Hemşirelik Esasları ve Klinik Uygulama: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 18 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik değerlendirme skorları

Glasgow Koma Skalası
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 belirti × 0–2 = 0–10; 7–10 güven verici, 4–6 orta derecede anormal, 0–3 düşük
Braden skalası
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 risk altında
Morse düşme skalası
düşme 25, tanı 15, yardımcı 15/30, IV 20, yürüyüş 10/20, mental durum 15
NEWS2 riski
0–4 düşük; tek bir 3 düşük–orta; 5–6 orta; ≥ 7 yüksek
Ortalama arter basıncı
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Nabız basıncı ve şok indeksi
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Yöntem

  1. Sorunun kullandığı skor çizelgesini ve aralığını bulun (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Her maddeyi ayrı ayrı puanlayın, tanımı düzeyiyle eşleştirin.
  3. Madde puanlarını toplayın ve toplamın aralık içinde olduğunu kontrol edin.
  4. Kesme değerlerini uygulayın: NEWS2 için ayrıca tek başına 3 puan alan parametre olup olmadığına bakın.
  5. Türetilmiş değerler için MAP = (SKB + 2·DKB)/3, PP = SKB − DKB, SI = KH/SKB ve BKİ = kg/m² kullanın.

Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Günlük hacim
mL = kcal / (kcal/mL)
Sürekli besleme
mL/sa = günlük hacim / besleme saati
Bolus besleme
besleme başına mL = günlük hacim / besleme sayısı
Sağlanan enerji ve protein
kcal = mL × kcal/mL; g = L × g/L
Serbest su
mL = formül hacmi × su oranı
İdeal vücut ağırlığı (Devine)
erkekler 50 + 2,3 × (in − 60); kadınlar 45,5 + 2,3 × (in − 60); 1 in = 2,54 cm
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m²
Parenteral beslenme
dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipit %20 2,0 kcal/mL, %10 1,1 kcal/mL
Azot
g N = g protein / 6,25
Glukoz infüzyon hızı
GIR = mg/(kg·min) = % × mL/h / (6 × kg)

Yöntem

  1. Neyin istendiğini yazın: pompa hızı, hacim, kilokalori, gram protein ya da su.
  2. Enerjiyi mL = kcal/(kcal/mL) ile hacme, hacmi litre × g/L ile proteine çevirin.
  3. Hız için beslemenin gerçekten çalıştığı saate, bolus için besleme sayısına bölün.
  4. Gereksinimler için kcal/kg ya da g/kg değerini kuralın belirttiği ağırlıkla çarpın; ideal vücut ağırlığını Devine ile bulun: 50 ya da 45,5 + 2,3 × (inç − 60).
  5. PN için gramı % × mL/100 ile bulun, sonra dekstroz için 3,4 kcal/g, amino asitler için 4 kcal/g ve lipit için belirtilen kcal/mL’yi kullanın.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Önceliklendirme ve yetki devri

Yöntem

  1. Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
  2. ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
  3. Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
  4. Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
  5. Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.

Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Yöntem

  1. Her hasta için standart önlemlerle başlayın: el hijyeni, beklenen maruziyete uygun KKD, güvenli keskin alet kullanımı.
  2. Önlemleri bulaş yoluna göre ekleyin: temas (önlük, eldiven), damlacık (cerrahi maske), havayolu (N95, negatif basınçlı oda).
  3. Steril malzemeyi steril tutun: şüphe varsa steril değildir; değiştirin, asla silmeyin.
  4. Ortamda zararı önleyin: düşme önlemleri, kısıtlama yalnızca son çare olarak, yangın için RACE ve PASS.
  5. İlaç uygulamanın doğrularını, iki tanımlayıcıyı ve yüksek riskli ilaçlar için ek güvenceleri kontrol edin; hataları ve ramak kalaları bildirin.

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik esaslarıOrta

What makes "Risk for falls" a risk nursing diagnosis rather than an actual one?

  1. AThe doctor has confirmed the diagnosis with tests and a scan
  2. BThe problem can never be prevented
  3. CThe patient has already fallen several times
  4. DThe fall has not happened yet, but risk factors are present
2.Hemşirelik esaslarıZor

A patient with suspected pulmonary tuberculosis has to go to the X-ray department. What is correct?

  1. AThe patient wears a surgical mask during transport
  2. BThe patient cannot leave the room under any circumstances
  3. CNo precautions are needed outside the ward
  4. DThe patient wears a respirator and staff wear nothing
3.Klinik hemşirelikOrta

Kalp yetmezliği olan bir hastada pembe, köpüklü balgam ve her iki akciğerde yaygın raller var. Ne oluyor?

  1. AÜst gastrointestinal kanama
  2. BPnömotoraks
  3. CAstım atağı
  4. DAkut akciğer ödemi
4.Klinik hemşirelikZor

Which type of drug is commonly used to treat neuropathic pain?

  1. AAntihistamines such as cetirizine
  2. BProton pump inhibitors such as omeprazole
  3. CSome anticonvulsants or antidepressants, such as gabapentin
  4. DAntibiotics such as amoxicillin, given as a long course
5.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 6 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.

HCO₃⁻ 6 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
6.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,29PaCO₂mmHg354528HCO₃⁻mmol/L222613uygun kompansasyonek solunumsal asidozek solunumsal alkaloz

Bir alıştırma gazı metabolik asidoz gösteriyor: pH 7,29, PaCO₂ 28 mmHg (3,7 kPa), HCO₃⁻ 13 mmol/L. Ölçülen PaCO₂ değerini Winter formülüyle karşılaştırın. Yorumunuza tıklayın.

pH 7,29PaCO₂ 28 mmHg (3,7 kPa)HCO₃⁻ 13 mmol/L
  1. 1uygun kompansasyon
  2. 2ek solunumsal asidoz
  3. 3ek solunumsal alkaloz
7.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
3210123RR≤89–1112–2021–24≥25SpO₂≤9192–9394–95≥96hava / O₂O₂havaSBP≤9091–100101–110111–219≥220HR≤4041–5051–9091–110111–130≥131ACVPUAC, V, P, UT °C≤35,035,1–36,036,1–38,038,1–39,0≥39,1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bu gözlemler için NEWS2 çizelgesini (SpO₂ skala 1) kullanın: solunum sayısı 12/dk, SpO₂ %96 ek oksijen altında, kan basıncı 124/74 mmHg, nabız 82/dk, uyanık, vücut sıcaklığı 38,0 °C. NEWS2 toplam skoru nedir?

RR 12SpO₂ 96%O₂SBP 124HR 82AT 38,0 °C
NEWS2 =
8.Klinik değerlendirme skorlarıZor
düşük riskorta riskyüksek risk

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma hastası Morse düşme skalasıyla değerlendiriliyor: son 3 ayda düşme öyküsü: hayır; ikincil tanı: hayır; yürüme yardımcısı: yok, yatak istirahati ya da hemşire yardımı; IV tedavi ya da salin kilidi: hayır; yürüyüş: bozulmuş; mental durum: kendi sınırlarını biliyor. 0–24 düşük, 25–44 orta ve 45 ve üzeri yüksek kesme değerlerini kullanarak düşme riski düzeyine tıklayın.

  1. 1düşük risk
  2. 2orta risk
  3. 3yüksek risk
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıOrta
1,5 kcal/mL76% serbest su85 mL/hher 8 h54 kg · 30 mL/kg/gün20 h/günV = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 54 kg ağırlığındaki bir hastanın sıvı hedefi 30 mL/kg/gün ve tüm sıvıyı besleme tüpü yoluyla alıyor. Formül %76 serbest su içeriyor ve günde 20 saat boyunca 85 mL/sa hızla veriliyor. Sıvının geri kalanı 8 saatte bir su ile yıkama olarak veriliyor. Her yıkamanın hacmi V nedir? En yakın tam sayıya yuvarlayın.

54 kg30 mL/kg/gün76%85 mL/h · 20 hher 8 h
V = mL
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıZor
24 hdekstroz 25%1000 mLamino asitler 6%1000 mLlipit 20%500 mL · 2 kcal/mLdekstroz 3,4 kcal/gamino asitler 4 kcal/gNPC = ? kcal

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 24 saat boyunca bir hasta, son konsantrasyonları %25 dekstroz ve %6 amino asit olan 1000 mL parenteral beslenme ile birlikte 500 mL %20 lipit emülsiyonu (2 kcal/mL) alıyor. Günlük protein dışı enerjiyi NPC kcal olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

1000 mLdekstroz 25%amino asitler 6%lipit 500 mL · 2 kcal/mL
NPC = kcal/gün
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVbirinci derece AV blokventriküler bigemininormal sinüs ritmiPVK’lı sinüs ritmi

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1birinci derece AV blok
  2. 2ventriküler bigemini
  3. 3normal sinüs ritmi
  4. 4PVK’lı sinüs ritmi
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVikinci derece AV blok tip IIüçüncü derece (tam) AV blokjunctional ritimbirinci derece AV blok

Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1ikinci derece AV blok tip II
  2. 2üçüncü derece (tam) AV blok
  3. 3junctional ritim
  4. 4birinci derece AV blok
13.Önceliklendirme ve yetki devriOrta

Hemşire bir hastayı yatağın yanında yerde buluyor. İlk eylem nedir?

  1. AHastayı hareket ettirmeden önce yanıt verebilirliğini ve yaralanmaları değerlendirmek
  2. BNe olduğunu açıklamak için hastanın ailesini aramak
  3. CAyrıntılar taze iken olay raporunu doldurmak
  4. DBir meslektaşın yardımıyla hastayı hemen yatağa geri yatırmak
14.Önceliklendirme ve yetki devriZor

A patient takes lithium. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A“I will keep my daily salt intake about the same as usual.”
  2. B“I will go for my blood tests as planned.”
  3. C“I will drink enough fluid every day.”
  4. D“I will take ibuprofen every day for my headaches.”
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiOrta

When walking with axillary crutches, where should the patient’s weight be taken?

  1. AOn the elbows, kept bent at a right angle with the crutch tops tucked under the arms
  2. BOn the shoulders, with the crutches pressed upward
  3. COn the hands, with the crutch tops a few finger widths below the armpits
  4. DOn the armpits, resting on the crutch tops
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiZor

According to the “Swiss cheese” model of error, why do errors reach patients?

  1. APatients often do not follow their care instructions
  2. BOne careless person makes a mistake that no system could stop
  3. CTechnology fails more often than people do
  4. DWeaknesses in several layers of defense line up at the same time
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Digoksin zamanı gelen bir hastanın potasyumu 3,1 mEq/L'dir. Bu sonuç neden önemlidir?

  1. ADüşük potasyum digoksin toksisitesi riskini artırır
  2. BDüşük potasyum digoksini etkisiz kılar; bu yüzden doz iki katına çıkarılmalıdır
  3. CDüşük potasyum kalbi digoksinin yan etkilerinden korur
  4. DPotasyum ve digoksin etkileşmez
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient with ongoing hemolytic anemia has an HbA1c of 4,6%, but home glucose readings are often 180–220 mg/dL (10–12 mmol/L). What best explains the gap?

  1. AThe home glucose meter is reading falsely high
  2. BShort red cell life span lowers the HbA1c falsely
  3. CThe patient has true, well-controlled diabetes
  4. DHemolysis makes the HbA1c test read too high

3Çözeltiler

1.Hemşirelik esasları

Cevap: D · The fall has not happened yet, but risk factors are present

Cevap neden bu

A risk diagnosis describes a problem the patient is vulnerable to, based on risk factors, with no signs yet. Care aims to prevent the problem from occurring.

Cevap

D · The fall has not happened yet, but risk factors are present
2.Hemşirelik esasları

Cevap: A · The patient wears a surgical mask during transport

Cevap neden bu

When an airborne-precaution patient must leave the room, they wear a surgical mask to contain respiratory secretions. Staff in close contact still wear respirators as per policy, and the receiving department is informed.

Cevap

A · The patient wears a surgical mask during transport
3.Klinik hemşirelik

Cevap: D · Akut akciğer ödemi

Cevap neden bu

Akut akciğer ödemi ağır nefes darlığına, rallere ve köpüklü balgama neden olur. Hastayı oturtun, oksijen verin ve acilen tıbbi yardım çağırın; genellikle diüretik verilir.

Cevap

D · Akut akciğer ödemi
4.Klinik hemşirelik

Cevap: C · Some anticonvulsants or antidepressants, such as gabapentin

Cevap neden bu

Neuropathic pain responds poorly to standard analgesics. Drugs that modify nerve signalling, such as gabapentinoids and some antidepressants, are used, with doses increased gradually.

Cevap

C · Some anticonvulsants or antidepressants, such as gabapentin
5.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: PaCO₂ = 17 mmHg

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Winter formülü

PaCO₂ = 1,5·6 + 8 = 17 mmHg
menzil: 15–19 mmHg

Cevap

PaCO₂ = 17 mmHg
6.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: uygun kompansasyon

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

1,5·13 + 8 = 27,5 → 25,5–29,5 mmHg

Karşılaştırın

ölçülen: 28 mmHg → uygun kompansasyon

Cevap

uygun kompansasyon
7.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: NEWS2 = 2

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): yedi parametrenin her birini çizelgeyle puanlayın (solunum sayısı, skala 1’de SpO₂, oda havası ya da ek oksijen, sistolik kan basıncı, nabız, ACVPU ölçeğinde bilinç ve vücut sıcaklığı) ve puanları toplayın. Klinik risk: 0–4 düşük; tek bir parametrede 3 puan düşük–orta; 5–6 orta; 7 ve üzeri yüksek. Toplam 5 ve üzeri acil yanıt gerektirir.

Her parametreyi puanlayın

RR 12/min → 0
SpO₂ 96% → 0
oksijen altında → 2
SBP 124 mmHg → 0
HR 82/min → 0
uyanık (A) → 0
T 38,0 °C → 0

Toplayın

NEWS2 = 0 + 0 + 2 + 0 + 0 + 0 + 0 = 2

Cevap

NEWS2 = 2
8.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: düşük risk

Morse düşme skalası: altı madde. Düşme öyküsü: hayır 0, evet 25. İkincil tanı: hayır 0, evet 15. Yürüme yardımcısı: yok, yatak istirahati ya da hemşire yardımı 0; koltuk değneği, baston ya da yürüteç 15; mobilyalara tutunma 30. IV tedavi ya da salin kilidi: hayır 0, evet 20. Yürüyüş: normal, yatak istirahati ya da tekerlekli sandalye 0; zayıf 10; bozulmuş 20. Mental durum: kendi sınırlarını biliyor 0; sınırlarını olduğundan fazla görüyor ya da unutuyor 15. Toplam 0 ile 125 arasındadır. Risk kesme değerleri hastaneler arasında farklıdır; yaygın bir set: 0–24 düşük, 25–44 orta ve 45 ve üzeri yüksek.

Her maddeyi puanlayın

son 3 ayda düşme öyküsü: hayır → 0
ikincil tanı: hayır → 0
yürüme yardımcısı: yok, yatak istirahati ya da hemşire yardımı → 0
IV tedavi ya da salin kilidi: hayır → 0
yürüyüş: bozulmuş → 20
mental durum: kendi sınırlarını biliyor → 0

Toplayın

Morse toplamı = 0 + 0 + 0 + 0 + 20 + 0 = 20

Risk düzeyi

20 → düşük risk

Cevap

düşük risk
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: V = 109 mL

Gereksinimler ve serbest su: enerji gereksinimi çoğunlukla kcal/kg/gün × ağırlık, protein gereksinimi ise g/kg/gün × ağırlık olarak tahmin edilir. Bir formül yalnızca kısmen sudur; bu nedenle serbest suyu = hacim × su oranıdır; su ile yıkamalar günlük sıvı hedefinin geri kalanını oluşturur. İdeal vücut ağırlığı (Devine): İVA = erkeklerde 5 fitin (60 in) üzerindeki her inç için 50 kg + 2,3 kg, kadınlarda 60 in üzerindeki her inç için 45,5 kg + 2,3 kg; 1 in = 2,54 cm. Formül boyu en az 152,4 cm (5 ft) olan yetişkinler içindir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Sıvı hedefi

30·54 = 1620 mL/gün

Formülden gelen serbest su

85·20 = 1700 mL
1700·0,76 = 1292 mL

Hâlâ gereken su

1620 − 1292 = 328 mL/gün

Yıkama başına hacim

24/8 = 3 yıkamalar
V = 328/3 = 109,3 ≈ 109 mL

Cevap

V = 109 mL
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: NPC = 1850 kcal/gün

Parenteral beslenme: dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipid emülsiyonu ise belirtilen kcal/mL değerini sağlar (%20 için 2 kcal/mL, %10 için 1,1 kcal/mL). Gram = % × mL/100. Protein dışı kcal (NPC) = dekstroz + lipid kcal; azot = protein/6,25. Glukoz infüzyon hızı (GIR), mg/kg/min cinsinden = dekstroz mg/(kg × dakika). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dekstroz ve amino asitlerin gram miktarı

dekstroz: 25·1000/100 = 250 g
amino asitler: 6·1000/100 = 60 g

Bileşen başına kilokalori

dekstroz: 250·3,4 = 850 kcal
amino asitler: 60·4 = 240 kcal
lipit: 500·2 = 1000 kcal

Protein dışı enerji

NPC = 850 + 1000 = 1850 kcal/gün

Cevap

NPC = 1850 kcal/gün
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: PVK’lı sinüs ritmi

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 8 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 80.
2. Ritim: erken atımlar ve her birinin ardından gelen duraklama dışında düzenli (0,76 sn).
3. P dalgaları: her dar QRS’in öncesinde pozitif; erken geniş atımların öncesinde yok.
4. PR aralığı: 0,14 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: sinüs atımlarında 0,10 sn; erken atımlar geniş (0,16 sn) ve bozuk biçimli, T dalgası ters yönde.

Yorum

PVK’lı sinüs ritmi

Cevap

PVK’lı sinüs ritmi
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: üçüncü derece (tam) AV blok

AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.

Beş adım

1. Hız: R–R = 32 küçük kare, 1500 ÷ 32 ≈ dakikada 47.
2. Ritim: R–R düzenli (1,28 sn) ve P–P düzenli (0,76 sn), ancak ikisi birbirinden bağımsız.
3. P dalgaları: pozitif ve dakikada 79 hızında düzenli, ancak QRS komplekslerine bağlı değil; bazıları bir QRS ya da T dalgasının içinde gizleniyor.
4. PR aralığı: atımdan atıma değişiyor; sabit bir ilişki yok.
5. QRS: 0,10 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

üçüncü derece (tam) AV blok

Cevap

üçüncü derece (tam) AV blok

Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.

13.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: A · Hastayı hareket ettirmeden önce yanıt verebilirliğini ve yaralanmaları değerlendirmek

Cevap neden bu

Hemşire önce yanıt verebilirliği, solunumu ve baş travması veya kalça kırığı gibi yaralanmaları kontrol eder. Ancak bundan sonra hasta yardımla güvenli biçimde taşınır. Sağlık profesyoneline haber verilir ve rapor daha sonra tamamlanır.

Cevap

A · Hastayı hareket ettirmeden önce yanıt verebilirliğini ve yaralanmaları değerlendirmek
14.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: D · “I will take ibuprofen every day for my headaches.”

Cevap neden bu

NSAIDs such as ibuprofen can raise lithium levels and cause toxicity. Steady fluid and salt intake and regular blood tests help keep levels safe.

Cevap

D · “I will take ibuprofen every day for my headaches.”
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: C · On the hands, with the crutch tops a few finger widths below the armpits

Cevap neden bu

Weight is taken on the hands and arms. Leaning on the crutch tops can compress the brachial plexus and cause crutch palsy, so a gap is kept between the crutch top and the axilla.

Cevap

C · On the hands, with the crutch tops a few finger widths below the armpits
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: D · Weaknesses in several layers of defense line up at the same time

Cevap neden bu

Reason’s Swiss cheese model shows that each safety layer, such as prescribing, dispensing, checking and scanning, has weaknesses. Harm happens when the holes in several layers line up, so safety improvement focuses on strengthening the system.

Cevap

D · Weaknesses in several layers of defense line up at the same time
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Düşük potasyum digoksin toksisitesi riskini artırır

Cevap neden bu

Digoksin, sodyum–potasyum pompasında potasyumun normalde bağlandığı yere bağlanır; bu yüzden düşük potasyum digoksinin etkisini ve aritmi riskini artırır. Hemşire değeri dozu vermeden önce bildirir.

Cevap

A · Düşük potasyum digoksin toksisitesi riskini artırır
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Short red cell life span lowers the HbA1c falsely

Cevap neden bu

HbA1c reflects glucose attached to hemoglobin over the red cell life span. In hemolysis, red cells are younger and have less time to bind glucose, so HbA1c is falsely low. Glucose monitoring or other markers are used instead.Kontrol edilen kaynak: The A1C Test & Diabetes · NIDDK (NIH) (2018); Hemoglobin A1C (HbA1c) Test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

B · Short red cell life span lowers the HbA1c falsely

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-fundamentals