pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
Which advice is most helpful for a patient with Raynaud's phenomenon?
ASoak the hands in cold water to toughen the vessels
BTake a decongestant tablet before going outdoors
CKeep the whole body warm, wear gloves and stop smoking
DRub the fingers hard with snow during an attack
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient with heart failure wakes extremely breathless, coughing pink frothy sputum. BP is 168/96 mmHg and SpO₂ 86%. Help has been called. What is the best initial nursing action?
AEncourage the patient to walk to ease the breathing
BSit the patient upright with the legs down and give oxygen
CGive a large IV fluid bolus to support the circulation
DLie the patient flat with the legs raised on pillows
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Hasta her hemodiyaliz seansından önce ve sonra neden tartılır?
ANe kadar sıvı çekildiğini görmek ve kuru ağırlığa yön vermek için
BMakine kilo olmadan başlayamadığı için
CMalnütrisyona bağlı kilo kaybını kontrol etmek için
DÖnümüzdeki hafta için her ilacın dozunu hesaplamak için
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
Artmış kafa içi basıncı olan bir hastanın endotrakeal aspirasyona gereksinimi vardır. Hangi yaklaşım en uygundur?
ASekresyon olmasa bile rutin olarak her 15 dakikada bir aspirasyon yapmak
BTüm sekresyonları bir kerede temizlemek için en az 30 saniye aspirasyon yapmak
CAspirasyon sırasında hastayı başı çevrilmiş halde düz yatırmak
DÖnceden oksijenlemek, her geçişi kısa tutmak ve geçiş sayısını sınırlamak
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Why is a urinary catheter usually inserted in a patient with a major burn?
AHourly urine output guides fluid resuscitation
BBurns always cause the bladder to rupture
CIt is needed to give medicines into the bladder
DThe catheter prevents wound infection
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
Which medicine commonly needs enteral feeds paused before and after each dose because the feed reduces its absorption?
ALactulose
BOmeprazole liquid
CPhenytoin
DParacetamol
7.Klinik hemşirelikOrta
Tip 1 diyabetli bir hasta kusuyor ve az yiyor. Doğru hasta gün (sick-day) önerisi nedir?
AKusmayı önlemek için sıvı alımını yarıya indirin
Bİnsülini kesmeyin; glukoz ve ketonları daha sık kontrol edin
CGlukozu yalnızca günde bir kez kontrol edin
DHipoglisemiyi önlemek için normal yemeye başlayana kadar insülini kesin
8.Klinik hemşirelikZor
A patient rescued from a house fire has soot around the mouth, singed nasal hairs and a hoarse voice. What is the main concern?
ADehydration from sweating
BAirway swelling from inhalation injury
CHypothermia from the fire service water
DA minor throat infection
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
Bir hastanın hematokriti %54, BUN'u yüksek ve idrar özgül ağırlığı 1,034'tür. Bu patern neyi düşündürür?
ASıvı yüklenmesi
BSeyreltik idrarla birlikte böbrek yetmezliği
CHemokonsantrasyonla birlikte dehidratasyon
DSeyrelmeyle birlikte akut kan kaybı
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient has fatigue, weight gain and constipation. Results: TSH 24 mIU/L, free T4 low, total cholesterol 285 mg/dL (7,4 mmol/L), sodium 131 mEq/L. What is the best interpretation?
APrimary hypothyroidism, which can raise lipids and lower sodium
BFamilial hypercholesterolemia, unrelated to the thyroid results
CSecondary hypothyroidism from failure of the pituitary gland
DHyperthyroidism, with suppressed thyroid hormone production
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,52, PaCO₂ 52 mmHg (6,9 kPa) ve HCO₃⁻ 41 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,52PaCO₂ 52 mmHg (6,9 kPa)HCO₃⁻ 41 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 45 mmol/L ile metabolik alkaloz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini bulmak için beklenen PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21 formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 45 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1atriyal flutter, 2:1 ileti
2sinüs taşikardisi
3atriyal fibrilasyon
4normal sinüs ritmi
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1sinüs bradikardisi
2ikinci derece AV blok tip II
3üçüncü derece (tam) AV blok
4ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
Five days after starting heparin, a patient’s platelet count has fallen by more than half. What should the nurse suspect?
AAn expected effect that needs no action
BVitamin K deficiency
CIron deficiency anemia
DHeparin-induced thrombocytopenia
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A competent adult patient refuses a blood transfusion for religious reasons. What should the nurse do?
ARespect the refusal, check the patient understands the risks and inform the provider
BTell the patient that refusing treatment is not allowed in hospital
CAsk the family to persuade the patient until they agree
DGive the transfusion while the patient is asleep, because saving their life comes first
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Keep the whole body warm, wear gloves and stop smoking
Cevap neden bu
Keeping the core and hands warm, wearing gloves and stopping smoking reduce attacks. Vasoconstrictors such as decongestants and nicotine make it worse. During an attack, gentle warming of the hands is advised.
Cevap
C · Keep the whole body warm, wear gloves and stop smoking
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · Sit the patient upright with the legs down and give oxygen
Cevap neden bu
This is acute pulmonary oedema. Sitting upright with the legs dependent reduces venous return and eases breathing, and oxygen is titrated to target. IV diuretics, and sometimes nitrates or CPAP, are expected. Lying flat or giving fluids would worsen the congestion.
Cevap
B · Sit the patient upright with the legs down and give oxygen
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · Ne kadar sıvı çekildiğini görmek ve kuru ağırlığa yön vermek için
Cevap neden bu
Diyaliz öncesi ve sonrası kilo farkı ne kadar sıvı çekildiğini gösterir. Seanslar arası büyük kilo artışları aşırı sıvı alımını gösterir ve diyaliz sırasında hipertansiyon, nefes darlığı ve kramp riskini artırır.
Cevap
A · Ne kadar sıvı çekildiğini görmek ve kuru ağırlığa yön vermek için
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: D · Önceden oksijenlemek, her geçişi kısa tutmak ve geçiş sayısını sınırlamak
Cevap neden bu
Aspirasyon öksürük, hipoksi ve hiperkapni yoluyla KİB'i yükseltir. Yalnızca gerektiğinde, önceden oksijenlemeyle, yaklaşık 10–15 saniyeyi aşmayan geçişlerle, az geçişle ve başı yükseltilmiş ve orta hatta tutulmuş olarak yapılır. Bazı birimlerde sedasyon veya lidokain kullanılabilir.
Cevap
D · Önceden oksijenlemek, her geçişi kısa tutmak ve geçiş sayısını sınırlamak
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · Hourly urine output guides fluid resuscitation
Cevap neden bu
Fluid formulas give an initial estimate; the rate is then adjusted to urine output, typically around 0,5 mL/kg/h in adults, along with other signs of perfusion.
Cevap
A · Hourly urine output guides fluid resuscitation
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · Phenytoin
Cevap neden bu
Enteral feeds bind phenytoin and lower its levels, risking seizures. Feeds are usually paused around doses, as advised by the pharmacist, and drug levels are monitored.
Cevap
C · Phenytoin
7.Klinik hemşirelik
Cevap: B · İnsülini kesmeyin; glukoz ve ketonları daha sık kontrol edin
Cevap neden bu
Tip 1 diyabette insülini kesmek hızla DKA'ya yol açabilir. Hastalar insüline devam etmeli, glukoz ve ketonları izlemeli, sıvı içmeli ve ketonlar yükselirse yardım istemelidir.
Cevap
B · İnsülini kesmeyin; glukoz ve ketonları daha sık kontrol edin
8.Klinik hemşirelik
Cevap: B · Airway swelling from inhalation injury
Cevap neden bu
These signs suggest inhalation injury, which can cause rapid airway swelling and obstruction. Early senior anaesthetic review is needed, as early intubation may be required. Carbon monoxide poisoning must also be considered.
Cevap
B · Airway swelling from inhalation injury
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Hemokonsantrasyonla birlikte dehidratasyon
Cevap neden bu
Plazma suyu kaybı eritrositleri (yüksek hematokrit) ve idrarı (yüksek özgül ağırlık) konsantre eder ve BUN yükselir. Sıvı yüklenmesi tam tersi bir paterne yol açardı.Kontrol edilen kaynak:Hematocrit Test · MedlinePlus (NIH) (2024); BUN (Blood Urea Nitrogen) · MedlinePlus (NIH) (2024)
Cevap
C · Hemokonsantrasyonla birlikte dehidratasyon
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Primary hypothyroidism, which can raise lipids and lower sodium
A · Primary hypothyroidism, which can raise lipids and lower sodium
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kısmen kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,52: alkalemi (7,45’in üstü)
PaCO₂ 52 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 41 mmol/L: yüksek (22–26)
Kompansasyon
Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: metabolik alkalozda PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21 = 47,7–51,7 mmHg; dolayısıyla ölçülen 52 mmHg ek bir solunumsal asidoz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.
kısmen kompanse
Cevap
kısmen kompanse
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 52,5 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
0,7·45 + 21 = 52,5 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 52,5 mmHg
Yükselişin bir sınırı vardır: PaCO₂ yalnızca kompansasyonla nadiren yaklaşık 55 mmHg’nin üstüne çıkar.
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: atriyal flutter, 2:1 ileti
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 12 küçük kare, 1500 ÷ 12 ≈ dakikada 125.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,48 sn.
3. P dalgaları: yok; her 0,24 sn’de bir (250/dk) düzenli testere dişi flutter dalgaları var, her QRS için 2.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
atriyal flutter, 2:1 ileti
Cevap
atriyal flutter, 2:1 ileti
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ikinci derece AV blok tip II
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
2. Ritim: P dalgaları düzenli; QRS’in eksik olduğu uzun bir duraklama dışında R–R düzenli.
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,80 sn, dakikada 75); her 3 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: iletilen atımlarda 0,20 sn ile sabit.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
ikinci derece AV blok tip II
Cevap
ikinci derece AV blok tip II
Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · Heparin-induced thrombocytopenia
Cevap neden bu
Heparin-induced thrombocytopenia usually appears 5–10 days after starting heparin, with a large fall in platelets and a risk of clotting. The nurse reports at once so heparin can be stopped.
Cevap
D · Heparin-induced thrombocytopenia
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · Respect the refusal, check the patient understands the risks and inform the provider
Cevap neden bu
Competent adults have the right to refuse treatment, even if it could save their life. The nurse makes sure the refusal is informed, informs the provider and documents it.
Cevap
A · Respect the refusal, check the patient understands the risks and inform the provider