Hemşirelik Esasları ve Klinik Uygulama: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 18 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik değerlendirme skorları

Glasgow Koma Skalası
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 belirti × 0–2 = 0–10; 7–10 güven verici, 4–6 orta derecede anormal, 0–3 düşük
Braden skalası
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 risk altında
Morse düşme skalası
düşme 25, tanı 15, yardımcı 15/30, IV 20, yürüyüş 10/20, mental durum 15
NEWS2 riski
0–4 düşük; tek bir 3 düşük–orta; 5–6 orta; ≥ 7 yüksek
Ortalama arter basıncı
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Nabız basıncı ve şok indeksi
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Yöntem

  1. Sorunun kullandığı skor çizelgesini ve aralığını bulun (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Her maddeyi ayrı ayrı puanlayın, tanımı düzeyiyle eşleştirin.
  3. Madde puanlarını toplayın ve toplamın aralık içinde olduğunu kontrol edin.
  4. Kesme değerlerini uygulayın: NEWS2 için ayrıca tek başına 3 puan alan parametre olup olmadığına bakın.
  5. Türetilmiş değerler için MAP = (SKB + 2·DKB)/3, PP = SKB − DKB, SI = KH/SKB ve BKİ = kg/m² kullanın.

Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Günlük hacim
mL = kcal / (kcal/mL)
Sürekli besleme
mL/sa = günlük hacim / besleme saati
Bolus besleme
besleme başına mL = günlük hacim / besleme sayısı
Sağlanan enerji ve protein
kcal = mL × kcal/mL; g = L × g/L
Serbest su
mL = formül hacmi × su oranı
İdeal vücut ağırlığı (Devine)
erkekler 50 + 2,3 × (in − 60); kadınlar 45,5 + 2,3 × (in − 60); 1 in = 2,54 cm
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m²
Parenteral beslenme
dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipit %20 2,0 kcal/mL, %10 1,1 kcal/mL
Azot
g N = g protein / 6,25
Glukoz infüzyon hızı
GIR = mg/(kg·min) = % × mL/h / (6 × kg)

Yöntem

  1. Neyin istendiğini yazın: pompa hızı, hacim, kilokalori, gram protein ya da su.
  2. Enerjiyi mL = kcal/(kcal/mL) ile hacme, hacmi litre × g/L ile proteine çevirin.
  3. Hız için beslemenin gerçekten çalıştığı saate, bolus için besleme sayısına bölün.
  4. Gereksinimler için kcal/kg ya da g/kg değerini kuralın belirttiği ağırlıkla çarpın; ideal vücut ağırlığını Devine ile bulun: 50 ya da 45,5 + 2,3 × (inç − 60).
  5. PN için gramı % × mL/100 ile bulun, sonra dekstroz için 3,4 kcal/g, amino asitler için 4 kcal/g ve lipit için belirtilen kcal/mL’yi kullanın.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Önceliklendirme ve yetki devri

Yöntem

  1. Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
  2. ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
  3. Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
  4. Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
  5. Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.

Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Yöntem

  1. Her hasta için standart önlemlerle başlayın: el hijyeni, beklenen maruziyete uygun KKD, güvenli keskin alet kullanımı.
  2. Önlemleri bulaş yoluna göre ekleyin: temas (önlük, eldiven), damlacık (cerrahi maske), havayolu (N95, negatif basınçlı oda).
  3. Steril malzemeyi steril tutun: şüphe varsa steril değildir; değiştirin, asla silmeyin.
  4. Ortamda zararı önleyin: düşme önlemleri, kısıtlama yalnızca son çare olarak, yangın için RACE ve PASS.
  5. İlaç uygulamanın doğrularını, iki tanımlayıcıyı ve yüksek riskli ilaçlar için ek güvenceleri kontrol edin; hataları ve ramak kalaları bildirin.

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik esaslarıOrta

Aydınlatılmış onam nedir?

  1. APersoneli işlemin yol açtığı her türlü zarar için sorumluluktan kurtaran imzalı bir form
  2. BKarar verme yetisi olan bir hastanın yeterli bilgi aldıktan sonra verdiği gönüllü onay
  3. CHerhangi bir aile üyesinin imzası
  4. Dİşlemden sonra alınan onay
2.Hemşirelik esaslarıZor

Yakın zamanda taburcu edilmiş bir hasta hemşireye sosyal medyada arkadaşlık isteği gönderiyor. En uygun yanıt nedir?

  1. AKabul etmek ama yalnızca iş hakkında paylaşım yapmak
  2. BKabul edip nasıl gittiğini sormak
  3. CHasta eve gittiği için kabul etmek
  4. DMesleki sınırı korumak için reddetmek
3.Klinik hemşirelikOrta

Bacağında deri traksiyonu olan bir hasta için hangisi doğrudur?

  1. AAğırlıklar serbestçe asılı durur ve yatağa veya yere değmez
  2. BAğırlıklar gece boyunca yerde durur
  3. Cİp, sabit kalması için yatak çerçevesine bağlanır
  4. DHasta rahatsızlık hissettiğinde ağırlıklar çıkarılır
4.Klinik hemşirelikZor

Bir hastada saniyeler içinde tam şiddetine ulaşan ani, "hayatımın en kötü" baş ağrısı gelişiyor; ardından kusma ve ense sertliği ortaya çıkıyor. Ne düşünülmelidir?

  1. ASubaraknoid kanama
  2. BSinüzit
  3. CBilinen migreni olan birinde auralı migren
  4. DGerilim tipi baş ağrısı
5.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,29PaCO₂mmHg354562HCO₃⁻mmol/L222629kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,29, PaCO₂ 62 mmHg (8,3 kPa) ve HCO₃⁻ 29 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,29PaCO₂ 62 mmHg (8,3 kPa)HCO₃⁻ 29 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
6.Arter kan gazı yorumlamaZor

Alıştırma değerleri: Na⁺ 144, Cl⁻ 110, HCO₃⁻ 19 mmol/L ve albümin 26 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AGc = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.

Na⁺ 144 mmol/LCl⁻ 110 mmol/LHCO₃⁻ 19 mmol/Lalbümin 26 g/L
AGc = mmol/L
7.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
S? / 4+M? / 4+A? / 4+Mob? / 4+N? / 4+F? / 3Σ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma hastası Braden skalasıyla değerlendiriliyor: duyusal algı: çok kısıtlı; nemlilik: sürekli nemli; aktivite: sık yürüyor; hareketlilik: hafif kısıtlı; beslenme: mükemmel; sürtünme ve makaslama: belirgin sorun yok. Braden toplamını B bulun.

6–23
B =
8.Klinik değerlendirme skorlarıZor
güven vericiorta düzeyde anormaldüşük

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Doğumdan 1 dakika sonra alıştırma yenidoğanında her yerde pembe cilt, 135/dk kalp hızı, uyarıldığında ağlama, öksürük ya da hapşırık, aktif hareket ve zayıf ağlamayla yavaş, düzensiz solunum var. APGAR’ı puanlayın ve skorun nasıl yorumlandığına tıklayın.

  1. 1güven verici
  2. 2orta düzeyde anormal
  3. 3düşük
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıOrta
37 kg153 cmkadınIBW (Devine)%IBW = ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Boyu 153 cm ve ağırlığı 37 kg olan bir kadın için Devine formülünü kullanarak gerçek ağırlığın ideal vücut ağırlığına yüzdesini %IBW bulun (1 in = 2,54 cm). En yakın tam sayıya yuvarlayın.

153 cm37 kgkadın
%IBW = %
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıZor
176 kg175 cmkadınBMI = kg/m²E = ? kcal/gün

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kritik hastalığı olan, boyu 175 cm ve ağırlığı 176 kg olan bir kadın için alıştırma protokolü, BKİ 30–50 kg/m² ise günde gerçek vücut ağırlığının kilogramı başına 14 kcal, BKİ 50 kg/m²’nin üzerindeyse günde ideal vücut ağırlığının (Devine) kilogramı başına 24 kcal verir. Enerji hedefini E kcal/gün cinsinden bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

175 cm176 kgkadınBMI 30–50: 14 kcal/kg gerçekBMI > 50: 24 kcal/kg IBW
E = kcal/gün
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Fridericia formülüyle hesaplayın: QTc = QT/∛RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVoranritimP dalgalarıPR aralığıQRS süresi

Bu DII şeridini beş adımla sırayla yorumlayın: hız, ritim, P dalgaları, PR aralığı, QRS süresi. İlk anormal bulguyu hangi adımda buluyorsunuz? Tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1oran
  2. 2ritim
  3. 3P dalgaları
  4. 4PR aralığı
  5. 5QRS süresi
13.Önceliklendirme ve yetki devriOrta

Bir hastada henüz kurumakta olan yeni bir alçı vardır. Hemşire bunu nasıl tutmalıdır?

  1. AÜzerini plastik bir örtüyle sıkıca kapatarak
  2. BParmak uçlarıyla, test etmek için sıkıca bastırarak
  3. CDoğrudan sert bir yüzeye dayayarak
  4. DParmak uçlarıyla değil, avuç içleriyle
14.Önceliklendirme ve yetki devriZor

Femur kırığından bir gün sonra genç bir hasta konfüze ve nefes darlığı içindedir; göğüste küçük kırmızı lekeler vardır. Hemşire neyden şüphelenmelidir?

  1. AYağ embolisi sendromundan
  2. BAlçıya karşı alerjik reaksiyondan
  3. CAlkol yoksunluğundan
  4. DKırık sonrası normal ağrıdan
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiOrta

Hangi pansuman atığı tıbbi (biyolojik tehlikeli) atık olarak atılmalıdır?

  1. ASon kullanma tarihi geçmiş, açılmamış ve kapalı bir pansuman
  2. BElleri kurulamak için kullanılan temiz bir kâğıt havlu
  3. CEnfekte bir yaradan gelen sıvıyla ıslanmış pansuman
  4. DSteril pansuman paketinin dış kâğıt ambalajı
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiZor

Eritrosit süspansiyonu transfüzyonunun onuncu dakikasında hasta üşüme ve bel ağrısı bildirmekte ve yeni başlayan ateşi bulunmaktadır. Hemşire önce ne yapmalıdır?

  1. ATransfüzyonu yavaşlatıp 15 dakika sonra yaşam bulgularını yeniden kontrol etmelidir
  2. BAntipiretik verip transfüzyona devam etmelidir
  3. CKan bankasını arayıp transfüzyonun devam etmesine izin vermelidir
  4. DTransfüzyonu durdurmalıdır
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Varfarin kullanan bir hastanın INR'si 7,8 ve burun kanaması var. Hemşire hekimin hangi ilacı reçete etmesini beklemelidir?

  1. AAsetilsistein
  2. BNalokson hidroklorür
  3. CK vitamini (fitonadion)
  4. DProtamin sülfat
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

Ağır sepsisli bir hastanın IV giriş yerlerinden kan sızıyor. Trombosit 40 × 10³/µL, fibrinojen düşük, D-dimer çok yüksek, PT ve aPTT her ikisi de uzamış. Hangi durum en iyi uyar?

  1. AHemofili A (faktör VIII eksikliği)
  2. BHeparin kaynaklı trombositopeni (HIT)
  3. Cİmmün trombositopenik purpura (ITP)
  4. DYaygın damar içi pıhtılaşma (DIC)

3Çözeltiler

1.Hemşirelik esasları

Cevap: B · Karar verme yetisi olan bir hastanın yeterli bilgi aldıktan sonra verdiği gönüllü onay

Cevap neden bu

Geçerli onam; karar verme yetisi olan bir hasta, riskler, yararlar ve alternatifler hakkında yeterli bilgi ve özgür bir seçim gerektirir. İstenildiği zaman geri alınabilir.

Cevap

B · Karar verme yetisi olan bir hastanın yeterli bilgi aldıktan sonra verdiği gönüllü onay
2.Hemşirelik esasları

Cevap: D · Mesleki sınırı korumak için reddetmek

Cevap neden bu

Hemşirelik kuralları net mesleki sınırların korunmasını önerir ve hastalarla sosyal medya teması bu sınırları bulanıklaştırabilir. Hemşire nazikçe reddeder ve çevrimiçi ortamda hasta bilgisi paylaşmaz.

Cevap

D · Mesleki sınırı korumak için reddetmek
3.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Ağırlıklar serbestçe asılı durur ve yatağa veya yere değmez

Cevap neden bu

Çekişin sürekli ve eksen doğrultusunda olması için ağırlıklar serbestçe asılı durmalıdır. Hemşireler ayrıca ekstremitenin derisini, dolaşımını ve duyusunu kontrol eder.

Cevap

A · Ağırlıklar serbestçe asılı durur ve yatağa veya yere değmez
4.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Subaraknoid kanama

Cevap neden bu

Ani gök gürültüsü tarzı baş ağrısı, çoğunlukla rüptüre bir anevrizmadan kaynaklanan subaraknoid boşluğa kanamayı düşündürür. Acil BT ve beyin cerrahisi görüşü gerektirir.

Cevap

A · Subaraknoid kanama
5.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kısmen kompanse

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,29: asidemi (7,35’in altı)
PaCO₂ 62 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 29 mmol/L: yüksek (22–26)

Kompansasyon

kısmen kompanse

Cevap

kısmen kompanse
6.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: AGc = 18,5 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Anyon açığı

AG = 144 − (110 + 19) = 15

Albümin düzeltmesi

15 + 0,25·(40 − 26) = 18,5 mmol/L

Cevap

AGc = 18,5 mmol/L

Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.

7.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: B = 17

Braden skalası: bası yarası riski için altı alt ölçek. Duyusal algı, nemlilik, aktivite, hareketlilik ve beslenme, en kötü düzeyden (1) sorun olmamasına (4) kadar 1 ile 4 arasında; sürtünme ve makaslama 1 ile 3 arasında puanlanır. Toplam 6 ile 23 arasındadır ve düşük toplam daha yüksek risk demektir. Yaygın bantlar: 19–23 risk yok, 15–18 hafif risk, 13–14 orta risk, 10–12 yüksek risk ve 9 ve altı çok yüksek risk.

Her alt ölçeği puanlayın

duyusal algı: çok kısıtlı → 2
nemlilik: sürekli nemli → 1
aktivite: sık yürüyor → 4
hareketlilik: hafif kısıtlı → 3
beslenme: mükemmel → 4
sürtünme ve makaslama: belirgin sorun yok → 3

Toplayın

Braden toplamı = 2 + 1 + 4 + 3 + 4 + 3 = 17

Cevap

B = 17
8.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: güven verici

APGAR skoru: her biri 0, 1 ya da 2 puanla değerlendirilen beş bulgu; doğumdan sonra 1. ve 5. dakikada kontrol edilir. Görünüm (renk): mavi ya da soluk 0, pembe gövde ve mavi ekstremiteler 1, her yerde pembe 2. Nabız: yok 0, 100/dk’nın altı 1, 100/dk ve üzeri 2. Refleks tepkisi (refleks irritabilite): yok 0, yüz buruşturma 1, ağlama, öksürük ya da hapşırık 2. Aktivite (tonus): gevşek 0, hafif fleksiyon 1, aktif hareket 2. Solunum: yok 0, zayıf ağlamayla yavaş ya da düzensiz 1, güçlü ağlamayla iyi 2. Toplam 7–10 güven verici, 4–6 orta düzeyde anormal ve 0–3 düşüktür.

Her bulguyu puanlayın

Görünüm: her yerde pembe cilt → 2
Nabız: 135/min → 2
Refleks tepkisi: uyarıldığında ağlama, öksürük ya da hapşırık → 2
Etkinlik: aktif hareket → 2
Solunum: zayıf ağlamayla yavaş, düzensiz solunum → 1

Toplayın

APGAR = 2 + 2 + 2 + 2 + 1 = 9

Yorum

9 → güven verici

Cevap

güven verici
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: %IBW = 80 %

Gereksinimler ve serbest su: enerji gereksinimi çoğunlukla kcal/kg/gün × ağırlık, protein gereksinimi ise g/kg/gün × ağırlık olarak tahmin edilir. Bir formül yalnızca kısmen sudur; bu nedenle serbest suyu = hacim × su oranıdır; su ile yıkamalar günlük sıvı hedefinin geri kalanını oluşturur. İdeal vücut ağırlığı (Devine): İVA = erkeklerde 5 fitin (60 in) üzerindeki her inç için 50 kg + 2,3 kg, kadınlarda 60 in üzerindeki her inç için 45,5 kg + 2,3 kg; 1 in = 2,54 cm. Formül boyu en az 152,4 cm (5 ft) olan yetişkinler içindir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

İdeal vücut ağırlığı (Devine)

153 cm/2,54 = 60,24 in
IBW = 45,5 + 2,3·(60,24 − 60) = 46,04 kg

İdeal vücut ağırlığı yüzdesi

%IBW = 37/46,04·100 = 80,36 ≈ 80%

Cevap

%IBW = 80%
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: E = 1583 kcal/gün

İdeal vücut ağırlığı (Devine): İVA = erkeklerde 5 fitin (60 in) üzerindeki her inç için 50 kg + 2,3 kg, kadınlarda 60 in üzerindeki her inç için 45,5 kg + 2,3 kg; 1 in = 2,54 cm. Formül boyu en az 152,4 cm (5 ft) olan yetişkinler içindir. Kritik hastalıkta obezite (ASPEN/SCCM 2016): BKİ = ağırlık/boy² (kg/m²). BKİ 30–50 için enerji hedefi, gerçek vücut ağırlığının kilogramı başına günde 11–14 kcal’dir; 50’nin üzerinde ideal vücut ağırlığının kilogramı başına günde 22–25 kcal’dir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Beden kitle indeksi

BMI = 176/1,75² = 57,47 kg/m²

İdeal vücut ağırlığı (Devine)

175 cm/2,54 = 68,9 in
IBW = 45,5 + 2,3·(68,9 − 60) = 65,96 kg

Enerji hedefi

BKİ 50’nin üzerinde: ideal vücut ağırlığının kilogramı başına kcal.

E = 24·65,96 = 1583 kcal/gün

Cevap

E = 1583 kcal/gün
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: QTc = 0,448 s

QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.

Ölçün

QT = 11,5 × 0,04 = 0,46 s
RR = 27 × 0,04 = 1,08 s

Fridericia formülü

QTc = 0,46/∛1,08 = 0,46/1,026 = 0,448 s

Cevap

QTc = 0,448 s

Olağan sınırlar içinde (erkekler için yaklaşık 0,45 sn, kadınlar için 0,46 sn). (448 ms)

12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: PR aralığı

Her şerit için beş adım: 1. hız (300 ya da 1500 yöntemi, düzensizse 6 saniye yöntemi); 2. ritim: R–R aralıkları eşit mi; 3. P dalgaları: var mı, DII’de pozitif mi, her QRS’in öncesinde bir tane mi ve hepsi birbirine benzer mi; 4. PR aralığı: 0,12–0,20 sn ve sabit; 5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altında. Ritmi ancak beş adımdan sonra adlandırın. Normal sinüs ritmi beşini de geçer: 60–100/dk, düzenli, her QRS’in öncesinde pozitif P, PR 0,12–0,20 sn, QRS 0,12 sn’nin altında.

Beş adım

1. Hız: R–R = 21 küçük kare, 1500 ÷ 21 ≈ dakikada 71.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,84 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,34 sn, sabit, 0,20 sn’den uzun.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

İlk anormal adım

PR aralığı → birinci derece AV blok

Cevap

PR aralığı
13.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: D · Parmak uçlarıyla değil, avuç içleriyle

Cevap neden bu

Islak alçı parmak uçlarıyla çukurlaşabilir ve alçı altında basınç noktalarına yol açar. Avuç içleriyle tutulur, yastıklarla desteklenir ve kuruması için açık bırakılır.

Cevap

D · Parmak uçlarıyla değil, avuç içleriyle
14.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: A · Yağ embolisi sendromundan

Cevap neden bu

Yağ embolisi sendromu genellikle uzun kemik kırığından 24–72 saat sonra solunum sorunları, konfüzyon ve peteşiyal döküntüyle ortaya çıkar. Oksijen ve acil üst basamağa bildirim gerektirir.

Cevap

A · Yağ embolisi sendromundan
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: C · Enfekte bir yaradan gelen sıvıyla ıslanmış pansuman

Cevap neden bu

Kan veya bulaşıcı vücut sıvılarıyla kontamine olan malzemeler yerel kurallara göre tıbbi atığa atılır. Temiz ambalaj genel atığa veya geri dönüşüme gider; böylece tıbbi atık hacmi olabildiğince az kalır.

Cevap

C · Enfekte bir yaradan gelen sıvıyla ıslanmış pansuman
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: D · Transfüzyonu durdurmalıdır

Cevap neden bu

Bu belirtiler, hemolitik olabilecek akut bir transfüzyon reaksiyonunu düşündürür. Hemşire transfüzyonu hemen durdurur, yeni set ile serum fizyolojik kullanarak damar yolunu açık tutar, hastayı değerlendirir ve hekime ve kan bankasına haber verir.

Cevap

D · Transfüzyonu durdurmalıdır
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · K vitamini (fitonadion)

Cevap neden bu

Varfarin K vitaminine bağımlı pıhtılaşma faktörlerini bloke eder; K vitamini ise saatler içinde bunların üretimini yeniden sağlar. Ciddi kanamada faktörleri hemen yerine koymak için protrombin kompleks konsantresi de verilebilir. Varfarin kesilir.Kontrol edilen kaynak: Label: WARFARIN SODIUM tablet · DailyMed (NLM/FDA) (2012)

Cevap

C · K vitamini (fitonadion)
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · Yaygın damar içi pıhtılaşma (DIC)

Cevap neden bu

DIC'de yaygın pıhtılaşma trombositleri ve pıhtılaşma faktörlerini tüketir; bu nedenle PT ve aPTT uzar, fibrinojen düşer, pıhtı yıkımı ise D-dimeri yükseltir. ITP yalnızca trombositleri düşürür, hemofili A ise yalnızca aPTT'yi uzatır.Kontrol edilen kaynak: Fibrinogen blood test · MedlinePlus (NIH) (2025); Prothrombin time (PT) · MedlinePlus (NIH) (2025); D-Dimer Test · MedlinePlus (NIH) (2024)

Cevap

D · Yaygın damar içi pıhtılaşma (DIC)

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-fundamentals