nurse assesses neurological status and reports it immediately.Kontrol edilen kaynak:Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment · National Cancer Institute (NIH) (2022); Pancytopenia · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2023)
Cevap
C · Assess neurological status and report it at once as possible brain bleeding
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: tam kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,37: 7,35–7,45 içinde
PaCO₂ 32 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 18 mmol/L: düşük (22–26)
Kompansasyon
Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: Winter formülüne göre beklenen PaCO₂ 33–37 mmHg’dir; dolayısıyla ölçülen 32 mmHg ek bir solunumsal alkaloz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.
tam kompanse
Cevap
tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kronik
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·2,2 = 26,2 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·2,2 = 31,7 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 32 mmol/L → kronik
Cevap
kronik
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QT = 0,5 s
QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.
Ölçün
QRS’in başından T dalgasının sonuna kadar 12,5 küçük kare
Dönüştür
QT = 12,5 × 0,04 s = 0,5 s
Cevap
QT = 0,5 s
Kaba bir kural: normal hızlarda QT, R–R aralığının yarısından kısa olmalıdır (burada R–R = 1,12 sn).
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ikinci derece AV blok tip II
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
2. Ritim: P dalgaları düzenli; QRS’in eksik olduğu uzun bir duraklama dışında R–R düzenli.
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,80 sn, dakikada 75); her 4 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: iletilen atımlarda 0,18 sn ile sabit.
5. QRS: 0,12 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).
Yorum
ikinci derece AV blok tip II
Cevap
ikinci derece AV blok tip II
Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · “I will press the button for her while she is asleep so she stays comfortable.”
Cevap neden bu
PCA is safe because a sleepy patient cannot press the button. If someone else presses it, the patient can receive too much opioid and develop respiratory depression.
Cevap
A · “I will press the button for her while she is asleep so she stays comfortable.”
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · A vasopressor, such as norepinephrine, to raise the pressure
Cevap neden bu
If hypotension continues after fluid resuscitation, a vasopressor such as norepinephrine is started to keep the MAP at least 65 mmHg. Diuretics and beta-blockers would worsen perfusion.
Cevap
C · A vasopressor, such as norepinephrine, to raise the pressure