Hemşirelik Esasları ve Klinik Uygulama: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 18 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik değerlendirme skorları

Glasgow Koma Skalası
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 belirti × 0–2 = 0–10; 7–10 güven verici, 4–6 orta derecede anormal, 0–3 düşük
Braden skalası
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 risk altında
Morse düşme skalası
düşme 25, tanı 15, yardımcı 15/30, IV 20, yürüyüş 10/20, mental durum 15
NEWS2 riski
0–4 düşük; tek bir 3 düşük–orta; 5–6 orta; ≥ 7 yüksek
Ortalama arter basıncı
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Nabız basıncı ve şok indeksi
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Yöntem

  1. Sorunun kullandığı skor çizelgesini ve aralığını bulun (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Her maddeyi ayrı ayrı puanlayın, tanımı düzeyiyle eşleştirin.
  3. Madde puanlarını toplayın ve toplamın aralık içinde olduğunu kontrol edin.
  4. Kesme değerlerini uygulayın: NEWS2 için ayrıca tek başına 3 puan alan parametre olup olmadığına bakın.
  5. Türetilmiş değerler için MAP = (SKB + 2·DKB)/3, PP = SKB − DKB, SI = KH/SKB ve BKİ = kg/m² kullanın.

Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Günlük hacim
mL = kcal / (kcal/mL)
Sürekli besleme
mL/sa = günlük hacim / besleme saati
Bolus besleme
besleme başına mL = günlük hacim / besleme sayısı
Sağlanan enerji ve protein
kcal = mL × kcal/mL; g = L × g/L
Serbest su
mL = formül hacmi × su oranı
İdeal vücut ağırlığı (Devine)
erkekler 50 + 2,3 × (in − 60); kadınlar 45,5 + 2,3 × (in − 60); 1 in = 2,54 cm
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m²
Parenteral beslenme
dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipit %20 2,0 kcal/mL, %10 1,1 kcal/mL
Azot
g N = g protein / 6,25
Glukoz infüzyon hızı
GIR = mg/(kg·min) = % × mL/h / (6 × kg)

Yöntem

  1. Neyin istendiğini yazın: pompa hızı, hacim, kilokalori, gram protein ya da su.
  2. Enerjiyi mL = kcal/(kcal/mL) ile hacme, hacmi litre × g/L ile proteine çevirin.
  3. Hız için beslemenin gerçekten çalıştığı saate, bolus için besleme sayısına bölün.
  4. Gereksinimler için kcal/kg ya da g/kg değerini kuralın belirttiği ağırlıkla çarpın; ideal vücut ağırlığını Devine ile bulun: 50 ya da 45,5 + 2,3 × (inç − 60).
  5. PN için gramı % × mL/100 ile bulun, sonra dekstroz için 3,4 kcal/g, amino asitler için 4 kcal/g ve lipit için belirtilen kcal/mL’yi kullanın.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Önceliklendirme ve yetki devri

Yöntem

  1. Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
  2. ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
  3. Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
  4. Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
  5. Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.

Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Yöntem

  1. Her hasta için standart önlemlerle başlayın: el hijyeni, beklenen maruziyete uygun KKD, güvenli keskin alet kullanımı.
  2. Önlemleri bulaş yoluna göre ekleyin: temas (önlük, eldiven), damlacık (cerrahi maske), havayolu (N95, negatif basınçlı oda).
  3. Steril malzemeyi steril tutun: şüphe varsa steril değildir; değiştirin, asla silmeyin.
  4. Ortamda zararı önleyin: düşme önlemleri, kısıtlama yalnızca son çare olarak, yangın için RACE ve PASS.
  5. İlaç uygulamanın doğrularını, iki tanımlayıcıyı ve yüksek riskli ilaçlar için ek güvenceleri kontrol edin; hataları ve ramak kalaları bildirin.

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik esaslarıOrta

Hangi hasta hedefi SMART biçimde yazılmıştır?

  1. AHasta daha fazla yemeye çalışacak
  2. BHastanın hareketliliği artacak
  3. CHasta cumaya kadar yürüteçle 20 metre yürüyecek
  4. DHasta yakında kendini daha iyi hissedecek
2.Hemşirelik esaslarıZor

Serviste bir hasta aniden yanıt vermez hâle geliyor ve normal solumuyor. İlk yapılacak nedir?

  1. AYardım çağırıp KPR'ye başlamak
  2. BHastayı yan yatırıp gözlemek
  3. CKan basıncını ölçmek
  4. DHer şeyden önce kan şekerini kontrol etmek
3.Klinik hemşirelikOrta

Why is an ankle–brachial pressure index (ABPI) measured before applying compression bandages to a leg ulcer?

  1. ATo check for a urinary tract infection that could delay ulcer healing
  2. BTo measure how deep the ulcer is and how much exudate it produces
  3. CTo work out the patient's fluid needs
  4. DTo exclude significant arterial disease, as compression could cut off blood flow
4.Klinik hemşirelikZor

Bağırsak rezeksiyonundan iki gün sonra bir hastada artan ağrı, ateş, taşikardi var ve yara drenindeki sıvı dışkıya benziyor. En olası durum nedir?

  1. Aİdrar retansiyonu
  2. BAnastomoz kaçağı
  3. CKabızlık
  4. DNormal postoperatif iyileşme
5.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 5 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
6.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,23PaCO₂mmHg354584HCO₃⁻mmol/L222634akutkronikkronik üzerine akut

Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,23, PaCO₂ 84 mmHg (11,2 kPa), HCO₃⁻ 34 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.

pH 7,23PaCO₂ 84 mmHg (11,2 kPa)HCO₃⁻ 34 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3kronik üzerine akut
7.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
8949SBPDBPmmHgHR 148/min · SI = ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın nabzı 148/dk ve kan basıncı 89/49 mmHg. Şok indeksini SI = KH/SKB ile bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

HR 148/minBP 89/49 mmHg
SI =
8.Klinik değerlendirme skorlarıZor
3210123RR≤89–1112–2021–24≥25SpO₂≤9192–9394–95≥96hava / O₂O₂havaSBP≤9091–100101–110111–219≥220HR≤4041–5051–9091–110111–130≥131ACVPUAC, V, P, UT °C≤35,035,1–36,036,1–38,038,1–39,0≥39,1düşükdüşük–ortaortayüksek

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bu gözlemler için NEWS2 çizelgesini (SpO₂ skala 1) kullanın: solunum sayısı 20/dk, SpO₂ %99 oda havasında, kan basıncı 84/50 mmHg, nabız 126/dk, uyanık, vücut sıcaklığı 37,9 °C. Hasta hangi klinik risk grubuna girer? Tıklayın.

RR 20SpO₂ 99%havaSBP 84HR 126AT 37,9 °C
  1. 1düşük
  2. 2düşük–orta
  3. 3orta
  4. 4yüksek
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıOrta
63 g/L1,8 g/kg/gün85 mL/h62 kg16 h/gün7 g/ölçekn = ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 62 kg ağırlığındaki bir hastanın günde kilogram başına 1,8 g proteine ihtiyacı var. Tüple beslemede litrede 63 g protein var ve günde 16 saat boyunca 85 mL/sa hızla veriliyor. Bir protein tozu ölçek başına 7 g protein sağlar. Açığı kapatmak için günde kaç ölçek n gerekir? Tam ölçeğe yukarı yuvarlayın.

62 kg1,8 g/kg/gün63 g/L85 mL/h · 16 h7 g/ölçek
n =
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıZor
2,5 kgdekstroz 5%17 mL/hGIR = ? mg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 2,5 kg ağırlığındaki bir çocuk 17 mL/sa hızla %5 dekstroz alıyor. Glukoz infüzyon hızını GIR mg/kg/dk cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

2,5 kg5%17 mL/h
GIR = mg/kg/min
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Bazett formülüyle hesaplayın: QTc = QT/√RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVpace’li ritim, yakalama kaybıikinci derece AV blok tip IIçift odacıklı (AV) pace’li ritimüçüncü derece (tam) AV blok

Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1pace’li ritim, yakalama kaybı
  2. 2ikinci derece AV blok tip II
  3. 3çift odacıklı (AV) pace’li ritim
  4. 4üçüncü derece (tam) AV blok
13.Önceliklendirme ve yetki devriOrta

A nurse teaches a patient about sublingual nitroglycerin tablets. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A“I may get a headache after taking a tablet.”
  2. B“I will sit down before I take a tablet.”
  3. C“I will swallow the tablet with a glass of water.”
  4. D“I will keep the tablets in their original dark container.”
14.Önceliklendirme ve yetki devriZor

After the RN taught a patient to inject insulin, an LPN/LVN reports that the patient still cannot draw up the dose correctly. What should happen next?

  1. AThe RN reassesses the patient’s learning needs and adjusts the teaching
  2. BThe LPN/LVN writes a new teaching plan and evaluates it at the end of the shift
  3. CThe patient is discharged with a leaflet to read at home
  4. DThe nursing assistant shows the patient again at lunch
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiOrta

Bilek kısıtlayıcısı ne kadar sıkı olmalıdır?

  1. ABilekteki nabzı yavaşlatacak kadar sıkı
  2. BHastanın eli kayıp çıkabilecek kadar gevşek
  3. CKısıtlayıcı ile cilt arasına iki parmak sığacak kadar gevşek
  4. DHasta kolunu hareket ettiremesin diye olabildiğince sıkı
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiZor

Which patient with a suspected infection meets the qSOFA criteria that signal a higher risk of a poor outcome?

  1. ARespiratory rate 20/min, alert, systolic BP 110 mmHg, heart rate 110/min
  2. BRespiratory rate 18/min, alert, systolic BP 130 mmHg, temperature 38,5 °C
  3. CRespiratory rate 16/min, alert, systolic BP 105 mmHg, WBC 13,000/mm3
  4. DRespiratory rate 24/min, new confusion, systolic BP 95 mmHg
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A patient has a calcium of 11,8 mg/dL (2,95 mmol/L) from bone metastases. Which nursing measure is appropriate?

  1. AEncourage fluids and mobility as tolerated
  2. BEncourage bed rest and limit oral fluids
  3. COffer extra milk and cheese at each meal
  4. DGive calcium carbonate antacids for nausea
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient has painless jaundice, itching, dark urine and pale stools. ALP is markedly raised, conjugated (direct) bilirubin is high and ALT is only mildly raised. What is the most likely cause?

  1. AAcute viral hepatitis with widespread liver cell damage
  2. BBlockage of bile flow, for example by a tumor in the bile duct
  3. CIncreased breakdown of red blood cells (hemolytic anemia)
  4. DGilbert syndrome, a harmless inherited bilirubin disorder

3Çözeltiler

1.Hemşirelik esasları

Cevap: C · Hasta cumaya kadar yürüteçle 20 metre yürüyecek

Cevap neden bu

SMART bir hedef tam olarak neyin beklendiğini, nasıl ölçüleceğini ve ne zamana kadar olacağını belirtir. "Cumaya kadar yürüteçle 20 metre yürümek" kontrol edilebilir; "daha iyi hissetmek" edilemez.

Cevap

C · Hasta cumaya kadar yürüteçle 20 metre yürüyecek
2.Hemşirelik esasları

Cevap: A · Yardım çağırıp KPR'ye başlamak

Cevap neden bu

Yanıt yok ve normal solunum yoksa kalp durması vardır: yardım çağırın (resüsitasyon ekibi, defibrilatör) ve hemen göğüs kompresyonlarına başlayın.

Cevap

A · Yardım çağırıp KPR'ye başlamak
3.Klinik hemşirelik

Cevap: D · To exclude significant arterial disease, as compression could cut off blood flow

Cevap neden bu

ABPI compares ankle and arm blood pressures. A low result suggests arterial insufficiency, where compression could cause ischaemia; venous ulcers with adequate arterial supply are treated with compression.

Cevap

D · To exclude significant arterial disease, as compression could cut off blood flow
4.Klinik hemşirelik

Cevap: B · Anastomoz kaçağı

Cevap neden bu

Anastomoz kaçağı bağırsak içeriğinin karın boşluğuna geçmesine izin vererek peritonit ve sepsise yol açar. Acil değerlendirme gerektiren cerrahi bir acil durumdur.

Cevap

B · Anastomoz kaçağı
5.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 17 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|26 − 40| = 14 mmHg → 1,4 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 5·1,4 = 17 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 17 mmol/L
6.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kronik üzerine akut

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen HCO₃⁻

akut: 24 + 1·4,4 = 28,4 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·4,4 = 39,4 mmol/L

Karşılaştırın

ölçülen: 34 mmol/L → kronik üzerine akut

Cevap

kronik üzerine akut
7.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: SI = 1,66

Kan basıncı değerleri: nabız basıncı PP = SKB − DKB. Ortalama arter basıncı MAP ≈ (SKB + 2·DKB)/3 = DKB + PP/3; bu tahmin, normal kalp hızında kalbin her atımın yaklaşık üçte ikisini diyastolde geçirmesine dayanır (kalp hızı yüksekken daha az doğrudur); en az yaklaşık 65 mmHg MAP, organ perfüzyonu için yaygın bir hedeftir. Şok indeksi SI = kalp hızı/SKB normalde yaklaşık 0,5–0,7’dir; yaklaşık 1’in üzerindeki bir değer şok için uyarı işaretidir.

Şok indeksi

SI = 148/89 = 1,663 ≈ 1,66

Cevap

SI = 1,66

1 ve üzeri: bu alıştırma olgusunda şok için uyarı işareti.

8.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: orta

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): yedi parametrenin her birini çizelgeyle puanlayın (solunum sayısı, skala 1’de SpO₂, oda havası ya da ek oksijen, sistolik kan basıncı, nabız, ACVPU ölçeğinde bilinç ve vücut sıcaklığı) ve puanları toplayın. Klinik risk: 0–4 düşük; tek bir parametrede 3 puan düşük–orta; 5–6 orta; 7 ve üzeri yüksek. Toplam 5 ve üzeri acil yanıt gerektirir.

Her parametreyi puanlayın

RR 20/min → 0
SpO₂ 99% → 0
oda havasında → 0
SBP 84 mmHg → 3
HR 126/min → 2
uyanık (A) → 0
T 37,9 °C → 0

Toplam ve kırmızı skorlar

NEWS2 = 0 + 0 + 0 + 3 + 2 + 0 + 0 = 5
En az bir parametre 3 puan alır.

Risk grubu

orta

Cevap

orta

Toplam 5 ve üzeri acil klinik yanıt gerektirir.

9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: n = 4

Gereksinimler ve serbest su: enerji gereksinimi çoğunlukla kcal/kg/gün × ağırlık, protein gereksinimi ise g/kg/gün × ağırlık olarak tahmin edilir. Bir formül yalnızca kısmen sudur; bu nedenle serbest suyu = hacim × su oranıdır; su ile yıkamalar günlük sıvı hedefinin geri kalanını oluşturur. İdeal vücut ağırlığı (Devine): İVA = erkeklerde 5 fitin (60 in) üzerindeki her inç için 50 kg + 2,3 kg, kadınlarda 60 in üzerindeki her inç için 45,5 kg + 2,3 kg; 1 in = 2,54 cm. Formül boyu en az 152,4 cm (5 ft) olan yetişkinler içindir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Gereken protein

1,8·62 = 111,6 g/gün

Beslemeden gelen protein

85·16 = 1360 mL = 1,36 L
1,36·63 = 85,68 g/gün

Açık

ΔP = 111,6 − 85,68 = 25,92 g

Ölçekler

25,92/7 = 3,703 → n = 4

Cevap

n = 4
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: GIR = 5,67 mg/kg/min

Parenteral beslenme: dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipid emülsiyonu ise belirtilen kcal/mL değerini sağlar (%20 için 2 kcal/mL, %10 için 1,1 kcal/mL). Gram = % × mL/100. Protein dışı kcal (NPC) = dekstroz + lipid kcal; azot = protein/6,25. Glukoz infüzyon hızı (GIR), mg/kg/min cinsinden = dekstroz mg/(kg × dakika). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dekstroz konsantrasyonu

5% = 50 mg/mL

Dakikada dekstroz

50·17/60 = 14,17 mg/min

Kilogram başına

GIR = 14,17/2,5 = 5,667 ≈ 5,67 mg/kg/min

Cevap

GIR = 5,67 mg/kg/min

Kestirme: GIR = % dekstroz × mL/sa/(6 × kg).

11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: QTc = 0,48 s

QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.

Ölçün

QT = 12 × 0,04 = 0,48 s
RR = 25 × 0,04 = 1,00 s

Bazett formülü

QTc = 0,48/√1,00 = 0,48/1 = 0,48 s

Cevap

QTc = 0,48 s

Hem erkekler (yaklaşık 0,45 sn) hem kadınlar (yaklaşık 0,46 sn) için olağan sınırların üzerinde: uzamış. (480 ms)

12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: pace’li ritim, yakalama kaybı

Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 5 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 50.
2. Ritim: pace sivri dalgaları düzenli (her 1,00 sn’de bir), ancak bazı sivri dalgalardan sonra QRS eksik olduğu için R–R düzensiz.
3. P dalgaları: görünmüyor.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: yakalanan sivri dalgalardan sonra 0,16 sn ve geniş; bir sivri dalgayı QRS izlemiyor (yakalama yok).

Yorum

pace’li ritim, yakalama kaybı

Cevap

pace’li ritim, yakalama kaybı

Yakalama kaybı: pacemaker ateşleniyor ama kalp yanıt vermiyor. Ders kitapları bunu bildirilmesi acil bir durum olarak ele alır, çünkü hasta pacemaker’a bağımlı olabilir.

13.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: C · “I will swallow the tablet with a glass of water.”

Cevap neden bu

Sublingual tablets dissolve under the tongue and are absorbed quickly there. Sitting down reduces falls from low blood pressure, the tablets are protected from light and moisture, and headache is a common side effect.

Cevap

C · “I will swallow the tablet with a glass of water.”
14.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: A · The RN reassesses the patient’s learning needs and adjusts the teaching

Cevap neden bu

Evaluating learning and changing the teaching plan belong to the RN. The LPN/LVN can reinforce teaching, but a teaching plan that is not working needs RN reassessment.

Cevap

A · The RN reassesses the patient’s learning needs and adjusts the teaching
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: C · Kısıtlayıcı ile cilt arasına iki parmak sığacak kadar gevşek

Cevap neden bu

Kısıtlayıcının altına iki parmağın girebilmesi, dolaşımı kesmeden veya cilde zarar vermeden güvenli tutulmasını sağlar. Dolaşım, duyu ve cilt sık kontrol edilir.

Cevap

C · Kısıtlayıcı ile cilt arasına iki parmak sığacak kadar gevşek
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: D · Respiratory rate 24/min, new confusion, systolic BP 95 mmHg

Cevap neden bu

qSOFA scores one point each for a respiratory rate of 22/min or more, altered mental status and a systolic BP of 100 mmHg or less. Two or more points mean higher risk, so the first patient needs urgent escalation.

Cevap

D · Respiratory rate 24/min, new confusion, systolic BP 95 mmHg
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Encourage fluids and mobility as tolerated

Cevap neden bu

Hydration helps the kidneys excrete calcium and prevents stones, and weight-bearing mobility slows calcium loss from bone. Calcium-containing foods and antacids are not encouraged. The nurse also monitors for confusion, constipation and arrhythmias.Kontrol edilen kaynak: Hypercalcemia · MedlinePlus (NIH) (2026)

Cevap

A · Encourage fluids and mobility as tolerated
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Blockage of bile flow, for example by a tumor in the bile duct

Cevap neden bu

In obstruction, conjugated bilirubin backs up into the blood and is passed in the urine, making it dark, while stools are pale and ALP rises. Hemolysis and Gilbert syndrome raise unconjugated bilirubin; hepatitis raises ALT much more.Kontrol edilen kaynak: Bilirubin in Urine · MedlinePlus (NIH) (2024)

Cevap

B · Blockage of bile flow, for example by a tumor in the bile duct

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-fundamentals