pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
A patient is going home with a 24-hour Holter monitor. Which instruction is most important?
ARemove the monitor whenever symptoms occur and restart it
BShower as normal with the monitor on
CKeep a diary of symptoms and activities with the times
DStay in bed for the full 24 hours so the trace is clear
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
After intubation, breath sounds are heard on the right side of the chest but not the left. What is the most likely cause?
AThe tube has entered the oesophagus
BThe tube cuff has burst during insertion
CThe left lung has completely filled with fluid
DThe tube has entered the right main bronchus
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
A patient takes levodopa for Parkinson's disease. Which teaching point is correct?
AStop the drug for a day each week to avoid tolerance
BLarge high-protein meals can reduce how well the drug works
CThe drug cures the disease if taken for a full year
DThe tablets work best taken with a large steak dinner
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A 66-year-old smoker has had two episodes of painless red urine. Urine cultures are negative. Which plan is most appropriate?
AAnother course of antibiotics for a UTI
BUrgent referral for cystoscopy and imaging
CAdvise more fluids and review in a year
DReassure him, because the blood has stopped
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
A day after a spinal anaesthetic, a patient has a headache that is worse when sitting up and better when lying flat. What is the most likely cause?
AMigraine caused by hospital lighting
BA side effect of the antibiotic
CPost-dural puncture headache
DRaised blood pressure from pain
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient has had a large terminal ileum resection for Crohn's disease. Which long-term problems should the nurse anticipate?
AInsulin deficiency and high blood glucose from loss of the islets
BVitamin B12 deficiency and bile-acid diarrhoea
CIron overload and constipation
DExcess vitamin D and calcium kidney stones in the first year
7.Klinik hemşirelikOrta
Which is a major risk factor for Clostridioides difficile infection?
ARegular exercise
BTaking regular paracetamol
CA diet high in fibre and fresh fruit
DRecent broad-spectrum antibiotic use
8.Klinik hemşirelikZor
IV vankomisin alan bir hastada hızlı infüzyon sırasında yüz ve boyunda kızarma ve kaşıntılı kırmızı döküntü gelişiyor. En olası neden ve yanıt nedir?
Aİnfüzyonla ilişkili reaksiyon; infüzyonu durdurun veya yavaşlatın ve order edeni bilgilendirin
BNormal yanıt; infüzyon hızını artırın
CGüneş yanığı; krem sürün ve devam edin
DKaraciğer yetmezliği; tüm ilaçları kalıcı olarak kesin
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient with suspected pulmonary TB needs sputum samples for acid-fast bacilli. Which instruction is correct?
AGive one sample after brushing with mouthwash so it is clean
BGive several deep-cough samples, often first thing in the morning
CGive one sample of saliva collected from the mouth at any time of day
DGive several samples of nasal mucus blown into a tissue
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
The nurse teaches a patient with thrombocytopenia (platelets 25 × 10³/µL) about home safety. Which statement shows a need for further teaching?
A"I'll use a soft-bristled toothbrush"
B"I'll use an electric razor to shave"
C"I'll blow my nose gently, not forcefully"
D"I'll take aspirin if I get a headache"
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,30, PaCO₂ 67 mmHg (8,9 kPa) ve HCO₃⁻ 32 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,30PaCO₂ 67 mmHg (8,9 kPa)HCO₃⁻ 32 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
12.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 44 mmol/L ile metabolik alkaloz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini bulmak için beklenen PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21 formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 44 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1ikinci derece AV blok tip II
2sinüs aritmisi
3sinüs arrestli sinüs ritmi
4sinüs bradikardisi
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1asistoli
2atriyal fibrilasyon
3torsades de pointes
4ventriküler fibrilasyon
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A nurse teaches a patient who has started warfarin. Which statement shows a need for further teaching?
A“I will keep my INR blood test appointments.”
B“I will use a soft toothbrush.”
C“I will tell my dentist and pharmacist that I take warfarin.”
D“If I miss a dose, I will take two the next day.”
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
The charge nurse overhears four instructions from an RN to a nursing assistant. Which one needs to be corrected?
A“Check his glucose and give the insulin according to the sliding scale.”
B“Help him wash and change, and tell me at once if you see any red or broken skin.”
C“Walk him to the bathroom and back, and stay with him the whole time.”
D“Check his glucose before lunch and tell me the number straight away.”
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: C · Keep a diary of symptoms and activities with the times
Cevap neden bu
A Holter monitor records the ECG continuously during normal daily life. A diary of symptoms and activities lets the reviewer match symptoms such as palpitations or dizziness to the rhythm. The device is kept dry unless it is designed to be waterproof.
Cevap
C · Keep a diary of symptoms and activities with the times
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · The tube has entered the right main bronchus
Cevap neden bu
The right main bronchus is more in line with the trachea, so a tube pushed too far usually enters it and only the right lung is ventilated. The tube is withdrawn slightly by the team and position is rechecked. Oesophageal intubation gives no breath sounds and gastric gurgling.
Cevap
D · The tube has entered the right main bronchus
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Large high-protein meals can reduce how well the drug works
Cevap neden bu
Protein-rich meals can compete with levodopa for absorption and entry into the brain, which reduces its effect. Patients are often advised to take doses at consistent times relative to meals. Levodopa controls symptoms but does not stop the disease.
Cevap
B · Large high-protein meals can reduce how well the drug works
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · Urgent referral for cystoscopy and imaging
Cevap neden bu
Painless visible haematuria in an older smoker, with no infection, must be investigated urgently for bladder or kidney cancer. Intermittent bleeding does not mean the cause has gone.
Cevap
B · Urgent referral for cystoscopy and imaging
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · Post-dural puncture headache
Cevap neden bu
CSF leaking through the dural puncture lowers pressure and causes a positional headache. Fluids, simple analgesia and caffeine may help, and the anaesthetist is informed; an epidural blood patch is sometimes needed.
Cevap
C · Post-dural puncture headache
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Vitamin B12 deficiency and bile-acid diarrhoea
Cevap neden bu
The terminal ileum absorbs vitamin B12 and bile acids. After resection, B12 replacement may be needed, and unabsorbed bile acids reaching the colon cause diarrhoea.
Cevap
B · Vitamin B12 deficiency and bile-acid diarrhoea
7.Klinik hemşirelik
Cevap: D · Recent broad-spectrum antibiotic use
Cevap neden bu
Broad-spectrum antibiotics disrupt normal gut flora, letting C. difficile overgrow. Older age, hospital stay and proton pump inhibitors also increase the risk.
Cevap
D · Recent broad-spectrum antibiotic use
8.Klinik hemşirelik
Cevap: A · İnfüzyonla ilişkili reaksiyon; infüzyonu durdurun veya yavaşlatın ve order edeni bilgilendirin
Cevap neden bu
Hızlı vankomisin infüzyonu histamin salınımına ve kızarma ile döküntüye ("vankomisin infüzyon reaksiyonu") yol açabilir. Hızı azaltmak genellikle bunu önler, ancak anafilaksi dışlanmalıdır.
Cevap
A · İnfüzyonla ilişkili reaksiyon; infüzyonu durdurun veya yavaşlatın ve order edeni bilgilendirin
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: B · Give several deep-cough samples, often first thing in the morning
Cevap neden bu
Usually a series of three sputum samples is collected, at least one in the early morning, when secretions have pooled overnight. The patient rinses with water (not mouthwash), takes deep breaths and coughs deeply to bring up sputum, not saliva. Airborne precautions are used.Kontrol edilen kaynak:Sputum Culture · MedlinePlus (NIH) (2024); Acid-Fast Bacillus (AFB) Tests · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
B · Give several deep-cough samples, often first thing in the morning
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · "I'll take aspirin if I get a headache"
Cevap neden bu
Aspirin irreversibly inhibits platelet function and raises the bleeding risk further in thrombocytopenia, so it and other NSAIDs are avoided unless prescribed. An electric razor, gentle nose blowing and a soft toothbrush reduce minor bleeding.Kontrol edilen kaynak:Bleeding and Bruising (Thrombocytopenia) and Cancer Treatment · National Cancer Institute (NIH) (2022); Aspirin · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
D · "I'll take aspirin if I get a headache"
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kısmen kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,30: asidemi (7,35’in altı)
PaCO₂ 67 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 32 mmol/L: yüksek (22–26)
Kompansasyon
kısmen kompanse
Cevap
kısmen kompanse
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 51,8 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
0,7·44 + 21 = 51,8 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 51,8 mmHg
Yükselişin bir sınırı vardır: PaCO₂ yalnızca kompansasyonla nadiren yaklaşık 55 mmHg’nin üstüne çıkar.
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: sinüs arrestli sinüs ritmi
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır. Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).
2. Ritim: düzenli (R–R 0,92 sn), yalnızca 1,60 sn’lik bir duraklama dışında; bu süre P–P döngülerinin tam katı değil.
3. P dalgaları: dik, her QRS’den önce bir tane; duraklama sırasında hiç P dalgası yok.
4. PR aralığı: 0,14 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
sinüs arrestli sinüs ritmi
Cevap
sinüs arrestli sinüs ritmi
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ventriküler fibrilasyon
Ventriküler ritimler: ventriküler taşikardi, 100/dk’nın üzerinde, genellikle 150–250/dk hızında, düzenli, ilişkili P dalgası olmayan, art arda üç ya da daha fazla geniş (0,12 sn ve üzeri) kompleks dizisidir. Ventriküler fibrilasyon, tanımlanabilir P dalgası, QRS kompleksi ya da T dalgası ve sayılabilir hızı olmayan kaotik, düzensiz bir dalga biçimidir. Asistoli, ventriküler aktivitenin olmadığı neredeyse düz bir çizgidir; düz çizgi her zaman hastanın, elektrotların ve kazancın kontrol edilmesi ve ikinci bir derivasyon ile doğrulanır. Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir, asistoli değildir.
Beş adım
1. Hız: sayılabilir ventrikül hızı yok.
2. Ritim: kaotik, tekrar eden bir örüntü yok.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: QRS kompleksi yok.
Yorum
ventriküler fibrilasyon
Cevap
ventriküler fibrilasyon
Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir. Bu yalnızca tanıma alıştırmasıdır.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · “If I miss a dose, I will take two the next day.”
Cevap neden bu
Doubling a missed warfarin dose raises the risk of bleeding. Patients are taught to follow the prescriber’s instructions for missed doses, and the other statements are correct.
Cevap
D · “If I miss a dose, I will take two the next day.”
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: A · “Check his glucose and give the insulin according to the sliding scale.”
Cevap neden bu
Giving insulin is medication administration and needs a licensed nurse. Measuring glucose, hygiene and supervised walking are suitable tasks with clear reporting instructions.
Cevap
A · “Check his glucose and give the insulin according to the sliding scale.”