Hemşirelik Esasları ve Klinik Uygulama: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 18 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik değerlendirme skorları

Glasgow Koma Skalası
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 belirti × 0–2 = 0–10; 7–10 güven verici, 4–6 orta derecede anormal, 0–3 düşük
Braden skalası
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 risk altında
Morse düşme skalası
düşme 25, tanı 15, yardımcı 15/30, IV 20, yürüyüş 10/20, mental durum 15
NEWS2 riski
0–4 düşük; tek bir 3 düşük–orta; 5–6 orta; ≥ 7 yüksek
Ortalama arter basıncı
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Nabız basıncı ve şok indeksi
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Yöntem

  1. Sorunun kullandığı skor çizelgesini ve aralığını bulun (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Her maddeyi ayrı ayrı puanlayın, tanımı düzeyiyle eşleştirin.
  3. Madde puanlarını toplayın ve toplamın aralık içinde olduğunu kontrol edin.
  4. Kesme değerlerini uygulayın: NEWS2 için ayrıca tek başına 3 puan alan parametre olup olmadığına bakın.
  5. Türetilmiş değerler için MAP = (SKB + 2·DKB)/3, PP = SKB − DKB, SI = KH/SKB ve BKİ = kg/m² kullanın.

Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Günlük hacim
mL = kcal / (kcal/mL)
Sürekli besleme
mL/sa = günlük hacim / besleme saati
Bolus besleme
besleme başına mL = günlük hacim / besleme sayısı
Sağlanan enerji ve protein
kcal = mL × kcal/mL; g = L × g/L
Serbest su
mL = formül hacmi × su oranı
İdeal vücut ağırlığı (Devine)
erkekler 50 + 2,3 × (in − 60); kadınlar 45,5 + 2,3 × (in − 60); 1 in = 2,54 cm
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m²
Parenteral beslenme
dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipit %20 2,0 kcal/mL, %10 1,1 kcal/mL
Azot
g N = g protein / 6,25
Glukoz infüzyon hızı
GIR = mg/(kg·min) = % × mL/h / (6 × kg)

Yöntem

  1. Neyin istendiğini yazın: pompa hızı, hacim, kilokalori, gram protein ya da su.
  2. Enerjiyi mL = kcal/(kcal/mL) ile hacme, hacmi litre × g/L ile proteine çevirin.
  3. Hız için beslemenin gerçekten çalıştığı saate, bolus için besleme sayısına bölün.
  4. Gereksinimler için kcal/kg ya da g/kg değerini kuralın belirttiği ağırlıkla çarpın; ideal vücut ağırlığını Devine ile bulun: 50 ya da 45,5 + 2,3 × (inç − 60).
  5. PN için gramı % × mL/100 ile bulun, sonra dekstroz için 3,4 kcal/g, amino asitler için 4 kcal/g ve lipit için belirtilen kcal/mL’yi kullanın.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Önceliklendirme ve yetki devri

Yöntem

  1. Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
  2. ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
  3. Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
  4. Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
  5. Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.

Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Yöntem

  1. Her hasta için standart önlemlerle başlayın: el hijyeni, beklenen maruziyete uygun KKD, güvenli keskin alet kullanımı.
  2. Önlemleri bulaş yoluna göre ekleyin: temas (önlük, eldiven), damlacık (cerrahi maske), havayolu (N95, negatif basınçlı oda).
  3. Steril malzemeyi steril tutun: şüphe varsa steril değildir; değiştirin, asla silmeyin.
  4. Ortamda zararı önleyin: düşme önlemleri, kısıtlama yalnızca son çare olarak, yangın için RACE ve PASS.
  5. İlaç uygulamanın doğrularını, iki tanımlayıcıyı ve yüksek riskli ilaçlar için ek güvenceleri kontrol edin; hataları ve ramak kalaları bildirin.

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik esaslarıOrta

A patient with right-sided weakness is moving from bed to chair. Where should the chair be placed?

  1. AAt the foot of the bed facing away
  2. BAcross the room so the patient can practise walking
  3. COn the patient's right side, close to the bed
  4. DOn the patient's left side, close to the bed
2.Hemşirelik esaslarıZor

Diyabetli bir hasta çok düşük kan şekeriyle yanıtsız bulunuyor ve yutamıyor. Doğru yaklaşım nedir?

  1. AHastanın olağan insülin dozunu vermek
  2. BHastanın ağzına şekerli meyve suyu dökmek
  3. CYardım çağırmak ve protokole göre IV glukoz veya IM glukagon gibi başka bir yolla glukoz vermek
  4. DHastanın uyanmasını bekleyip sonra yemek vermek
3.Klinik hemşirelikOrta

A patient with COPD and known carbon dioxide retention needs a nebulised bronchodilator. How should it usually be given?

  1. ADriven by compressed air, with oxygen given separately if needed
  2. BOnly with the patient lying flat
  3. CWithout monitoring oxygen saturation
  4. DDriven by high-flow oxygen at 15 L/min for as long as possible
4.Klinik hemşirelikZor

An older patient's blood pressure is 142/80 mmHg lying and 116/72 mmHg after standing for three minutes, and they feel dizzy. What does this show?

  1. ANormal blood pressure variation
  2. BWhite coat hypertension
  3. CHypertensive emergency
  4. DPostural hypotension
5.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Alıştırma değerleri: Na⁺ 131 mmol/L, glukoz 24,5 mmol/L ve üre 14 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.

Na⁺ 131 mmol/Lglukoz 24,5 mmol/Lüre 14 mmol/L
Osm = mOsm/kg
6.Arter kan gazı yorumlamaZor

Alıştırma değerleri: Na⁺ 140, Cl⁻ 111, HCO₃⁻ 12 mmol/L ve albümin 26 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AGc = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.

Na⁺ 140 mmol/LCl⁻ 111 mmol/LHCO₃⁻ 12 mmol/Lalbümin 26 g/L
AGc = mmol/L
7.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
H? / 25+D? / 15+Aid? / 30+IV? / 20+G? / 20+MS? / 15Σ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma hastası Morse düşme skalasıyla değerlendiriliyor: son 3 ayda düşme öyküsü: evet; ikincil tanı: evet; yürüme yardımcısı: koltuk değneği, baston ya da yürüteç; IV tedavi ya da salin kilidi: hayır; yürüyüş: bozulmuş; mental durum: sınırlarını olduğundan fazla görüyor ya da unutuyor. Morse toplamını MFS bulun.

0–125
MFS =
8.Klinik değerlendirme skorlarıZor
3210123RR≤89–1112–2021–24≥25SpO₂≤9192–9394–95≥96hava / O₂O₂havaSBP≤9091–100101–110111–219≥220HR≤4041–5051–9091–110111–130≥131ACVPUAC, V, P, UT °C≤35,035,1–36,036,1–38,038,1–39,0≥39,1düşükdüşük–ortaortayüksek

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bu gözlemler için NEWS2 çizelgesini (SpO₂ skala 1) kullanın: solunum sayısı 12/dk, SpO₂ %86 oda havasında, kan basıncı 106/64 mmHg, nabız 76/dk, uyanık, vücut sıcaklığı 36,5 °C. Hasta hangi klinik risk grubuna girer? Tıklayın.

RR 12SpO₂ 86%havaSBP 106HR 76AT 36,5 °C
  1. 1düşük
  2. 2düşük–orta
  3. 3orta
  4. 4yüksek
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıOrta
1,5 kcal/mL76% serbest su65 mL/hher 6 h59 kg · 30 mL/kg/gün24 h/günV = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 59 kg ağırlığındaki bir hastanın sıvı hedefi 30 mL/kg/gün ve tüm sıvıyı besleme tüpü yoluyla alıyor. Formül %76 serbest su içeriyor ve günde 24 saat boyunca 65 mL/sa hızla veriliyor. Sıvının geri kalanı 6 saatte bir su ile yıkama olarak veriliyor. Her yıkamanın hacmi V nedir? En yakın tam sayıya yuvarlayın.

59 kg30 mL/kg/gün76%65 mL/h · 24 hher 6 h
V = mL
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıZor
24 hdekstroz 25%1000 mLamino asitler 6%1000 mLlipit 20%250 mL · 2 kcal/mLdekstroz 3,4 kcal/gamino asitler 4 kcal/gE = ? kcal

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 24 saat boyunca bir hasta, son konsantrasyonları %25 dekstroz ve %6 amino asit olan 1000 mL parenteral beslenme ile birlikte 250 mL %20 lipit emülsiyonu (2 kcal/mL) alıyor. Hastanın günde aldığı toplam enerjiyi E kcal olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

1000 mLdekstroz 25%amino asitler 6%lipit 250 mL · 2 kcal/mL
E = kcal/gün
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVjunctional ritimbirinci derece AV bloknormal sinüs ritmisinüs taşikardisi

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1junctional ritim
  2. 2birinci derece AV blok
  3. 3normal sinüs ritmi
  4. 4sinüs taşikardisi
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVidioventriküler ritimikinci derece AV blok tip IIpace’li ritim, yakalama kaybıüçüncü derece (tam) AV blok

Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1idioventriküler ritim
  2. 2ikinci derece AV blok tip II
  3. 3pace’li ritim, yakalama kaybı
  4. 4üçüncü derece (tam) AV blok
13.Önceliklendirme ve yetki devriOrta

Genellikle doğum biriminde çalışan bir hemşire erişkin dahiliye birimine geçici olarak görevlendiriliyor (float). Bu hemşireye hangi hastayı atamak en uygundur?

  1. AOral antibiyotiklerle stabil olan pnömonili hasta
  2. BYeni trakeostomili hasta
  3. CDiyabetik ketoasidoz nedeniyle sürekli insülin infüzyonu alan hasta
  4. DAktif üst gastrointestinal kanaması olan hasta
14.Önceliklendirme ve yetki devriZor

Santral venöz kateteri olan bir hasta, hat çıkarılırken aniden nefes darlığı, göğüs ağrısı ve düşen SpO₂ ile karşılaşıyor. Hemşire önce ne yapar?

  1. AHastadan yavaş derin nefes almasını ister ve devam eder
  2. BOlası tıkanıklığı gidermek için kateteri serum fizyolojikle yıkar
  3. CBölgeyi kapatır, hastayı sol yana baş aşağı çevirir, oksijen verir ve yardım çağırır
  4. DHastayı dik oturtur ve hattı hızla çıkarmayı bitirir
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiOrta

Steril bir alan hazırlanırken hemşire bir soruyu yanıtlamak için alana sırtını dönüyor. Hangisi doğrudur?

  1. ABu arada kimse dokunmadığı için alan hâlâ steriledir
  2. BYalnızca hemşireye en yakın malzemelerin değiştirilmesi gerekir
  3. CAlan kontamine kabul edilir ve yeniden kurulmalıdır
  4. DSonradan örtülürse alan kullanılabilir
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiZor

Bir hemşire, bir meslektaşının el hijyeni yapmadan bir hastadan diğerine geçtiğini gözlemliyor. En iyi davranış nedir?

  1. AMeslektaşına hemen nazikçe hatırlatmak
  2. BEkip içinde çatışmadan kaçınmak için hiçbir şey söylememek
  3. CMeslektaşın bir dahaki sefere yapıp yapmayacağını beklemek
  4. DBir ay sonra yöneticiye isimsiz olarak bildirmek
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Bir hastaya subkütan enoksaparin (düşük molekül ağırlıklı heparin) veriliyor. İzlemle ilgili hangi ifade doğrudur?

  1. AHiçbir kan testine hiçbir zaman gerek yoktur
  2. BRutin aPTT yok; bunun yerine trombositler ve böbrek işlevi kontrol edilir
  3. CDozu ayarlamak için aPTT her 6 saatte bir kontrol edilmelidir
  4. DVarfarinde olduğu gibi her dozu ayarlamak için INR kullanılır
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient on digoxin has a calcium of 12,1 mg/dL (3,0 mmol/L) and new nausea and a slow pulse. Why is the calcium result important?

  1. AHigh calcium blocks digoxin, so the drug stops working
  2. BHigh calcium makes the kidneys clear digoxin faster
  3. CHigh calcium only matters if the potassium is also high
  4. DHigh calcium increases the risk of digoxin toxicity

3Çözeltiler

1.Hemşirelik esasları

Cevap: D · On the patient's left side, close to the bed

Cevap neden bu

Placing the chair on the strong side lets the patient pivot and bear weight on the stronger leg, making the transfer safer.

Cevap

D · On the patient's left side, close to the bed
2.Hemşirelik esasları

Cevap: C · Yardım çağırmak ve protokole göre IV glukoz veya IM glukagon gibi başka bir yolla glukoz vermek

Cevap neden bu

Hasta yutamıyorsa ağızdan glukoz aspirasyon riski taşır. Yerel protokole göre hemşire yardım çağırır, hava yolunu korur ve IV glukoz veya IM glukagon verir, ardından glukozu yeniden ölçer.

Cevap

C · Yardım çağırmak ve protokole göre IV glukoz veya IM glukagon gibi başka bir yolla glukoz vermek
3.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Driven by compressed air, with oxygen given separately if needed

Cevap neden bu

Nebulisers driven by high-flow oxygen can raise PaCO2 in patients at risk. Air-driven nebulisers are used, with supplementary oxygen via nasal cannulae to keep saturation in the target range.

Cevap

A · Driven by compressed air, with oxygen given separately if needed
4.Klinik hemşirelik

Cevap: D · Postural hypotension

Cevap neden bu

A fall in systolic pressure of 20 mmHg or more (here 26 mmHg) on standing, especially with symptoms, indicates postural hypotension. Causes include medicines, dehydration and autonomic problems.

Cevap

D · Postural hypotension
5.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: Osm = 301 mOsm/kg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Hesaplanan ozmolalite

Osm = 2·131 + 24,5 + 14 = 300,5 ≈ 301 mOsm/kg

Cevap

Osm = 301 mOsm/kg
6.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: AGc = 20,5 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Anyon açığı

AG = 140 − (111 + 12) = 17

Albümin düzeltmesi

17 + 0,25·(40 − 26) = 20,5 mmol/L

Cevap

AGc = 20,5 mmol/L

Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.

7.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: MFS = 90

Morse düşme skalası: altı madde. Düşme öyküsü: hayır 0, evet 25. İkincil tanı: hayır 0, evet 15. Yürüme yardımcısı: yok, yatak istirahati ya da hemşire yardımı 0; koltuk değneği, baston ya da yürüteç 15; mobilyalara tutunma 30. IV tedavi ya da salin kilidi: hayır 0, evet 20. Yürüyüş: normal, yatak istirahati ya da tekerlekli sandalye 0; zayıf 10; bozulmuş 20. Mental durum: kendi sınırlarını biliyor 0; sınırlarını olduğundan fazla görüyor ya da unutuyor 15. Toplam 0 ile 125 arasındadır. Risk kesme değerleri hastaneler arasında farklıdır; yaygın bir set: 0–24 düşük, 25–44 orta ve 45 ve üzeri yüksek.

Her maddeyi puanlayın

son 3 ayda düşme öyküsü: evet → 25
ikincil tanı: evet → 15
yürüme yardımcısı: koltuk değneği, baston ya da yürüteç → 15
IV tedavi ya da salin kilidi: hayır → 0
yürüyüş: bozulmuş → 20
mental durum: sınırlarını olduğundan fazla görüyor ya da unutuyor → 15

Toplayın

Morse toplamı = 25 + 15 + 15 + 0 + 20 + 15 = 90

Cevap

MFS = 90
8.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: düşük–orta

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): yedi parametrenin her birini çizelgeyle puanlayın (solunum sayısı, skala 1’de SpO₂, oda havası ya da ek oksijen, sistolik kan basıncı, nabız, ACVPU ölçeğinde bilinç ve vücut sıcaklığı) ve puanları toplayın. Klinik risk: 0–4 düşük; tek bir parametrede 3 puan düşük–orta; 5–6 orta; 7 ve üzeri yüksek. Toplam 5 ve üzeri acil yanıt gerektirir.

Her parametreyi puanlayın

RR 12/min → 0
SpO₂ 86% → 3
oda havasında → 0
SBP 106 mmHg → 1
HR 76/min → 0
uyanık (A) → 0
T 36,5 °C → 0

Toplam ve kırmızı skorlar

NEWS2 = 0 + 3 + 0 + 1 + 0 + 0 + 0 = 4
En az bir parametre 3 puan alır.

Risk grubu

düşük–orta

Cevap

düşük–orta

Toplam düşük olsa bile tek bir 3 puan acil değerlendirme gerektirir.

9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: V = 146 mL

Gereksinimler ve serbest su: enerji gereksinimi çoğunlukla kcal/kg/gün × ağırlık, protein gereksinimi ise g/kg/gün × ağırlık olarak tahmin edilir. Bir formül yalnızca kısmen sudur; bu nedenle serbest suyu = hacim × su oranıdır; su ile yıkamalar günlük sıvı hedefinin geri kalanını oluşturur. İdeal vücut ağırlığı (Devine): İVA = erkeklerde 5 fitin (60 in) üzerindeki her inç için 50 kg + 2,3 kg, kadınlarda 60 in üzerindeki her inç için 45,5 kg + 2,3 kg; 1 in = 2,54 cm. Formül boyu en az 152,4 cm (5 ft) olan yetişkinler içindir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Sıvı hedefi

30·59 = 1770 mL/gün

Formülden gelen serbest su

65·24 = 1560 mL
1560·0,76 = 1186 mL

Hâlâ gereken su

1770 − 1186 = 584,4 mL/gün

Yıkama başına hacim

24/6 = 4 yıkamalar
V = 584,4/4 = 146,1 ≈ 146 mL

Cevap

V = 146 mL
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: E = 1590 kcal/gün

Parenteral beslenme: dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipid emülsiyonu ise belirtilen kcal/mL değerini sağlar (%20 için 2 kcal/mL, %10 için 1,1 kcal/mL). Gram = % × mL/100. Protein dışı kcal (NPC) = dekstroz + lipid kcal; azot = protein/6,25. Glukoz infüzyon hızı (GIR), mg/kg/min cinsinden = dekstroz mg/(kg × dakika). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dekstroz ve amino asitlerin gram miktarı

dekstroz: 25·1000/100 = 250 g
amino asitler: 6·1000/100 = 60 g

Bileşen başına kilokalori

dekstroz: 250·3,4 = 850 kcal
amino asitler: 60·4 = 240 kcal
lipit: 250·2 = 500 kcal

Toplam enerji

E = 850 + 240 + 500 = 1590 kcal/gün

Cevap

E = 1590 kcal/gün
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: birinci derece AV blok

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Beş adım

1. Hız: R–R = 18 küçük kare, 1500 ÷ 18 ≈ dakikada 83.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,72 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,28 sn, sabit, 0,20 sn’den uzun.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

birinci derece AV blok

Cevap

birinci derece AV blok
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: pace’li ritim, yakalama kaybı

Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 6 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 60.
2. Ritim: pace sivri dalgaları düzenli (her 0,88 sn’de bir), ancak bazı sivri dalgalardan sonra QRS eksik olduğu için R–R düzensiz.
3. P dalgaları: görünmüyor.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: yakalanan sivri dalgalardan sonra 0,14 sn ve geniş; bir sivri dalgayı QRS izlemiyor (yakalama yok).

Yorum

pace’li ritim, yakalama kaybı

Cevap

pace’li ritim, yakalama kaybı

Yakalama kaybı: pacemaker ateşleniyor ama kalp yanıt vermiyor. Ders kitapları bunu bildirilmesi acil bir durum olarak ele alır, çünkü hasta pacemaker’a bağımlı olabilir.

13.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: A · Oral antibiyotiklerle stabil olan pnömonili hasta

Cevap neden bu

Geçici görevli bir hemşireye bakımı genel becerileri kullanan stabil hastalar verilmelidir. Yeni trakeostomi, aktif kanama ve DKA için insülin infüzyonu, birime özgü deneyim ve yakın izlem gerektirir.

Cevap

A · Oral antibiyotiklerle stabil olan pnömonili hasta
14.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: C · Bölgeyi kapatır, hastayı sol yana baş aşağı çevirir, oksijen verir ve yardım çağırır

Cevap neden bu

Hat çıkarılırken ortaya çıkan bu belirtiler hava embolisini düşündürür. Bölgeyi hava geçirmez bir pansumanla kapatmak daha fazla havanın girmesini önler; sol yan, baş aşağı pozisyon ise havanın kalbin sağ tarafında, pulmoner arterden uzakta hapsolmasına yardımcı olur. Oksijen ve acil yardım bunu izler.

Cevap

C · Bölgeyi kapatır, hastayı sol yana baş aşağı çevirir, oksijen verir ve yardım çağırır
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: C · Alan kontamine kabul edilir ve yeniden kurulmalıdır

Cevap neden bu

Steril alan her zaman görüş alanında tutulmalıdır. Sterilite doğrulanamıyorsa alan kontamine kabul edilir. Kural şudur: şüphe varsa steril değil say.

Cevap

C · Alan kontamine kabul edilir ve yeniden kurulmalıdır
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: A · Meslektaşına hemen nazikçe hatırlatmak

Cevap neden bu

Hızlı ve saygılı hatırlatmalar bir sonraki hastanın zarar görmesini önler. Çoğu hastane, tüm personeli el hijyeni konusunda uyarıda bulunmaya teşvik eder ve bu bir güvenlik kültürünün parçasıdır.

Cevap

A · Meslektaşına hemen nazikçe hatırlatmak
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Rutin aPTT yok; bunun yerine trombositler ve böbrek işlevi kontrol edilir

Cevap neden bu

Enoksaparinin etkisi öngörülebilirdir; bu yüzden izlemede aPTT kullanılmaz. Trombosit sayıları heparinle indüklenen trombositopeniyi saptamaya yardımcı olur ve ilaç böbreklerden temizlendiği için böbrek işlevi önemlidir. Anti-Xa düzeyleri gebelikte, obezitede veya böbrek hastalığında kullanılabilir.

Cevap

B · Rutin aPTT yok; bunun yerine trombositler ve böbrek işlevi kontrol edilir
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · High calcium increases the risk of digoxin toxicity

Cevap neden bu

Hypercalcemia, like hypokalemia and hypomagnesemia, makes the heart more sensitive to digoxin and raises the risk of toxic arrhythmias. Nausea and bradycardia suggest toxicity, so the nurse holds the dose and reports the findings.

Cevap

D · High calcium increases the risk of digoxin toxicity

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-fundamentals