pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
A patient is starting doxazosin, an alpha-blocker, for hypertension. Which advice is most important?
ATake it with a large glass of grapefruit juice to improve absorption
BStop it suddenly if the heart rate rises after the first few doses
CAvoid all potassium-containing foods
DTake the first dose at bedtime, as dizziness and fainting can occur
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
The monitor of a patient with a permanent pacemaker shows pacing spikes, but none of them is followed by a QRS complex. What does this mean?
ANormal pacemaker function
BFailure to capture
CAtrial fibrillation
DFailure to sense
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Why is once-daily prednisolone usually taken in the morning with food?
ABecause it cannot be absorbed at night
BBecause food doubles the strength of the dose
CTo match the natural cortisol rhythm and protect the stomach
DBecause it causes drowsiness and is safer to take during the day
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
The nurse has four neurology patients. Which one needs to be seen first?
AA patient with Guillain–Barré syndrome whose vital capacity is falling
BA patient with multiple sclerosis who is tired after physiotherapy
CA patient with a headache after a lumbar puncture this morning
DA patient with Parkinson's disease whose next dose is due in one hour
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
Which group of findings suggests obstruction of the bile duct?
AJaundice, dark urine, pale stools and itching
BPale urine, dark stools and a flapping tremor
CRed urine, black stools and a high blood glucose
DNormal skin colour with diarrhoea and fever
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient taking IV antibiotics has three unexplained loose stools in 24 hours. What should the nurse do first?
AWait two days to see if the diarrhoea settles
BIsolate the patient and send a stool sample for testing
CMove the patient to a bay with other patients to watch them closely
DGive loperamide after each loose stool and continue as usual
7.Klinik hemşirelikOrta
Which of these is one of the "4 Hs", the reversible causes of cardiac arrest?
AHypertension
BHypoxia
CHyperthyroidism
DHyperventilation
8.Klinik hemşirelikZor
A patient with a small leg wound has severe pain out of proportion to the skin changes, rapidly spreading redness and signs of sepsis. What should be suspected?
ANecrotising fasciitis
BSimple cellulitis that will settle with oral antibiotics
CAn allergic reaction to the dressing
DA superficial bruise
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
Heparin infüzyonundaki bir hastanın aPTT'si 110 saniyedir; protokol hedefi 30 saniyelik kontrolün 1,5–2,5 katıdır. Hemşire ne yapmalıdır?
ADeğişiklik yapmadan sürdürmeli ve aPTT'yi ertesi sabah tekrarlamalıdır
BReçete edildiği şekilde K vitamini vermeli ve infüzyona devam etmelidir
CSonuç hedef aralığın üzerinde olduğu için infüzyon hızını artırmalıdır
DHeparin protokolünü izlemeli, kanamayı kontrol etmeli ve sağlık profesyonelini bilgilendirmelidir
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
1,0 mEq/L'lik bir lityum düzeyi hastanın sabah dozundan 2 saat sonra alınmıştır ve reçeteyi yazan kişi dozu artırmayı planlamaktadır. Hemşire neyi belirtmelidir?
AÖrnek dozdan çok kısa süre sonra alınmıştır; bu yüzden geçerli bir düzey değildir
BDüzey çok düşüktür; bu yüzden büyük bir artış açıkça güvenlidir
CLityum düzeyleri sonucu etkilemeden günün herhangi bir saatinde alınabilir
DDüzey toksiktir; bu yüzden lityum tamamen bırakılmalıdır
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı PaCO₂ 28 mmHg (3,7 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: akut solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 2 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1junctional ritim
2normal sinüs ritmi
3sinüs bradikardisi
4sinüs aritmisi
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1atriyal fibrilasyon
2ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
3ikinci derece AV blok tip II
4birinci derece AV blok
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient speaks little English, and the nurse needs to explain a new procedure. What is the best way to communicate?
AAsk the patient’s 10-year-old child to translate
BUse a professional medical interpreter
CSpeak loudly and slowly in English
DUse hand gestures and hope the patient understands
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A nurse teaches a patient to inject enoxaparin at home. Which statement shows a need for further teaching?
A“I will change the injection site each time.”
B“I will tell my doctor if I notice unusual bruising or bleeding.”
C“I will inject into the fat of my abdomen, away from the navel.”
D“I will rub the area after the injection to help it absorb.”
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · Take the first dose at bedtime, as dizziness and fainting can occur
Cevap neden bu
Alpha-blockers can cause marked first-dose postural hypotension. Taking the first dose at bedtime and rising slowly reduces the risk of falls. They are also used for symptoms of an enlarged prostate.
Cevap
D · Take the first dose at bedtime, as dizziness and fainting can occur
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · Failure to capture
Cevap neden bu
Failure to capture means the pacing stimulus does not depolarise the myocardium, so no QRS follows the spike. Causes include lead displacement, a raised threshold or battery problems. It can cause bradycardia or asystole, so the patient is assessed and the team informed urgently.
Cevap
B · Failure to capture
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: C · To match the natural cortisol rhythm and protect the stomach
Cevap neden bu
Morning dosing mimics the normal early-morning cortisol peak, causes less adrenal suppression and less sleep disturbance. Taking it with food reduces gastric irritation.
Cevap
C · To match the natural cortisol rhythm and protect the stomach
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · A patient with Guillain–Barré syndrome whose vital capacity is falling
Cevap neden bu
A falling vital capacity and weak cough in Guillain–Barré syndrome warn of respiratory failure, which may need ventilation. The other patients have expected or less urgent problems.
Cevap
A · A patient with Guillain–Barré syndrome whose vital capacity is falling
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: A · Jaundice, dark urine, pale stools and itching
Cevap neden bu
When bile cannot reach the gut, conjugated bilirubin enters the blood and urine (dark urine), stools lose their colour, and bile salts in the skin cause itching. Causes include gallstones and pancreatic cancer.
Cevap
A · Jaundice, dark urine, pale stools and itching
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · Isolate the patient and send a stool sample for testing
Cevap neden bu
Unexplained diarrhoea in a patient on antibiotics should be treated as possible C. difficile. The patient is isolated promptly, a stool sample is sent and the antibiotics are reviewed with the medical team.
Cevap
B · Isolate the patient and send a stool sample for testing
7.Klinik hemşirelik
Cevap: B · Hypoxia
Cevap neden bu
The 4 Hs are hypoxia, hypovolaemia, hypo- or hyperkalaemia and other metabolic causes, and hypothermia. The 4 Ts are thrombosis, tension pneumothorax, tamponade and toxins.
Cevap
B · Hypoxia
8.Klinik hemşirelik
Cevap: A · Necrotising fasciitis
Cevap neden bu
Necrotising fasciitis spreads rapidly along fascia; severe pain, systemic toxicity and fast progression are key warning signs. It is a surgical emergency needing urgent debridement and IV antibiotics.
Cevap
A · Necrotising fasciitis
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: D · Heparin protokolünü izlemeli, kanamayı kontrol etmeli ve sağlık profesyonelini bilgilendirmelidir
Cevap neden bu
110 sn yaklaşık 45–75 sn'lik hedefin çok üzerindedir; bu yüzden kanama riski yüksektir. Hemşire heparin protokolünü izler, kanamayı değerlendirir ve sağlık profesyonelini bilgilendirir. Protamin heparinin, K vitamini ise varfarinin antidotudur.Kontrol edilen kaynak:Partial Thromboplastin Time (PTT) Test · MedlinePlus (NIH) (2026)
Cevap
D · Heparin protokolünü izlemeli, kanamayı kontrol etmeli ve sağlık profesyonelini bilgilendirmelidir
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Örnek dozdan çok kısa süre sonra alınmıştır; bu yüzden geçerli bir düzey değildir
Cevap neden bu
Lityum düzeyleri, genellikle sabah dozundan hemen önce olmak üzere, son dozdan yaklaşık 12 saat sonrasına göre standardize edilmiştir. Dozdan 2 saat sonraki örnek emilim zirvesini yakalar ve hedef aralıkla karşılaştırılamaz; bu yüzden doz buna göre değiştirilmemelidir.
Cevap
A · Örnek dozdan çok kısa süre sonra alınmıştır; bu yüzden geçerli bir düzey değildir
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: HCO₃⁻ = 21,6 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
PaCO₂ değişimi
|28 − 40| = 12 mmHg → 1,2 × 10 mmHg
Beklenen HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 − 2·1,2 = 21,6 mmol/L
Cevap
HCO₃⁻ = 21,6 mmol/L
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: uygun kompansasyon
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
1,5·10 + 8 = 23 → 21–25 mmHg
Karşılaştırın
ölçülen: 22 mmHg → uygun kompansasyon
Cevap
uygun kompansasyon
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: normal sinüs ritmi
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 18 küçük kare, 1500 ÷ 18 ≈ dakikada 83.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,72 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,12 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
normal sinüs ritmi
Cevap
normal sinüs ritmi
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
2. Ritim: düzenli düzensiz, QRS kompleksleri bir duraklamayla ayrılan gruplar halinde geliyor (grup atımları).
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,92 sn, dakikada 65); her 3 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: 0,20 → 0,32 sn uzuyor, sonra bir P dalgası iletilmiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
Cevap
ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · Use a professional medical interpreter
Cevap neden bu
Professional interpreters give accurate, confidential translation of medical information. Family members, especially children, may leave things out and should not be used for important explanations.
Cevap
B · Use a professional medical interpreter
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · “I will rub the area after the injection to help it absorb.”
Cevap neden bu
Rubbing the site after a low-molecular-weight heparin injection increases bruising. The abdomen away from the navel, rotating sites and reporting bleeding are correct.
Cevap
D · “I will rub the area after the injection to help it absorb.”