Hemşirelik Esasları ve Klinik Uygulama: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 18 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik değerlendirme skorları

Glasgow Koma Skalası
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 belirti × 0–2 = 0–10; 7–10 güven verici, 4–6 orta derecede anormal, 0–3 düşük
Braden skalası
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 risk altında
Morse düşme skalası
düşme 25, tanı 15, yardımcı 15/30, IV 20, yürüyüş 10/20, mental durum 15
NEWS2 riski
0–4 düşük; tek bir 3 düşük–orta; 5–6 orta; ≥ 7 yüksek
Ortalama arter basıncı
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Nabız basıncı ve şok indeksi
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Yöntem

  1. Sorunun kullandığı skor çizelgesini ve aralığını bulun (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Her maddeyi ayrı ayrı puanlayın, tanımı düzeyiyle eşleştirin.
  3. Madde puanlarını toplayın ve toplamın aralık içinde olduğunu kontrol edin.
  4. Kesme değerlerini uygulayın: NEWS2 için ayrıca tek başına 3 puan alan parametre olup olmadığına bakın.
  5. Türetilmiş değerler için MAP = (SKB + 2·DKB)/3, PP = SKB − DKB, SI = KH/SKB ve BKİ = kg/m² kullanın.

Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Günlük hacim
mL = kcal / (kcal/mL)
Sürekli besleme
mL/sa = günlük hacim / besleme saati
Bolus besleme
besleme başına mL = günlük hacim / besleme sayısı
Sağlanan enerji ve protein
kcal = mL × kcal/mL; g = L × g/L
Serbest su
mL = formül hacmi × su oranı
İdeal vücut ağırlığı (Devine)
erkekler 50 + 2,3 × (in − 60); kadınlar 45,5 + 2,3 × (in − 60); 1 in = 2,54 cm
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m²
Parenteral beslenme
dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipit %20 2,0 kcal/mL, %10 1,1 kcal/mL
Azot
g N = g protein / 6,25
Glukoz infüzyon hızı
GIR = mg/(kg·min) = % × mL/h / (6 × kg)

Yöntem

  1. Neyin istendiğini yazın: pompa hızı, hacim, kilokalori, gram protein ya da su.
  2. Enerjiyi mL = kcal/(kcal/mL) ile hacme, hacmi litre × g/L ile proteine çevirin.
  3. Hız için beslemenin gerçekten çalıştığı saate, bolus için besleme sayısına bölün.
  4. Gereksinimler için kcal/kg ya da g/kg değerini kuralın belirttiği ağırlıkla çarpın; ideal vücut ağırlığını Devine ile bulun: 50 ya da 45,5 + 2,3 × (inç − 60).
  5. PN için gramı % × mL/100 ile bulun, sonra dekstroz için 3,4 kcal/g, amino asitler için 4 kcal/g ve lipit için belirtilen kcal/mL’yi kullanın.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Önceliklendirme ve yetki devri

Yöntem

  1. Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
  2. ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
  3. Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
  4. Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
  5. Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.

Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Yöntem

  1. Her hasta için standart önlemlerle başlayın: el hijyeni, beklenen maruziyete uygun KKD, güvenli keskin alet kullanımı.
  2. Önlemleri bulaş yoluna göre ekleyin: temas (önlük, eldiven), damlacık (cerrahi maske), havayolu (N95, negatif basınçlı oda).
  3. Steril malzemeyi steril tutun: şüphe varsa steril değildir; değiştirin, asla silmeyin.
  4. Ortamda zararı önleyin: düşme önlemleri, kısıtlama yalnızca son çare olarak, yangın için RACE ve PASS.
  5. İlaç uygulamanın doğrularını, iki tanımlayıcıyı ve yüksek riskli ilaçlar için ek güvenceleri kontrol edin; hataları ve ramak kalaları bildirin.

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik esaslarıOrta

A bedbound patient who has not opened their bowels for a week now has liquid stool leaking constantly. What should the nurse suspect?

  1. ANormal bowel function returning
  2. BA side effect of drinking too much water
  3. CFaecal impaction with overflow
  4. DAn infection that needs antidiarrhoeal drugs at once
2.Hemşirelik esaslarıZor

Diyabetli bir hasta çok düşük kan şekeriyle yanıtsız bulunuyor ve yutamıyor. Doğru yaklaşım nedir?

  1. AHastanın olağan insülin dozunu vermek
  2. BHastanın ağzına şekerli meyve suyu dökmek
  3. CHastanın uyanmasını bekleyip sonra yemek vermek
  4. DYardım çağırmak ve protokole göre IV glukoz veya IM glukagon gibi başka bir yolla glukoz vermek
3.Klinik hemşirelikOrta

Why should a urinary catheter drainage bag be kept below the level of the bladder?

  1. ATo stop the catheter from falling out
  2. BTo make the bag easier for the nurse to empty
  3. CTo keep the urine warm
  4. DTo prevent urine flowing back into the bladder
4.Klinik hemşirelikZor

A patient with poorly controlled hyperthyroidism develops a high fever, very fast heart rate, agitation and vomiting during an infection. What is likely?

  1. AHypoglycaemia
  2. BAddisonian crisis
  3. CThyroid storm
  4. DMyxoedema coma
5.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,44PaCO₂mmHg354526HCO₃⁻mmol/L222617kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,44, PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa) ve HCO₃⁻ 17 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,44PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa)HCO₃⁻ 17 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
6.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,23PaCO₂mmHg354522HCO₃⁻mmol/L22269uygun kompansasyonek solunumsal asidozek solunumsal alkaloz

Bir alıştırma gazı metabolik asidoz gösteriyor: pH 7,23, PaCO₂ 22 mmHg (2,9 kPa), HCO₃⁻ 9 mmol/L. Ölçülen PaCO₂ değerini Winter formülüyle karşılaştırın. Yorumunuza tıklayın.

pH 7,23PaCO₂ 22 mmHg (2,9 kPa)HCO₃⁻ 9 mmol/L
  1. 1uygun kompansasyon
  2. 2ek solunumsal asidoz
  3. 3ek solunumsal alkaloz
7.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
hafifortaağır

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kafa travması geçirmiş bir alıştırma hastası gözlerini kendiliğinden açıyor, cümlelerle konuşuyor ama konfüze ve en iyi motor yanıt olarak şunu gösteriyor: eli basının olduğu yere götürüyor (yerini belirliyor). GCS’yi hesaplayın ve kafa travmasını ona göre sınıflandırın. Cevabınıza tıklayın.

  1. 1hafif
  2. 2orta
  3. 3ağır
8.Klinik değerlendirme skorlarıZor
3210123RR≤89–1112–2021–24≥25SpO₂≤9192–9394–95≥96hava / O₂O₂havaSBP≤9091–100101–110111–219≥220HR≤4041–5051–9091–110111–130≥131ACVPUAC, V, P, UT °C≤35,035,1–36,036,1–38,038,1–39,0≥39,1düşükdüşük–ortaortayüksek

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bu gözlemler için NEWS2 çizelgesini (SpO₂ skala 1) kullanın: solunum sayısı 14/dk, SpO₂ %98 ek oksijen altında, kan basıncı 142/86 mmHg, nabız 70/dk, uyanık, vücut sıcaklığı 38,0 °C. Hasta hangi klinik risk grubuna girer? Tıklayın.

RR 14SpO₂ 98%O₂SBP 142HR 70AT 38,0 °C
  1. 1düşük
  2. 2düşük–orta
  3. 3orta
  4. 4yüksek
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıOrta
1,2 kcal/mL30 kcal/kg/gün? mL/h70 kg20 h/gün

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 70 kg ağırlığındaki bir yetişkinin (BKİ 30’un altı) 30 kcal/kg/gün gereksinimi var. Tüple besleme 1,2 kcal/mL sağlıyor ve günde 20 saat pompayla veriliyor. Pompayı mL/sa cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? En yakın tam sayıya yuvarlayın.

70 kg30 kcal/kg/gün1,2 kcal/mL20 h
R = mL/h
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıZor
24 hdekstroz 12,5%1800 mLamino asitler 3,5%1800 mLlipit 20%250 mL · 2 kcal/mLN = protein/6,25NPC : N = ? : 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 24 saat boyunca bir hasta, son konsantrasyonları %12,5 dekstroz ve %3,5 amino asit olan 1800 mL parenteral beslenme ile birlikte 250 mL %20 lipit emülsiyonu (2 kcal/mL) alıyor. Protein dışı kilokalorinin azota oranını NPC : N bulun (x : 1 içindeki x sayısı). En yakın tam sayıya yuvarlayın.

1800 mLdekstroz 12,5%amino asitler 3,5%lipit 250 mL · 2 kcal/mL
NPC : N =
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Fridericia formülüyle hesaplayın: QTc = QT/∛RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVbirinci derece AV blokjunctional ritimüçüncü derece (tam) AV blokikinci derece AV blok tip II

Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1birinci derece AV blok
  2. 2junctional ritim
  3. 3üçüncü derece (tam) AV blok
  4. 4ikinci derece AV blok tip II
13.Önceliklendirme ve yetki devriOrta

A patient on a medical unit tells the nurse he has a plan to end his life and has saved tablets at home. What is the priority action?

  1. AAsk him to promise he will not harm himself
  2. BArrange a psychiatry appointment for next week
  3. CEnsure constant observation and remove anything he could use to harm himself
  4. DReassure him that things usually look better in the morning after some sleep
14.Önceliklendirme ve yetki devriZor

At the end of a shift, the nurse’s relief has not arrived and the patients are acutely ill. What should the nurse do?

  1. ALeave a written note at the station and go home
  2. BLeave on time, because the shift has officially ended
  3. CAsk a nursing assistant to watch the patients until someone comes
  4. DStay and tell the charge nurse, and hand over before leaving
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiOrta

A patient has leftover opioid tablets after surgery. Which advice about disposal is best?

  1. AGive them to a friend or relative who has back pain
  2. BReturn them to a pharmacy or an approved take-back site
  3. CLeave them in the bathroom cabinet indefinitely
  4. DKeep them in an unlocked drawer at home in case of future pain
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiZor

Which position is especially dangerous for a patient in physical restraints?

  1. ASitting upright in bed
  2. BLying on the back with the head raised
  3. CLying face down (prone)
  4. DLying on the side
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Bir hastada sol ön koluna IV sıvı akıyor. Hemşire kan örneğini nereden almalıdır?

  1. ASıvı sonuçları etkilemediği için herhangi bir damardan
  2. BSıvı akarken IV kanülden
  3. CKarşı koldan
  4. DAynı koldaki IV bölgesinin hemen üzerinden
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient has painless jaundice, itching, dark urine and pale stools. ALP is markedly raised, conjugated (direct) bilirubin is high and ALT is only mildly raised. What is the most likely cause?

  1. ABlockage of bile flow, for example by a tumor in the bile duct
  2. BGilbert syndrome, a harmless inherited bilirubin disorder
  3. CAcute viral hepatitis with widespread liver cell damage
  4. DIncreased breakdown of red blood cells (hemolytic anemia)

3Çözeltiler

1.Hemşirelik esasları

Cevap: C · Faecal impaction with overflow

Cevap neden bu

Overflow happens when liquid stool seeps around impacted hard faeces. Giving antidiarrhoeal drugs would make it worse; the nurse reports it for assessment and treatment.

Cevap

C · Faecal impaction with overflow
2.Hemşirelik esasları

Cevap: D · Yardım çağırmak ve protokole göre IV glukoz veya IM glukagon gibi başka bir yolla glukoz vermek

Cevap neden bu

Hasta yutamıyorsa ağızdan glukoz aspirasyon riski taşır. Yerel protokole göre hemşire yardım çağırır, hava yolunu korur ve IV glukoz veya IM glukagon verir, ardından glukozu yeniden ölçer.

Cevap

D · Yardım çağırmak ve protokole göre IV glukoz veya IM glukagon gibi başka bir yolla glukoz vermek
3.Klinik hemşirelik

Cevap: D · To prevent urine flowing back into the bladder

Cevap neden bu

Keeping the bag below the bladder allows drainage and prevents backflow, which reduces infection risk. The bag should also not touch the floor.

Cevap

D · To prevent urine flowing back into the bladder
4.Klinik hemşirelik

Cevap: C · Thyroid storm

Cevap neden bu

Thyroid storm is a life-threatening worsening of hyperthyroidism, often triggered by infection or surgery. It needs urgent treatment with cooling, beta-blockade and antithyroid drugs.

Cevap

C · Thyroid storm
5.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: tam kompanse

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,44: 7,35–7,45 içinde
PaCO₂ 26 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 17 mmol/L: düşük (22–26)

Kompansasyon

tam kompanse

Cevap

tam kompanse
6.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: uygun kompansasyon

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

1,5·9 + 8 = 21,5 → 19,5–23,5 mmHg

Karşılaştırın

ölçülen: 22 mmHg → uygun kompansasyon

Cevap

uygun kompansasyon
7.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: hafif

Glasgow Koma Skalası: üç alandaki en iyi yanıtı toplayın. Göz açma E: 4 kendiliğinden, 3 sese ya da konuşmaya, 2 basıya, 1 yok. Sözel V: 5 oryante, 4 konfüze, 3 uygunsuz sözcükler, 2 anlaşılmaz sesler, 1 yok. Motor M: 6 emirlere uyuyor, 5 yerini belirliyor, 4 normal fleksiyon (geri çekiyor), 3 anormal fleksiyon, 2 ekstansiyon, 1 yok. Toplam 3 ile 15 arasındadır. Kafa travmasından sonra 13–15 genellikle hafif, 9–12 orta ve 3–8 ağır olarak adlandırılır.

Her alanı puanlayın

E: gözlerini kendiliğinden açıyor → 4
V: cümlelerle konuşuyor ama konfüze → 4
M: eli basının olduğu yere götürüyor (yerini belirliyor) → 5

Toplayın

GCS = 4 + 4 + 5 = 13

Şiddet

GCS 13 → hafif

Cevap

hafif
8.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: düşük

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): yedi parametrenin her birini çizelgeyle puanlayın (solunum sayısı, skala 1’de SpO₂, oda havası ya da ek oksijen, sistolik kan basıncı, nabız, ACVPU ölçeğinde bilinç ve vücut sıcaklığı) ve puanları toplayın. Klinik risk: 0–4 düşük; tek bir parametrede 3 puan düşük–orta; 5–6 orta; 7 ve üzeri yüksek. Toplam 5 ve üzeri acil yanıt gerektirir.

Her parametreyi puanlayın

RR 14/min → 0
SpO₂ 98% → 0
oksijen altında → 2
SBP 142 mmHg → 0
HR 70/min → 0
uyanık (A) → 0
T 38,0 °C → 0

Toplam ve kırmızı skorlar

NEWS2 = 0 + 0 + 2 + 0 + 0 + 0 + 0 = 2
Hiçbir parametre 3 puan almaz.

Risk grubu

düşük

Cevap

düşük
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: R = 88 mL/h

Gereksinimler ve serbest su: enerji gereksinimi çoğunlukla kcal/kg/gün × ağırlık, protein gereksinimi ise g/kg/gün × ağırlık olarak tahmin edilir. Bir formül yalnızca kısmen sudur; bu nedenle serbest suyu = hacim × su oranıdır; su ile yıkamalar günlük sıvı hedefinin geri kalanını oluşturur. İdeal vücut ağırlığı (Devine): İVA = erkeklerde 5 fitin (60 in) üzerindeki her inç için 50 kg + 2,3 kg, kadınlarda 60 in üzerindeki her inç için 45,5 kg + 2,3 kg; 1 in = 2,54 cm. Formül boyu en az 152,4 cm (5 ft) olan yetişkinler içindir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Gereken enerji

E = 30·70 = 2100 kcal/gün

Günlük hacim

V = 2100/1,2 = 1750 mL/gün

Pompa hızı

R = 1750/20 = 87,5 ≈ 88 mL/h

Cevap

R = 88 mL/h
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: NPC : N = 125

Parenteral beslenme: dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipid emülsiyonu ise belirtilen kcal/mL değerini sağlar (%20 için 2 kcal/mL, %10 için 1,1 kcal/mL). Gram = % × mL/100. Protein dışı kcal (NPC) = dekstroz + lipid kcal; azot = protein/6,25. Glukoz infüzyon hızı (GIR), mg/kg/min cinsinden = dekstroz mg/(kg × dakika). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dekstroz ve amino asitlerin gram miktarı

dekstroz: 12,5·1800/100 = 225 g
amino asitler: 3,5·1800/100 = 63 g

Bileşen başına kilokalori

dekstroz: 225·3,4 = 765 kcal
amino asitler: 63·4 = 252 kcal
lipit: 250·2 = 500 kcal

Protein dışı kcal ve azot

NPC = 765 + 500 = 1265 kcal
N = 63/6,25 = 10,08 g

Oran

NPC : N = 1265/10,08 = 125,5 ≈ 125 : 1

Cevap

NPC : N = 125

Stabil hastalar için yaklaşık 150 : 1 oranları tipiktir; daha düşük oranlar göreli olarak daha fazla protein verir.

11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: QTc = 0,376 s

QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.

Ölçün

QT = 9 × 0,04 = 0,36 s
RR = 22 × 0,04 = 0,88 s

Fridericia formülü

QTc = 0,36/∛0,88 = 0,36/0,9583 = 0,376 s

Cevap

QTc = 0,376 s

Olağan sınırlar içinde (erkekler için yaklaşık 0,45 sn, kadınlar için 0,46 sn). (376 ms)

12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: üçüncü derece (tam) AV blok

AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.

Beş adım

1. Hız: R–R = 32 küçük kare, 1500 ÷ 32 ≈ dakikada 47.
2. Ritim: R–R düzenli (1,28 sn) ve P–P düzenli (0,76 sn), ancak ikisi birbirinden bağımsız.
3. P dalgaları: pozitif ve dakikada 79 hızında düzenli, ancak QRS komplekslerine bağlı değil; bazıları bir QRS ya da T dalgasının içinde gizleniyor.
4. PR aralığı: atımdan atıma değişiyor; sabit bir ilişki yok.
5. QRS: 0,10 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

üçüncü derece (tam) AV blok

Cevap

üçüncü derece (tam) AV blok

Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.

13.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: C · Ensure constant observation and remove anything he could use to harm himself

Cevap neden bu

A patient with a plan and means is at high risk. Safety comes first: constant observation, removal of means and urgent referral. A “no-harm promise” does not protect the patient.

Cevap

C · Ensure constant observation and remove anything he could use to harm himself
14.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: D · Stay and tell the charge nurse, and hand over before leaving

Cevap neden bu

The nurse must not leave patients without handing over to another qualified nurse. Telling the charge nurse allows staffing to be arranged safely.

Cevap

D · Stay and tell the charge nurse, and hand over before leaving
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: B · Return them to a pharmacy or an approved take-back site

Cevap neden bu

Returning unused opioids to a pharmacy or an approved take-back site is the preferred way to dispose of them. Leftover opioids at home can be misused or taken by children or pets.

Cevap

B · Return them to a pharmacy or an approved take-back site
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: C · Lying face down (prone)

Cevap neden bu

Restraining a person face down can restrict breathing and has caused deaths from positional asphyxia. Restrained patients are positioned to protect the airway and are watched closely.

Cevap

C · Lying face down (prone)
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Karşı koldan

Cevap neden bu

Akan bir infüzyonun yakınından alınan kan IV sıvıyla karışır ve yüksek glikoz veya düşük hemoglobin gibi yanlış sonuçlara yol açar. Örnek diğer koldan, mümkün değilse politikaya göre alınır.

Cevap

C · Karşı koldan
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Blockage of bile flow, for example by a tumor in the bile duct

Cevap neden bu

In obstruction, conjugated bilirubin backs up into the blood and is passed in the urine, making it dark, while stools are pale and ALP rises. Hemolysis and Gilbert syndrome raise unconjugated bilirubin; hepatitis raises ALT much more.

Cevap

A · Blockage of bile flow, for example by a tumor in the bile duct

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-fundamentals