pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
A patient with heart failure is comfortable at rest but becomes breathless walking across a room. Which NYHA class fits best?
AClass III
BClass IV
CClass I
DClass II
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A patient with obstructive sleep apnoea who uses CPAP at home is having surgery. Which plan is safest after the operation?
ALeave the CPAP machine at home, as it is not needed while in hospital
BGive extra opioids so the patient sleeps through the night
CNurse the patient lying flat on their back to keep the airway open
DUse their CPAP machine and monitor closely, using opioids with caution
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
A patient with untreated hyperthyroidism is losing weight. Which diet is most appropriate until the condition is controlled?
AA diet very high in caffeine for energy
BA strict low-protein diet
CA high-calorie diet with enough protein
DA low-calorie diet to protect the heart
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
Two days after surgery, an 80-year-old woman is quiet, sleepy, slow to answer and eating little. Her daughter says she is "not herself". What should the nurse suspect?
ANormal tiredness after an operation
BThe start of Alzheimer's disease
CHypoactive delirium
DSimple low mood about being in hospital
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Which advice is appropriate for a patient with a very low platelet count?
AFloss hard every day to prevent gum disease
BUse a razor blade for shaving every day
CUse a soft toothbrush and an electric razor
DTake aspirin regularly for headaches
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A nurse teaches a carer about overnight tube feeding at home. Which statement shows a need for further teaching?
A"I'll check the external length mark on the tube every day."
B"I'll let him lie flat so he sleeps better while the feed runs."
C"I'll flush the tube with water before and after his medicines."
D"I'll stop the feed and call if he coughs or struggles to breathe."
7.Klinik hemşirelikOrta
Yeni bir kolostomi stoması ameliyat sonrası ikinci gün koyu mordan siyaha dönük görünüyor. Bu neyi gösterir?
AStomanın işlem gerektirmeyen normal ameliyat sonrası morarmasını
Soon after starting chemotherapy for a high-grade lymphoma, a patient has rising potassium, phosphate and uric acid with falling urine output. What is the most likely cause?
AAdrenal insufficiency
BTumour lysis syndrome
CSyndrome of inappropriate ADH secretion
DRefeeding syndrome
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
Which technique is recommended for a capillary blood glucose test on an adult's finger?
APrick the center of the fingertip
BSqueeze the finger very hard
CPrick the side of the fingertip
DUse the same finger every time
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
Dört laboratuvar sonucu geliyor. Hemşire hangisine önce müdahale etmelidir?
ADün pnömoniyle yatırılan bir hastada sodyum 137 mEq/L
BDiyabetli bir hastada yemekten sonra glikoz 140 mg/dL (7,8 mmol/L)
CYeni kas güçsüzlüğü olan KBH'li bir hastada potasyum 6,6 mEq/L
DKronik böbrek hastalığı olan bir hastada hemoglobin 11,8 g/dL (118 g/L)
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,37, PaCO₂ 67 mmHg (8,9 kPa) ve HCO₃⁻ 37 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,37PaCO₂ 67 mmHg (8,9 kPa)HCO₃⁻ 37 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı pH 7,31, PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa) ve HCO₃⁻ 15 mmol/L gösteriyor; Na⁺ 144 ve Cl⁻ 112 mmol/L. Anyon açığını ve delta oranını kullanarak en iyi yorumu seçip tıklayın.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1hızlanmış junctional ritim
2ventriküler taşikardi
3sinüs taşikardisi
4supraventriküler taşikardi (SVT)
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1idioventriküler ritim
2ventriküler pace’li ritim
3üçüncü derece (tam) AV blok
4pace’li ritim, yakalama kaybı
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
Which practice makes a shift handover safest?
ALeaving a sticky note on the computer screen for the next nurse
BA structured format, such as SBAR, with time for questions
CA quick chat in the corridor with no notes taken
DHanding over only the patients who had problems during the shift
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
Hangi görevi RN’nin bir hemşire yardımcısına devretmek yerine bizzat yapması en uygundur?
AKalp yetmezliği olan bir hastayı her sabah tartmak
BAmeliyattan sonraki üçüncü günde stabil bir hastayı koridorda yürütmek
CBir hastaya ağız bakımında yardım etmek
DAmeliyattan sonra bir hastayı ilk kez yataktan kaldırmak
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Class III
Cevap neden bu
NYHA class I has no limitation, class II slight limitation with ordinary activity, class III marked limitation with less than ordinary activity but comfortable at rest, and class IV symptoms at rest. The class guides treatment and prognosis.
Cevap
A · Class III
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · Use their CPAP machine and monitor closely, using opioids with caution
Cevap neden bu
Sedatives and opioids worsen airway collapse in OSA. Patients should bring and use their CPAP after surgery, be monitored with pulse oximetry, have opioid-sparing analgesia where possible and be nursed semi-upright or on their side.
Cevap
D · Use their CPAP machine and monitor closely, using opioids with caution
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · A high-calorie diet with enough protein
Cevap neden bu
Excess thyroid hormone raises metabolism, so patients need more calories and protein to prevent weight loss. Caffeine is limited because it worsens palpitations, tremor and anxiety.
Cevap
C · A high-calorie diet with enough protein
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · Hypoactive delirium
Cevap neden bu
Hypoactive delirium presents with drowsiness, withdrawal and slowness rather than agitation, so it is often missed. It has a worse prognosis than the hyperactive form. A family report of a sudden change is important, and a screening tool such as the 4AT or the CAM (Confusion Assessment Method) can be used.
Cevap
C · Hypoactive delirium
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · Use a soft toothbrush and an electric razor
Cevap neden bu
With thrombocytopenia, the nurse reduces bleeding risk: soft toothbrush, electric razor, no NSAIDs or aspirin, avoiding IM injections and rectal procedures, and reporting bleeding, bruising or blood in urine or stool.
Cevap
C · Use a soft toothbrush and an electric razor
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · "I'll let him lie flat so he sleeps better while the feed runs."
Cevap neden bu
The head should stay raised by at least 30–45° during feeding and for a while afterwards. Flushing, checking the tube length and stopping for breathing problems are all correct.
Cevap
B · "I'll let him lie flat so he sleeps better while the feed runs."
7.Klinik hemşirelik
Cevap: C · Acil değerlendirme gerektiren olası stoma iskemisini
Cevap neden bu
Morarmış veya siyah bir stoma zayıf kan akımını ve olası nekrozu düşündürür ve hemen cerrahi ekibe bildirilmelidir.
Cevap
C · Acil değerlendirme gerektiren olası stoma iskemisini
8.Klinik hemşirelik
Cevap: B · Tumour lysis syndrome
Cevap neden bu
Rapid tumour cell death releases potassium, phosphate and nucleic acids (forming uric acid), which can cause AKI and arrhythmias. Prevention includes IV hydration and drugs to lower uric acid.
Cevap
B · Tumour lysis syndrome
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Prick the side of the fingertip
Cevap neden bu
The sides of the fingertips are less sensitive than the pads, so they are used for capillary sampling. Rotating sites reduces soreness, and hard squeezing can add tissue fluid that gives inaccurate results.
Cevap
C · Prick the side of the fingertip
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Yeni kas güçsüzlüğü olan KBH'li bir hastada potasyum 6,6 mEq/L
Cevap neden bu
Güçsüzlükle birlikte 6,6 mEq/L potasyum yaşamı tehdit eden aritmilere yol açabilir. Hemşire kardiyak izlem ayarlar ve sağlık profesyonelini hemen bilgilendirir. KBH'de hafif anemi ve yemekten sonra hafif yüksek glikoz beklenen bulgulardır; sodyum normaldir.Kontrol edilen kaynak:High potassium level · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
C · Yeni kas güçsüzlüğü olan KBH'li bir hastada potasyum 6,6 mEq/L
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: tam kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,37: 7,35–7,45 içinde
PaCO₂ 67 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 37 mmol/L: yüksek (22–26)
Kompansasyon
tam kompanse
Cevap
tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: ek normal açıklı asidoz
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Anyon açığı
AG = 144 − (112 + 15) = 17
Delta oranı
(17 − 12)/(24 − 15) = 0,5556
ek normal açıklı asidoz
Cevap
ek normal açıklı asidoz
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: supraventriküler taşikardi (SVT)
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır. Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).
Beş adım
1. Hız: R–R = 9 küçük kare, 1500 ÷ 9 ≈ dakikada 167.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,36 sn.
3. P dalgaları: görünmüyor; bu hızda QRS komplekslerinin veya T dalgalarının içinde gizlenmiştir.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında), dolayısıyla ritim karıncıkların üstünden başlıyor.
Yorum
supraventriküler taşikardi (SVT)
Cevap
supraventriküler taşikardi (SVT)
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ventriküler pace’li ritim
Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 22 küçük kare, 1500 ÷ 22 ≈ dakikada 68.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,88 sn.
3. P dalgaları: görünmüyor; her QRS’nin hemen öncesinde keskin bir pace sivri dalgası var.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,14 sn, geniş ve her sivri dalgayı bir QRS izliyor (yakalama).
Yorum
ventriküler pace’li ritim
Cevap
ventriküler pace’li ritim
Pace’li QRS yapısı gereği geniştir; buna dal bloğu veya ventriküler ritim demeyin.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · A structured format, such as SBAR, with time for questions
Cevap neden bu
Handover is a high-risk moment for errors. A structured format and the chance to ask questions help the next nurse understand each patient’s condition and priorities.
Cevap
B · A structured format, such as SBAR, with time for questions
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · Ameliyattan sonra bir hastayı ilk kez yataktan kaldırmak
Cevap neden bu
Ameliyattan sonra ilk kez yataktan kalkarken hasta bayılabilir veya başka beklenmedik tepkiler gösterebilir; bu yüzden RN genellikle bu sırada hastayı değerlendirir. Stabil bir hastayla sonraki yürüyüşler, günlük tartılar ve ağız bakımı rutin görevlerdir.
Cevap
D · Ameliyattan sonra bir hastayı ilk kez yataktan kaldırmak