pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Önceliklendirme ve yetki devri
Yöntem
Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.
2Alıştırma soruları
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumOrta
After an above-knee amputation, which measure helps prevent a hip flexion contracture?
ALying prone for periods and avoiding pillows under the stump
BKeeping a pillow under the stump at all times, day and night
CSitting in a chair for most of the day with the hips bent
DKeeping the hip bent to reduce stump swelling
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunumZor
A nurse receives handover on four patients. Which patient should be seen first?
AA patient with asthma who wants a reliever inhaler before a walk
BA patient on day 1 after surgery who is newly restless, RR 30/min, SpO₂ 88% on 4 L/min
CA patient with COPD on 1 L/min whose SpO₂ has been 89% and stable throughout the night
DA patient with pneumonia on IV antibiotics who now has a temperature of 38,2 °C
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekOrta
A patient is starting nitrofurantoin for a UTI. Which teaching point is correct?
AIt may turn the urine dark yellow or brown
BIt should be taken on an empty stomach with milk
CIt must be taken only once a week
DIt turns the tears and sweat bright orange
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrekZor
An older patient with a UTI is now confused, with a respiratory rate of 24/min, BP 88/50 mmHg and a pulse of 120/min. What should happen?
AStart sepsis care at once, with IV antibiotics and fluids
BTreat the confusion with a sedative
CGive oral antibiotics and recheck in four hours
DEncourage oral fluids and wait for the urine culture
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiOrta
What is a Curling's ulcer?
AA burn on the sole of the foot
BA leg ulcer caused by venous disease after long bed rest
CA stress ulcer of the stomach or duodenum after a major burn
DA pressure ulcer under a splint that has been left on too long
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkolojiZor
A patient is booked for a urea breath test for H. pylori. Which medicine should usually be stopped 2 weeks before the test?
ALevothyroxine
BParacetamol (acetaminophen)
CAmlodipine
DOmeprazole
7.Klinik hemşirelikOrta
Why are people with diabetes advised to have regular eye screening?
ATo detect diabetic retinopathy early, before sight is lost
BTo check whether they need reading glasses for close work
CTo measure their blood glucose through the eye
DTo prevent conjunctivitis
8.Klinik hemşirelikZor
A patient with hyperkalaemia is given IV insulin with glucose. What is the purpose, and what must be monitored?
ATo protect the heart muscle directly; the patient must be kept nil by mouth
BTo treat hidden diabetes; HbA1c must be checked daily
CTo shift potassium into cells; blood glucose must be monitored for hypoglycaemia
DTo remove potassium from the body; urine output must be stopped for a time
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta
How should a blood sample for serum ammonia be handled?
APlaced on ice and sent to the laboratory at once
BKept warm and sent with the next routine batch
CLeft at room temperature for several hours first
DShaken firmly to mix it before it is sent away
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor
A patient has marked generalized edema. Results show heavy proteinuria, serum albumin 1,8 g/dL (18 g/L) and total cholesterol 340 mg/dL (8,8 mmol/L). Which condition fits best?
ANephrotic syndrome
BAcute pyelonephritis
CLiver cirrhosis only
DPrerenal kidney injury
11.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 3,5 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.
Bu DII şeridinde QT aralığı değerini saniye cinsinden ölçün.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QT = s
14.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1birinci derece AV blok
2ikinci derece AV blok tip II
3ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
4sinüs bradikardisi
15.Önceliklendirme ve yetki devriOrta
A patient arrives in the recovery room after general anesthesia. What does the nurse assess first?
AThe pain score
BThe surgical dressing and the drains
CUrine output
DAirway patency and breathing
16.Önceliklendirme ve yetki devriZor
An older adult with type 2 diabetes is confused and very dehydrated. The glucose is 900 mg/dL (50 mmol/L), and blood and urine show no significant ketones. What is the most likely problem?
ADiabetic ketoacidosis
BHyperosmolar hyperglycemic state
CStress-induced mild hyperglycemia
DHypoglycemia with rebound
3Çözeltiler
1.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: A · Lying prone for periods and avoiding pillows under the stump
Cevap neden bu
Prolonged hip flexion, such as long periods sitting or a pillow under the stump, can lead to a fixed contracture that makes fitting a prosthesis difficult. Lying prone for periods, keeping the hip extended and early physiotherapy help prevent it.
Cevap
A · Lying prone for periods and avoiding pillows under the stump
2.Dahili-cerrahi: kardiyovasküler ve solunum
Cevap: B · A patient on day 1 after surgery who is newly restless, RR 30/min, SpO₂ 88% on 4 L/min
Cevap neden bu
New restlessness, tachypnoea and hypoxaemia despite oxygen suggest acute deterioration such as a PE, pneumonia or bleeding, so this patient is seen first. SpO₂ 89% is within target for a stable COPD patient, a mild fever on antibiotics is expected, and the asthma patient is well.
Cevap
B · A patient on day 1 after surgery who is newly restless, RR 30/min, SpO₂ 88% on 4 L/min
3.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · It may turn the urine dark yellow or brown
Cevap neden bu
Nitrofurantoin can make urine dark yellow or brown, which is harmless. Taking it with food reduces nausea. Patients should report breathlessness, cough or tingling, which are rare but serious effects.
Cevap
A · It may turn the urine dark yellow or brown
4.Dahili-cerrahi: nöroloji, endokrin ve böbrek
Cevap: A · Start sepsis care at once, with IV antibiotics and fluids
Cevap neden bu
These findings suggest sepsis from a urinary source. Blood cultures, lactate, IV antibiotics within the hour, IV fluids and close monitoring of urine output are started, and senior review is requested.
Cevap
A · Start sepsis care at once, with IV antibiotics and fluids
5.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: C · A stress ulcer of the stomach or duodenum after a major burn
Cevap neden bu
Curling's ulcer is an acute peptic ulcer after severe burns, linked with reduced gut blood flow. Early enteral feeding and acid suppression help prevent it, and GI bleeding is watched for.
Cevap
C · A stress ulcer of the stomach or duodenum after a major burn
6.Dahili-cerrahi: sindirim sistemi, perioperatif ve onkoloji
Cevap: D · Omeprazole
Cevap neden bu
PPIs suppress H. pylori and can give false-negative breath or stool tests, so they are usually stopped 2 weeks before. Antibiotics are usually stopped 4 weeks before testing.
Cevap
D · Omeprazole
7.Klinik hemşirelik
Cevap: A · To detect diabetic retinopathy early, before sight is lost
Cevap neden bu
Diabetic retinopathy often has no symptoms until it is advanced. Screening allows early treatment that can prevent blindness.
Cevap
A · To detect diabetic retinopathy early, before sight is lost
8.Klinik hemşirelik
Cevap: C · To shift potassium into cells; blood glucose must be monitored for hypoglycaemia
Cevap neden bu
Insulin drives potassium into cells, temporarily lowering serum levels. Glucose is given to prevent hypoglycaemia, but glucose monitoring is still needed for several hours.
Cevap
C · To shift potassium into cells; blood glucose must be monitored for hypoglycaemia
9.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Placed on ice and sent to the laboratory at once
Cevap neden bu
Ammonia can rise in a standing sample as red cells and proteins break down. The sample is usually placed on ice and analyzed promptly to avoid a falsely high result.
Cevap
A · Placed on ice and sent to the laboratory at once
10.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler
Cevap: A · Nephrotic syndrome
Cevap neden bu
Nephrotic syndrome is heavy proteinuria with low albumin, edema and high lipids. Low albumin reduces oncotic pressure, causing edema, and the liver increases lipoprotein production. There is also a higher risk of clots and infection.Kontrol edilen kaynak:Nephrotic syndrome · MedlinePlus (NIH) (2025)
Cevap
A · Nephrotic syndrome
11.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: HCO₃⁻ = 36,6 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
PaCO₂ değişimi
|76 − 40| = 36 mmHg → 3,6 × 10 mmHg
Beklenen HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 3,5·3,6 = 36,6 mmol/L
Cevap
HCO₃⁻ = 36,6 mmol/L
12.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: ek solunumsal asidoz
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
1,5·15 + 8 = 30,5 → 28,5–32,5 mmHg
Karşılaştırın
ölçülen: 41 mmHg → ek solunumsal asidoz
Cevap
ek solunumsal asidoz
13.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QT = 0,5 s
QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.
Ölçün
QRS’in başından T dalgasının sonuna kadar 12,5 küçük kare
Dönüştür
QT = 12,5 × 0,04 s = 0,5 s
Cevap
QT = 0,5 s
Kaba bir kural: normal hızlarda QT, R–R aralığının yarısından kısa olmalıdır (burada R–R = 1,12 sn).
14.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ikinci derece AV blok tip II
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
2. Ritim: P dalgaları düzenli; QRS’in eksik olduğu uzun bir duraklama dışında R–R düzenli.
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,76 sn, dakikada 79); her 3 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: iletilen atımlarda 0,16 sn ile sabit.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
ikinci derece AV blok tip II
Cevap
ikinci derece AV blok tip II
Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.
15.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: D · Airway patency and breathing
Cevap neden bu
After anesthesia, the airway can be blocked by the tongue or secretions, and breathing may be depressed. The airway and breathing are checked first, followed by circulation and the wound.
Cevap
D · Airway patency and breathing
16.Önceliklendirme ve yetki devri
Cevap: B · Hyperosmolar hyperglycemic state
Cevap neden bu
Hyperosmolar hyperglycemic state occurs mainly in type 2 diabetes, with extreme glucose, severe dehydration and little or no ketosis. Treatment starts with IV fluids, as in DKA.