pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
Which ECG change is classically linked with hyperkalaemia?
ATall, peaked T waves
BDelta waves before the QRS
CProminent U waves
DA sawtooth baseline
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
Ağır astım atağı sırasında hastanın PaCO₂'si düşükten normale yükseliyor ve hasta bitkin görünüyor. Bu ne anlama gelir?
AÖrnek büyük olasılıkla venözdür ve göz ardı edilebilir
BAtak gerilemektedir ve tedavi azaltılabilir
CHasta anksiyete nedeniyle hiperventilasyon yapmaktadır
DHasta yorulmaktadır ve solunum yetmezliği gelişebilir
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
Which headache feature most suggests raised intracranial pressure from a brain tumour?
AWorse on waking and on coughing, with vomiting
BBetter in the morning and worse with stress
CA tight band across the forehead that eases with rest
DOnly present after reading for a long time
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
A patient on insulin has worsening chronic kidney disease and is having more hypos. What is the best explanation?
AKidney disease makes the body resistant to insulin
BThe kidneys clear less insulin, so it lasts longer
CKidney disease makes the meter read too low
DThe patient is eating far more carbohydrate than before
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
A patient on enteral feeding develops diarrhoea. What should the nurse review first?
AThe colour of the feeding bag label
BThe patient's mobility aids and walking distance
CThe patient's eye drops and skin creams
DThe medicine chart, including laxatives and antibiotics
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient has an implanted port for chemotherapy. Which needle is used to access it?
AAn intramuscular injection needle
BA non-coring (Huber) needle
CA standard hollow needle used for venepuncture
DA wide-bore cannula with a steel stylet
7.Klinik hemşirelikOrta
Why are patients with atrial fibrillation often given anticoagulants?
ATo lower the blood pressure
BTo convert the rhythm back to normal
CTo reduce the risk of stroke from clots in the atria
DTo slow the heart rate directly and prevent palpitations
8.Klinik hemşirelikZor
Su altı drenajlı göğüs tüpünün bakımında hangi uygulama doğrudur?
ADökülmesin diye şişedeki suyu boşaltmak
BDrenaj şişesini göğüs seviyesinin altında tutmak
CHer transfer veya yatak değişiminde tüpü rutin olarak klemplemek
DBoşaltmak için şişeyi hastanın üstüne kaldırmak
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
A patient with chronic kidney disease has a potassium of 5,6 mEq/L. Which food should the nurse advise the patient to limit?
ABananas
BApples
CWhite rice
DCabbage
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
İki hafta önce büyük bir kan transfüzyonu alan bir hastada HbA1c sonucu neden yanıltıcı olabilir?
ATransfüzyonlar HbA1c'yi her zaman yanlış biçimde yüksek düzeylere çıkarır
BHbA1c şekeri eritrositlerde değil, beyaz hücrelerde ölçer
CEritrositlerin çoğu, hastanın glikozuna maruz kalmamış donör hücreleridir
DHbA1c her durumda doğrudur
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı PaCO₂ 22 mmHg (2,9 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 5 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 44 mmol/L ile metabolik alkaloz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini bulmak için beklenen PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21 formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 44 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
13.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1sinüs taşikardisi
2atriyal flutter, 2:1 ileti
3atriyal fibrilasyon
4supraventriküler taşikardi (SVT)
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridini beş adımla sırayla yorumlayın: hız, ritim, P dalgaları, PR aralığı, QRS süresi. İlk anormal bulguyu hangi adımda buluyorsunuz? Tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1oran
2ritim
3P dalgaları
4PR aralığı
5QRS süresi
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient is admitted with diabetic ketoacidosis. Which prescribed treatment is usually started first?
ASubcutaneous long-acting insulin only, given once
BA high-carbohydrate meal
COral potassium tablets
DIV isotonic fluid such as 0,9% sodium chloride
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
A child is admitted with a suspected Wilms tumor (nephroblastoma). Which instruction is most important for all staff?
AGive a warm bath with abdominal massage
BMeasure abdominal girth by pressing firmly
CEncourage the child to play contact sports
DDo not palpate the abdomen
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Tall, peaked T waves
Cevap neden bu
Rising potassium causes tall, tented T waves, then a flattened P wave, a prolonged PR interval and a widening QRS that can progress to ventricular fibrillation or asystole. U waves suggest hypokalaemia; a sawtooth baseline is atrial flutter.
Cevap
A · Tall, peaked T waves
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: D · Hasta yorulmaktadır ve solunum yetmezliği gelişebilir
Cevap neden bu
Atağın erken döneminde hiperventilasyon PaCO₂'yi düşürür. Nefes darlığı çeken ve yorulan bir hastada normal veya yükselen PaCO₂, ventilasyonun yetersiz kaldığı anlamına gelir ve yaşamı tehdit eden bir özelliktir. Acil kıdemli hekim ve yoğun bakım değerlendirmesi gerekir.
Cevap
D · Hasta yorulmaktadır ve solunum yetmezliği gelişebilir
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · Worse on waking and on coughing, with vomiting
Cevap neden bu
Headaches from raised ICP are often worse on waking, when coughing, sneezing or bending, and may come with vomiting or visual changes. A new headache with these features needs prompt assessment.
Cevap
A · Worse on waking and on coughing, with vomiting
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: B · The kidneys clear less insulin, so it lasts longer
Cevap neden bu
The kidneys clear a large share of insulin. As kidney function falls, insulin stays in the blood longer and some oral agents build up, so hypos increase. Insulin doses often need to be reduced.
Cevap
B · The kidneys clear less insulin, so it lasts longer
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · The medicine chart, including laxatives and antibiotics
Cevap neden bu
Diarrhoea on enteral feeds is often caused by drugs such as antibiotics, laxatives and liquid medicines containing sorbitol, or by infection such as C. difficile. The feed is not stopped automatically; the cause is investigated.
Cevap
D · The medicine chart, including laxatives and antibiotics
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: B · A non-coring (Huber) needle
Cevap neden bu
Implanted ports have a silicone septum that reseals after access with a non-coring needle. Aseptic technique, checking blood return before use and flushing according to policy keep the device working safely.
Cevap
B · A non-coring (Huber) needle
7.Klinik hemşirelik
Cevap: C · To reduce the risk of stroke from clots in the atria
Cevap neden bu
In AF the atria do not contract effectively, so blood can pool and clot, especially in the left atrial appendage. A clot can travel to the brain, so anticoagulation reduces stroke risk.
Cevap
C · To reduce the risk of stroke from clots in the atria
8.Klinik hemşirelik
Cevap: B · Drenaj şişesini göğüs seviyesinin altında tutmak
Cevap neden bu
Şişe göğüs seviyesinin altında kalır, böylece sıvı ve hava plevral boşluğa geri dönmez. Rutin klempleme tansiyon pnömotoraksa yol açabilir.
Cevap
B · Drenaj şişesini göğüs seviyesinin altında tutmak
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Bananas
Cevap neden bu
Bananas, oranges, potatoes, tomatoes, dried fruit and beans are high in potassium. Apples, white rice and cabbage are lower-potassium choices that are commonly allowed on a potassium-restricted diet.Kontrol edilen kaynak:Potassium in diet · MedlinePlus (NIH) (2026); Chronic kidney disease · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
A · Bananas
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: C · Eritrositlerin çoğu, hastanın glikozuna maruz kalmamış donör hücreleridir
Cevap neden bu
HbA1c, bir eritrositin ömrü boyunca glikozun hemoglobine bağlanmasıyla oluşur. Transfüze edilen donör hücreleri ve eritrosit ömrünü kısaltan durumlar yanlış biçimde düşük değerler verir; bu yüzden bunun yerine glikoz kaydı veya başka belirteçler kullanılır.
Cevap
C · Eritrositlerin çoğu, hastanın glikozuna maruz kalmamış donör hücreleridir
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: HCO₃⁻ = 15 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
PaCO₂ değişimi
|22 − 40| = 18 mmHg → 1,8 × 10 mmHg
Beklenen HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 − 5·1,8 = 15 mmol/L
Cevap
HCO₃⁻ = 15 mmol/L
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 51,8 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
0,7·44 + 21 = 51,8 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 51,8 mmHg
Yükselişin bir sınırı vardır: PaCO₂ yalnızca kompansasyonla nadiren yaklaşık 55 mmHg’nin üstüne çıkar.
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: supraventriküler taşikardi (SVT)
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır. Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).
Beş adım
1. Hız: R–R = 10 küçük kare, 1500 ÷ 10 ≈ dakikada 150.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,40 sn.
3. P dalgaları: görünmüyor; bu hızda QRS komplekslerinin veya T dalgalarının içinde gizlenmiştir.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında), dolayısıyla ritim karıncıkların üstünden başlıyor.
Yorum
supraventriküler taşikardi (SVT)
Cevap
supraventriküler taşikardi (SVT)
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: oran
Her şerit için beş adım: 1. hız (300 ya da 1500 yöntemi, düzensizse 6 saniye yöntemi); 2. ritim: R–R aralıkları eşit mi; 3. P dalgaları: var mı, DII’de pozitif mi, her QRS’in öncesinde bir tane mi ve hepsi birbirine benzer mi; 4. PR aralığı: 0,12–0,20 sn ve sabit; 5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altında. Ritmi ancak beş adımdan sonra adlandırın. Normal sinüs ritmi beşini de geçer: 60–100/dk, düzenli, her QRS’in öncesinde pozitif P, PR 0,12–0,20 sn, QRS 0,12 sn’nin altında.
Beş adım
1. Hız: R–R = 36 küçük kare, 1500 ÷ 36 ≈ dakikada 42.
2. Ritim: düzenli, her R–R 1,44 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,16 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
İlk anormal adım
oran → sinüs bradikardisi
Cevap
oran
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · IV isotonic fluid such as 0,9% sodium chloride
Cevap neden bu
Patients with DKA are severely dehydrated, so IV isotonic fluid is started first. IV insulin follows, with close monitoring of potassium, which can fall quickly.
Cevap
D · IV isotonic fluid such as 0,9% sodium chloride
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · Do not palpate the abdomen
Cevap neden bu
Palpating a Wilms tumor can rupture the capsule and spread cancer cells. A sign is often put on the bed to warn staff not to palpate the abdomen.