pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
When should an adult with cystic fibrosis take pancreatic enzyme capsules?
AOnce a day on waking, at least an hour before any food
BOnly at bedtime
COnly when they have diarrhoea
DWith all meals and snacks that contain fat
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A frightened young woman is breathing fast and has tingling fingers. Her blood gas shows pH 7,50 and a low PaCO₂. SpO₂ is 99% on air. What does this show?
AMetabolic alkalosis from vomiting
BMetabolic acidosis from kidney failure
CRespiratory alkalosis from hyperventilation
DRespiratory acidosis from hypoventilation
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
SIADH'li bir hastanın sodyumu 126 mmol/L'dir ve hafif belirtileri vardır. Genellikle birinci basamak tedavi hangisidir?
ASıvı kısıtlaması
BEk oral su
CIV %5 glukoz infüzyonu
DDesmopressin
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A 74-year-old falls forward and hits their chin. Their arms are much weaker than their legs, and they have burning pain in the hands. Which injury is most likely?
ABrown-Séquard syndrome
BCentral cord syndrome
CCauda equina syndrome
DA complete lumbar cord injury
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Which risk is particularly linked with tramadol?
ASerotonin syndrome with some antidepressants, and seizures
BSevere stomach ulcers in all patients
CRapid liver failure at normal doses
DHigh blood pressure that needs emergency treatment in most patients
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient taking oral capecitabine reports red, painful, peeling palms and soles. What should the nurse do?
AReassure that it is a sign of an unrelated allergy to washing powder
BAdvise hot soaks for the hands and feet
CTell the patient to take a double dose next time
DReport it; this is hand-foot syndrome and treatment may need changing
7.Klinik hemşirelikOrta
Why does a patient with a suspected TIA need urgent specialist assessment?
AThe symptoms will come back permanently within an hour
BA TIA always turns into a brain tumour unless it is treated
CThe patient needs urgent surgery on the brain
DThe risk of a full stroke is highest in the days after a TIA
8.Klinik hemşirelikZor
A healthcare assistant reports four observations. Which one needs the nurse's immediate action?
A"Ms Ali has walked to the bathroom on her own."
B"Mrs Jones would like a cup of tea and her glasses cleaned."
C"Mr Chen's blood pressure is 128/80 as usual."
D"Mr Patel's breathing rate is 8 a minute and he's hard to wake."
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
Hangi tedavi serum potasyumunu hücrelerin içine kaydırarak düşürür?
AGlikozla birlikte verilen IV regüler insülin
BIV %0,45 sodyum klorür infüzyonu
C10 dakikada verilen IV kalsiyum glukonat
DOral potasyum klorür takviyeleri
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
Weeks after neck surgery, a patient has muscle cramps and tingling. Calcium is low, phosphate is high and parathyroid hormone (PTH) is low. Which condition fits best?
AVitamin D toxicity
BHypoparathyroidism
CPrimary hyperparathyroidism
DChronic kidney disease
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,31, PaCO₂ 27 mmHg (3,6 kPa) ve HCO₃⁻ 13 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,31PaCO₂ 27 mmHg (3,6 kPa)HCO₃⁻ 13 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,30, PaCO₂ 82 mmHg (10,9 kPa), HCO₃⁻ 39 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,30PaCO₂ 82 mmHg (10,9 kPa)HCO₃⁻ 39 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII şeridinde QT aralığı değerini saniye cinsinden ölçün.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QT = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridini beş adımla sırayla yorumlayın: hız, ritim, P dalgaları, PR aralığı, QRS süresi. İlk anormal bulguyu hangi adımda buluyorsunuz? Tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1oran
2ritim
3P dalgaları
4PR aralığı
5QRS süresi
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient speaks little English, and the nurse needs to explain a new procedure. What is the best way to communicate?
AUse a professional medical interpreter
BSpeak loudly and slowly in English
CUse hand gestures and hope the patient understands
DAsk the patient’s 10-year-old child to translate
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A patient with SIADH has a serum sodium of 120 mEq/L and is newly confused. Which nursing action has priority?
AHelping the patient to walk in the corridor alone
BTeaching the patient about a low-sodium diet at home
CSeizure precautions and close neurological checks
DEncouraging the patient to drink plenty of water
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · With all meals and snacks that contain fat
Cevap neden bu
In CF, thick secretions block the pancreatic ducts, causing fat malabsorption and fatty stools. Enzyme capsules are taken with every meal and fat-containing snack, with the dose adjusted to fat intake. Fat-soluble vitamins (A, D, E, K) are also supplemented.
Cevap
D · With all meals and snacks that contain fat
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Respiratory alkalosis from hyperventilation
Cevap neden bu
Hyperventilation blows off CO₂, causing respiratory alkalosis. The alkalosis lowers ionised calcium, causing tingling and carpopedal spasm. Normal oxygen saturation is reassuring, but organic causes such as PE, asthma or diabetic ketoacidosis must still be excluded.
Cevap
C · Respiratory alkalosis from hyperventilation
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · Sıvı kısıtlaması
Cevap neden bu
SIADH'de vücut su tutar. Hafif ve orta olgularda birinci basamak tedavi, nedenin tedavisiyle birlikte sıvı kısıtlamasıdır. Hipotonik sıvılar ve desmopressin sodyumu daha da düşürür. Ağır belirtiler (nöbetler, bilinç azalması) izlem altında hipertonik serum gerektirir.
Cevap
A · Sıvı kısıtlaması
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Central cord syndrome
Cevap neden bu
Central cord syndrome often follows hyperextension of an arthritic neck. The central fibres, which serve the arms, are affected most, so the arms are weaker than the legs. It is the most common incomplete cord syndrome.
Cevap
B · Central cord syndrome
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · Serotonin syndrome with some antidepressants, and seizures
Cevap neden bu
Tramadol is a weak opioid that also inhibits serotonin and noradrenaline reuptake. It can lower the seizure threshold and cause serotonin syndrome with SSRIs and other serotonergic drugs.
Cevap
A · Serotonin syndrome with some antidepressants, and seizures
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · Report it; this is hand-foot syndrome and treatment may need changing
Cevap neden bu
Palmar-plantar erythrodysaesthesia (hand-foot syndrome) is common with capecitabine and fluorouracil. It is graded and may need a treatment break or dose reduction; emollients and avoiding heat and friction help.
Cevap
D · Report it; this is hand-foot syndrome and treatment may need changing
7.Klinik hemşirelik
Cevap: D · The risk of a full stroke is highest in the days after a TIA
Cevap neden bu
The risk of stroke is highest soon after a TIA. Rapid assessment and treatment, such as antiplatelets, statins and carotid imaging, reduce this risk.
Cevap
D · The risk of a full stroke is highest in the days after a TIA
8.Klinik hemşirelik
Cevap: D · "Mr Patel's breathing rate is 8 a minute and he's hard to wake."
Cevap neden bu
A low respiratory rate with reduced consciousness suggests respiratory depression, for example from opioids. It needs immediate assessment and escalation.
Cevap
D · "Mr Patel's breathing rate is 8 a minute and he's hard to wake."
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Glikozla birlikte verilen IV regüler insülin
Cevap neden bu
İnsülin sodyum–potasyum pompasını etkinleştirir ve potasyumu hücrelerin içine kaydırır; hipoglisemiyi önlemek için birlikte glikoz verilir. Kalsiyum glukonat kalbi korur, ancak potasyum düzeyini düşürmez.Kontrol edilen kaynak:High potassium level · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
A · Glikozla birlikte verilen IV regüler insülin
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · Hypoparathyroidism
Cevap neden bu
Without enough PTH, calcium is not released from bone or kept by the kidney, and phosphate is not excreted, so calcium falls and phosphate rises. It can follow injury or removal of the parathyroid glands during thyroid or neck surgery.Kontrol edilen kaynak:Hypoparathyroidism · MedlinePlus (NIH) (2026); Hypocalcemia · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2026)
Cevap
B · Hypoparathyroidism
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kısmen kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,31: asidemi (7,35’in altı)
PaCO₂ 27 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 13 mmol/L: düşük (22–26)
Kompansasyon
kısmen kompanse
Cevap
kısmen kompanse
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kronik
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·4,2 = 28,2 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·4,2 = 38,7 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 39 mmol/L → kronik
Cevap
kronik
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QT = 0,52 s
QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.
Ölçün
QRS’in başından T dalgasının sonuna kadar 13 küçük kare
Dönüştür
QT = 13 × 0,04 s = 0,52 s
Cevap
QT = 0,52 s
Kaba bir kural: normal hızlarda QT, R–R aralığının yarısından kısa olmalıdır (burada R–R = 1,12 sn).
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ritim
Her şerit için beş adım: 1. hız (300 ya da 1500 yöntemi, düzensizse 6 saniye yöntemi); 2. ritim: R–R aralıkları eşit mi; 3. P dalgaları: var mı, DII’de pozitif mi, her QRS’in öncesinde bir tane mi ve hepsi birbirine benzer mi; 4. PR aralığı: 0,12–0,20 sn ve sabit; 5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altında. Ritmi ancak beş adımdan sonra adlandırın. Normal sinüs ritmi beşini de geçer: 60–100/dk, düzenli, her QRS’in öncesinde pozitif P, PR 0,12–0,20 sn, QRS 0,12 sn’nin altında.
2. Ritim: düzensiz, R–R 0,70 ile 1,06 sn arasında, giderek uzuyor ve kısalıyor.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,14 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
İlk anormal adım
ritim → sinüs aritmisi
Cevap
ritim
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · Use a professional medical interpreter
Cevap neden bu
Professional interpreters give accurate, confidential translation of medical information. Family members, especially children, may leave things out and should not be used for important explanations.
Cevap
A · Use a professional medical interpreter
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · Seizure precautions and close neurological checks
Cevap neden bu
Severe hyponatremia can cause seizures and falls. The nurse keeps the patient safe and reports changes; free water is restricted rather than encouraged, as prescribed.
Cevap
C · Seizure precautions and close neurological checks