pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
A patient's ankle–brachial pressure index (ABPI) is 0,6. What does this suggest?
AStiff, calcified arteries that read falsely high
BNormal leg circulation
CA deep vein thrombosis
DSignificant peripheral arterial disease
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient with pneumonia has a temperature of 39 °C, pain and a sinus tachycardia of 122/min. BP is normal. What is the best way to manage the heart rate?
ATreat the fever, pain and possible dehydration, then reassess
BArrange urgent electrical cardioversion to restore a normal rate
CGive IV adenosine
DGive a beta-blocker to bring the heart rate below 100/min
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Why might a patient taking a beta-blocker not notice a hypoglycaemic episode?
ABeta-blockers can mask the tremor and racing heart of a hypo
BBeta-blockers make the patient sleep through every hypo
CBeta-blockers raise blood glucose, so hypos cannot happen
DBeta-blockers block the effect of all diabetes medicines
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
Valproat kullanan epilepsili bir kadın gebelik planladığını söylüyor. Hangi yanıt en uygundur?
AValproatın gebelik boyunca güvenli olduğu konusunda onu rahatlatmak
BAniden bırakmamasını öğütlemek ve acil uzman değerlendirmesi istemek
CValproatı bugünden itibaren tamamen bırakmasını söylemek
DBebeği nöbetlerden korumak için dozu ikiye katlamayı önermek
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Why is thiamine given to patients with alcohol dependence admitted to hospital?
ATo treat the cirrhosis directly
BTo reduce the craving for alcohol
CTo prevent Wernicke's encephalopathy
DTo prevent bleeding from varices
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient has a category (stage) 2 pressure ulcer on the sacrum. Which plan is most appropriate?
AOffload the area, manage moisture, support nutrition and dress it
BSit the patient upright in a chair for most of the day
CMassage around the wound every hour to stimulate blood flow to the skin
DLeave it uncovered and dry it with a hair dryer
7.Klinik hemşirelikOrta
Under the Mental Capacity Act 2005 (England and Wales), which principle applies?
ACapacity is decided by the next of kin, who must sign a form for every decision
BA person must be assumed to have capacity unless it is shown that they lack it
CEveryone over 75 is assumed to lack capacity
DA diagnosis of dementia means the person lacks capacity for all decisions
8.Klinik hemşirelikZor
Why might a patient with diabetes who takes a beta-blocker not notice hypoglycaemia early?
ABeta-blockers make the patient sleep through the night
BBeta-blockers raise blood glucose, so true hypoglycaemia cannot happen at all
CBeta-blockers can mask warning signs such as tremor and a fast heart rate
DBeta-blockers stop the liver from responding to insulin
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
How does normal pregnancy usually affect serum creatinine?
AIt falls, because GFR rises
BIt rises, because GFR falls
CIt stays exactly the same
DIt rises with every week
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
Kalp yetmezliği olan bir hasta lisinopril, spironolakton ve potasyum takviyesi kullanmaktadır. Bugün potasyum 6,0 mEq/L'dir. En olası açıklama nedir?
APotasyum takviyelerinin serum düzeyi üzerinde etkisi yoktur
BLisinopril potasyumu düşürür
CSpironolakton potasyum kaybına neden olur
DPotasyumu yükselten birkaç ilaç birlikte alınmaktadır
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Alıştırma değerleri: Na⁺ 148 mmol/L, glukoz 9,8 mmol/L ve üre 19,5 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.
Na⁺ 148 mmol/Lglukoz 9,8 mmol/Lüre 19,5 mmol/L
Osm = mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 40 mmol/L ile metabolik alkaloz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini bulmak için beklenen PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21 formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 40 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Bazett formülüyle hesaplayın: QTc = QT/√RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridini beş adımla sırayla yorumlayın: hız, ritim, P dalgaları, PR aralığı, QRS süresi. İlk anormal bulguyu hangi adımda buluyorsunuz? Tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1oran
2ritim
3P dalgaları
4PR aralığı
5QRS süresi
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient receiving IV magnesium sulfate for pre-eclampsia has absent knee reflexes and a respiratory rate of 10/min. What does the nurse do first?
AIncrease the infusion to prevent a seizure
BTurn the patient onto her back and recheck later
CStop the magnesium infusion and call for help
DGive oral fluids to help clear the drug faster
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A patient was knocked out briefly in a fall, then woke and talked normally. Two hours later the patient becomes drowsy and one pupil is larger. What is the most likely cause?
AA mild concussion that is settling
BLow blood sugar from missing a meal
CNormal tiredness after a fall
DAn epidural hematoma
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · Significant peripheral arterial disease
Cevap neden bu
An ABPI of roughly 1,0–1,3 is normal, and below 0,9 indicates peripheral arterial disease; lower values mean more severe disease. A value above about 1,3 suggests calcified, incompressible vessels, common in diabetes, and is unreliable.
Cevap
D · Significant peripheral arterial disease
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Treat the fever, pain and possible dehydration, then reassess
Cevap neden bu
Sinus tachycardia is usually a physiological response to fever, pain, hypovolaemia, anxiety, hypoxia or sepsis. Treating the cause (antipyretics, analgesia, fluids, oxygen if needed) is appropriate, while watching for sepsis. Rate-slowing drugs can be harmful by masking compensation.
Cevap
A · Treat the fever, pain and possible dehydration, then reassess
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · Beta-blockers can mask the tremor and racing heart of a hypo
Cevap neden bu
Beta-blockers blunt adrenergic warning symptoms such as palpitations and tremor. Sweating is often preserved. Patients should check their glucose when they feel unwell, rather than relying on symptoms alone.
Cevap
A · Beta-blockers can mask the tremor and racing heart of a hypo
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Aniden bırakmamasını öğütlemek ve acil uzman değerlendirmesi istemek
Cevap neden bu
Valproat yüksek oranda teratojeniktir (nöral tüp defektleri ve nörogelişimsel sorunlar) ve gebe kalabilecek kişilerde kullanımı sıkı biçimde kısıtlanmıştır. Ancak antiepileptik ilacı aniden bırakmak status epileptikus riski taşır. Daha güvenli bir alternatifi planlamak için acil uzman değerlendirmesi ve folik asit takviyesi gerekir.
Cevap
B · Aniden bırakmamasını öğütlemek ve acil uzman değerlendirmesi istemek
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · To prevent Wernicke's encephalopathy
Cevap neden bu
Thiamine deficiency is common in alcohol dependence and can cause Wernicke's encephalopathy (confusion, ataxia, eye signs). Thiamine is given early, ideally before or with glucose, as glucose can worsen deficiency.
Cevap
C · To prevent Wernicke's encephalopathy
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · Offload the area, manage moisture, support nutrition and dress it
Cevap neden bu
Offloading the sacrum, keeping the skin clean and dry, ensuring adequate protein and calories, and choosing a dressing that keeps a moist healing environment all support healing. Long periods sitting increase sacral pressure.
Cevap
A · Offload the area, manage moisture, support nutrition and dress it
7.Klinik hemşirelik
Cevap: B · A person must be assumed to have capacity unless it is shown that they lack it
Cevap neden bu
The Act begins by presuming capacity. Capacity is decision-specific and time-specific, and people must be given all practicable help to make their own decision.
Cevap
B · A person must be assumed to have capacity unless it is shown that they lack it
8.Klinik hemşirelik
Cevap: C · Beta-blockers can mask warning signs such as tremor and a fast heart rate
Cevap neden bu
Tremor, palpitations and anxiety in hypoglycaemia are driven by the sympathetic system, which beta-blockers blunt. Sweating is often still present, and patients need to monitor glucose closely.
Cevap
C · Beta-blockers can mask warning signs such as tremor and a fast heart rate
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · It falls, because GFR rises
Cevap neden bu
In pregnancy, kidney blood flow and GFR rise by about 50%, so creatinine falls below non-pregnant values. A creatinine that looks "normal" for a non-pregnant adult may indicate reduced kidney function in pregnancy.
Cevap
A · It falls, because GFR rises
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · Potasyumu yükselten birkaç ilaç birlikte alınmaktadır
Cevap neden bu
ADE inhibitörleri ve spironolaktonun ikisi de böbreklerin potasyumu tutmasına neden olur ve takviye bunu daha da artırır. Hemşire takviyeyi tutar, reçeteyi yazan kişiyi bilgilendirir ve böbrek işlevini ve EKG'yi kontrol eder.Kontrol edilen kaynak:High potassium level · MedlinePlus (NIH) (2025); Spironolactone · MedlinePlus (NIH) (2018)
Cevap
D · Potasyumu yükselten birkaç ilaç birlikte alınmaktadır
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 325 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·148 + 9,8 + 19,5 = 325,3 ≈ 325 mOsm/kg
Cevap
Osm = 325 mOsm/kg
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 49 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
0,7·40 + 21 = 49 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 49 mmHg
Yükselişin bir sınırı vardır: PaCO₂ yalnızca kompansasyonla nadiren yaklaşık 55 mmHg’nin üstüne çıkar.
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QTc = 0,373 s
QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.
Ölçün
QT = 9,5 × 0,04 = 0,38 s
RR = 26 × 0,04 = 1,04 s
Bazett formülü
QTc = 0,38/√1,04 = 0,38/1,02 = 0,373 s
Cevap
QTc = 0,373 s
Olağan sınırlar içinde (erkekler için yaklaşık 0,45 sn, kadınlar için 0,46 sn). (373 ms)
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: oran
Her şerit için beş adım: 1. hız (300 ya da 1500 yöntemi, düzensizse 6 saniye yöntemi); 2. ritim: R–R aralıkları eşit mi; 3. P dalgaları: var mı, DII’de pozitif mi, her QRS’in öncesinde bir tane mi ve hepsi birbirine benzer mi; 4. PR aralığı: 0,12–0,20 sn ve sabit; 5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altında. Ritmi ancak beş adımdan sonra adlandırın. Normal sinüs ritmi beşini de geçer: 60–100/dk, düzenli, her QRS’in öncesinde pozitif P, PR 0,12–0,20 sn, QRS 0,12 sn’nin altında.
Beş adım
1. Hız: R–R = 14 küçük kare, 1500 ÷ 14 ≈ dakikada 107.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,56 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,12 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,10 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
İlk anormal adım
oran → sinüs taşikardisi
Cevap
oran
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: C · Stop the magnesium infusion and call for help
Cevap neden bu
Loss of deep tendon reflexes and slow breathing suggest magnesium toxicity. The nurse stops the infusion, supports breathing and escalates; calcium gluconate is the antidote kept ready.
Cevap
C · Stop the magnesium infusion and call for help
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · An epidural hematoma
Cevap neden bu
An epidural hematoma often causes a brief loss of consciousness, a lucid interval, then rapid deterioration as arterial bleeding compresses the brain. It is a neurosurgical emergency.