Hemşirelik Esasları ve Klinik Uygulama: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 18 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik değerlendirme skorları

Glasgow Koma Skalası
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 belirti × 0–2 = 0–10; 7–10 güven verici, 4–6 orta derecede anormal, 0–3 düşük
Braden skalası
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 risk altında
Morse düşme skalası
düşme 25, tanı 15, yardımcı 15/30, IV 20, yürüyüş 10/20, mental durum 15
NEWS2 riski
0–4 düşük; tek bir 3 düşük–orta; 5–6 orta; ≥ 7 yüksek
Ortalama arter basıncı
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Nabız basıncı ve şok indeksi
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Yöntem

  1. Sorunun kullandığı skor çizelgesini ve aralığını bulun (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Her maddeyi ayrı ayrı puanlayın, tanımı düzeyiyle eşleştirin.
  3. Madde puanlarını toplayın ve toplamın aralık içinde olduğunu kontrol edin.
  4. Kesme değerlerini uygulayın: NEWS2 için ayrıca tek başına 3 puan alan parametre olup olmadığına bakın.
  5. Türetilmiş değerler için MAP = (SKB + 2·DKB)/3, PP = SKB − DKB, SI = KH/SKB ve BKİ = kg/m² kullanın.

Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Günlük hacim
mL = kcal / (kcal/mL)
Sürekli besleme
mL/sa = günlük hacim / besleme saati
Bolus besleme
besleme başına mL = günlük hacim / besleme sayısı
Sağlanan enerji ve protein
kcal = mL × kcal/mL; g = L × g/L
Serbest su
mL = formül hacmi × su oranı
İdeal vücut ağırlığı (Devine)
erkekler 50 + 2,3 × (in − 60); kadınlar 45,5 + 2,3 × (in − 60); 1 in = 2,54 cm
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m²
Parenteral beslenme
dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipit %20 2,0 kcal/mL, %10 1,1 kcal/mL
Azot
g N = g protein / 6,25
Glukoz infüzyon hızı
GIR = mg/(kg·min) = % × mL/h / (6 × kg)

Yöntem

  1. Neyin istendiğini yazın: pompa hızı, hacim, kilokalori, gram protein ya da su.
  2. Enerjiyi mL = kcal/(kcal/mL) ile hacme, hacmi litre × g/L ile proteine çevirin.
  3. Hız için beslemenin gerçekten çalıştığı saate, bolus için besleme sayısına bölün.
  4. Gereksinimler için kcal/kg ya da g/kg değerini kuralın belirttiği ağırlıkla çarpın; ideal vücut ağırlığını Devine ile bulun: 50 ya da 45,5 + 2,3 × (inç − 60).
  5. PN için gramı % × mL/100 ile bulun, sonra dekstroz için 3,4 kcal/g, amino asitler için 4 kcal/g ve lipit için belirtilen kcal/mL’yi kullanın.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Önceliklendirme ve yetki devri

Yöntem

  1. Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
  2. ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
  3. Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
  4. Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
  5. Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.

Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Yöntem

  1. Her hasta için standart önlemlerle başlayın: el hijyeni, beklenen maruziyete uygun KKD, güvenli keskin alet kullanımı.
  2. Önlemleri bulaş yoluna göre ekleyin: temas (önlük, eldiven), damlacık (cerrahi maske), havayolu (N95, negatif basınçlı oda).
  3. Steril malzemeyi steril tutun: şüphe varsa steril değildir; değiştirin, asla silmeyin.
  4. Ortamda zararı önleyin: düşme önlemleri, kısıtlama yalnızca son çare olarak, yangın için RACE ve PASS.
  5. İlaç uygulamanın doğrularını, iki tanımlayıcıyı ve yüksek riskli ilaçlar için ek güvenceleri kontrol edin; hataları ve ramak kalaları bildirin.

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik esaslarıOrta

Bir hastanın düşme riski yüksek. En uygun önlem hangisidir?

  1. ADeğerlendirme yapmadan hastayı yatağa bağlamak
  2. BGece sakinleştirici vermek
  3. CTüm yatak kenarlıklarını rutin olarak kaldırmak ve hastayı değerlendirilene kadar yatakta tutmak
  4. DYatağı alçak tutmak, çağrı zilini ulaşılabilir yere koymak ve kaymaz ayakkabı giydirmek
2.Hemşirelik esaslarıZor

Yetişkin bir hastanın bir tedavi hakkında karar verme yeterliliği yok ve önceden verilmiş bir kararı (advance decision) bulunmuyor. Karar nasıl verilmelidir (İngiltere ve Galler)?

  1. AHastane için en ucuz seçeneğe göre
  2. BGeçmiş isteklerini dikkate alarak ve yakınlarına danışarak hastanın yüksek yararına
  3. CBaşka kimseyi dahil etmeden yalnızca hemşire tarafından
  4. DTedavi ihtiyacı ne kadar acil veya ciddi olursa olsun, hasta yeterliliğini yeniden kazanana kadar süresiz bekleyerek
3.Klinik hemşirelikOrta

A patient has a fentanyl patch for chronic pain. Which advice is correct?

  1. AApply the patch to broken skin for faster effect
  2. BAvoid heat sources such as hot water bottles over the patch
  3. CKeep using the old patch with the new one
  4. DCut the patch in half if the pain improves, to lower the dose
4.Klinik hemşirelikZor

A nurse teaches a patient with a new ileostomy. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A"My output will be firm and formed like before."
  2. B"My stoma should look pink or red and moist."
  3. C"I will empty the bag when it is about a third to half full."
  4. D"I will drink extra fluids when it is hot."
5.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,51PaCO₂mmHg354550HCO₃⁻mmol/L222639kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,51, PaCO₂ 50 mmHg (6,7 kPa) ve HCO₃⁻ 39 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,51PaCO₂ 50 mmHg (6,7 kPa)HCO₃⁻ 39 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
6.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,24PaCO₂mmHg354565HCO₃⁻mmol/L222627akutkronikkronik üzerine akut

Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,24, PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa), HCO₃⁻ 27 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.

pH 7,24PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa)HCO₃⁻ 27 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3kronik üzerine akut
7.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
S? / 4+M? / 4+A? / 4+Mob? / 4+N? / 4+F? / 3Σ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma hastası Braden skalasıyla değerlendiriliyor: duyusal algı: çok kısıtlı; nemlilik: sürekli nemli; aktivite: koltuğa bağımlı; hareketlilik: çok kısıtlı; beslenme: yeterli; sürtünme ve makaslama: sorun var. Braden toplamını B bulun.

6–23
B =
8.Klinik değerlendirme skorlarıZor
3210123RR≤89–1112–2021–24≥25SpO₂≤9192–9394–95≥96hava / O₂O₂havaSBP≤9091–100101–110111–219≥220HR≤4041–5051–9091–110111–130≥131ACVPUAC, V, P, UT °C≤35,035,1–36,036,1–38,038,1–39,0≥39,1düşükdüşük–ortaortayüksek

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bu gözlemler için NEWS2 çizelgesini (SpO₂ skala 1) kullanın: solunum sayısı 16/dk, SpO₂ %89 oda havasında, kan basıncı 130/78 mmHg, nabız 140/dk, uyanık, vücut sıcaklığı 36,1 °C. Hasta hangi klinik risk grubuna girer? Tıklayın.

RR 16SpO₂ 89%havaSBP 130HR 140AT 36,1 °C
  1. 1düşük
  2. 2düşük–orta
  3. 3orta
  4. 4yüksek
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıOrta
1,2 kcal/mL35 kcal/kg/gün? mL/h92 kg20 h/gün

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 92 kg ağırlığındaki bir yetişkinin (BKİ 30’un altı) 35 kcal/kg/gün gereksinimi var. Tüple besleme 1,2 kcal/mL sağlıyor ve günde 20 saat pompayla veriliyor. Pompayı mL/sa cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? En yakın tam sayıya yuvarlayın.

92 kg35 kcal/kg/gün1,2 kcal/mL20 h
R = mL/h
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıZor
119 kg162 cmkadınBMI = kg/m²P = ? g/gün

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kritik hastalığı olan, boyu 162 cm ve ağırlığı 119 kg olan bir kadın için alıştırma protokolü, BKİ 30 ile 40 kg/m²’nin altı arasındaysa günde ideal vücut ağırlığının (Devine) kilogramı başına 2 g protein, BKİ 40 kg/m² veya daha fazlaysa günde ideal vücut ağırlığının kilogramı başına 2,5 g verir. Protein hedefini P g/gün cinsinden bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

162 cm119 kgkadınBMI 30–40: 2 g/kg IBWBMI ≥ 40: 2,5 g/kg IBW
P = g/gün
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVatriyal flutter, 2:1 iletihızlanmış junctional ritimsupraventriküler taşikardi (SVT)ventriküler taşikardi

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1atriyal flutter, 2:1 ileti
  2. 2hızlanmış junctional ritim
  3. 3supraventriküler taşikardi (SVT)
  4. 4ventriküler taşikardi
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVoranritimP dalgalarıPR aralığıQRS süresi

Bu DII şeridini beş adımla sırayla yorumlayın: hız, ritim, P dalgaları, PR aralığı, QRS süresi. İlk anormal bulguyu hangi adımda buluyorsunuz? Tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1oran
  2. 2ritim
  3. 3P dalgaları
  4. 4PR aralığı
  5. 5QRS süresi
13.Önceliklendirme ve yetki devriOrta

Bir hemşire, bir hemşire yardımcısının açıkça çok küçük bir manşetle kan basıncı ölçtüğünü görüyor. Hemşire ne yapmalıdır?

  1. AYardımcıyı o gün hasta bakımından uzaklaştırmalıdır
  2. BTek bir yüksek okuma önemli olmayacağı için görmezden gelmelidir
  3. CHemen devreye girmeli, tekniği nazikçe düzeltmeli ve yeniden ölçmelidir
  4. DBunu yardımcının bir sonraki yıllık değerlendirmesinde belirtmelidir
14.Önceliklendirme ve yetki devriZor

A patient taking an SSRI is also given tramadol. A few hours later the patient is agitated, sweating and has a fever, jerking muscles and brisk reflexes. What is the most likely cause?

  1. AAn anxiety attack
  2. BOpioid withdrawal
  3. CNeuroleptic malignant syndrome
  4. DSerotonin syndrome
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiOrta

A nurse has been fit-tested for an N95 respirator. What should the nurse do each time it is put on?

  1. AMoisten the edges so it seals better
  2. BPerform a user seal check
  3. CWear a surgical mask underneath it
  4. DArrange a new fit test
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiZor

Which action by assistive personnel requires the nurse to step in?

  1. AGoing from one patient’s bed to the next while wearing the same gloves
  2. BRemoving gloves and then cleaning the hands with alcohol rub
  3. CWashing hands with soap and water after leaving a C. difficile room
  4. DPutting soiled linen straight into a laundry bag at the bedside
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Bir hastanın trombosit sayısı 18 × 10³/µL'dir. Hangi hemşirelik önlemi uygundur?

  1. AGünde iki kez diş ipi kullanmayı ve keskin bir jilet ile tıraş olmayı teşvik etmek
  2. BDoğruluk için ateşi her dört saatte bir rektal yoldan ölçmek
  3. CHastanın baş ağrısı olduğunda reçete edilen aspirini vermek
  4. DYumuşak diş fırçası, elektrikli tıraş makinesi ve kas içi enjeksiyon yapılmaması
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

Bir hasta 24 saat önce büyük miktarda asetaminofen (parasetamol) aşırı dozu aldı. En çok hangi laboratuvar değişiklikleri beklenir?

  1. ADüşük ALT ve AST ile düşük bir INR
  2. BNormal ALT ile yüksek bir troponin
  3. CÇok yüksek ALT ve AST ile yükselen bir INR
  4. DNormal karaciğer testleriyle düşük bir beyaz hücre sayısı

3Çözeltiler

1.Hemşirelik esasları

Cevap: D · Yatağı alçak tutmak, çağrı zilini ulaşılabilir yere koymak ve kaymaz ayakkabı giydirmek

Cevap neden bu

Düşmeyi önleme; alçak yatak, ulaşılabilir çağrı zili ve kişisel eşyalar, iyi aydınlatma, uygun ayakkabı ve düzenli kontrolleri içerir. Kenarlıklar ve sedasyon bireysel değerlendirme gerektirir.

Cevap

D · Yatağı alçak tutmak, çağrı zilini ulaşılabilir yere koymak ve kaymaz ayakkabı giydirmek
2.Hemşirelik esasları

Cevap: B · Geçmiş isteklerini dikkate alarak ve yakınlarına danışarak hastanın yüksek yararına

Cevap neden bu

Yeterliliği olmayan kişiler için kararlar, geçmiş ve şimdiki istekleri, değerleri ve inançları dikkate alınarak ve bakım verenlere ve aileye danışılarak yüksek yararlarına göre verilmelidir. En az kısıtlayıcı seçenek tercih edilmelidir.

Cevap

B · Geçmiş isteklerini dikkate alarak ve yakınlarına danışarak hastanın yüksek yararına
3.Klinik hemşirelik

Cevap: B · Avoid heat sources such as hot water bottles over the patch

Cevap neden bu

Heat increases absorption of fentanyl through the skin and can cause overdose. Old patches are removed and folded before disposal, and patches should not be cut unless the product allows it.

Cevap

B · Avoid heat sources such as hot water bottles over the patch
4.Klinik hemşirelik

Cevap: A · "My output will be firm and formed like before."

Cevap neden bu

Ileostomy output is liquid to porridge-like because it bypasses the colon. The other statements describe correct care: good hydration, emptying the bag before it is too heavy and recognising a healthy stoma.

Cevap

A · "My output will be firm and formed like before."
5.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kısmen kompanse

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,51: alkalemi (7,45’in üstü)
PaCO₂ 50 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 39 mmol/L: yüksek (22–26)

Kompansasyon

kısmen kompanse

Cevap

kısmen kompanse
6.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: akut

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen HCO₃⁻

akut: 24 + 1·2,5 = 26,5 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·2,5 = 32,75 mmol/L

Karşılaştırın

ölçülen: 27 mmol/L → akut

Cevap

akut
7.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: B = 11

Braden skalası: bası yarası riski için altı alt ölçek. Duyusal algı, nemlilik, aktivite, hareketlilik ve beslenme, en kötü düzeyden (1) sorun olmamasına (4) kadar 1 ile 4 arasında; sürtünme ve makaslama 1 ile 3 arasında puanlanır. Toplam 6 ile 23 arasındadır ve düşük toplam daha yüksek risk demektir. Yaygın bantlar: 19–23 risk yok, 15–18 hafif risk, 13–14 orta risk, 10–12 yüksek risk ve 9 ve altı çok yüksek risk.

Her alt ölçeği puanlayın

duyusal algı: çok kısıtlı → 2
nemlilik: sürekli nemli → 1
aktivite: koltuğa bağımlı → 2
hareketlilik: çok kısıtlı → 2
beslenme: yeterli → 3
sürtünme ve makaslama: sorun var → 1

Toplayın

Braden toplamı = 2 + 1 + 2 + 2 + 3 + 1 = 11

Cevap

B = 11
8.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: orta

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): yedi parametrenin her birini çizelgeyle puanlayın (solunum sayısı, skala 1’de SpO₂, oda havası ya da ek oksijen, sistolik kan basıncı, nabız, ACVPU ölçeğinde bilinç ve vücut sıcaklığı) ve puanları toplayın. Klinik risk: 0–4 düşük; tek bir parametrede 3 puan düşük–orta; 5–6 orta; 7 ve üzeri yüksek. Toplam 5 ve üzeri acil yanıt gerektirir.

Her parametreyi puanlayın

RR 16/min → 0
SpO₂ 89% → 3
oda havasında → 0
SBP 130 mmHg → 0
HR 140/min → 3
uyanık (A) → 0
T 36,1 °C → 0

Toplam ve kırmızı skorlar

NEWS2 = 0 + 3 + 0 + 0 + 3 + 0 + 0 = 6
En az bir parametre 3 puan alır.

Risk grubu

orta

Cevap

orta

Toplam 5 ve üzeri acil klinik yanıt gerektirir.

9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: R = 134 mL/h

Gereksinimler ve serbest su: enerji gereksinimi çoğunlukla kcal/kg/gün × ağırlık, protein gereksinimi ise g/kg/gün × ağırlık olarak tahmin edilir. Bir formül yalnızca kısmen sudur; bu nedenle serbest suyu = hacim × su oranıdır; su ile yıkamalar günlük sıvı hedefinin geri kalanını oluşturur. İdeal vücut ağırlığı (Devine): İVA = erkeklerde 5 fitin (60 in) üzerindeki her inç için 50 kg + 2,3 kg, kadınlarda 60 in üzerindeki her inç için 45,5 kg + 2,3 kg; 1 in = 2,54 cm. Formül boyu en az 152,4 cm (5 ft) olan yetişkinler içindir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Gereken enerji

E = 35·92 = 3220 kcal/gün

Günlük hacim

V = 3220/1,2 = 2683 mL/gün

Pompa hızı

R = 2683/20 = 134,2 ≈ 134 mL/h

Cevap

R = 134 mL/h
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: P = 135 g/gün

İdeal vücut ağırlığı (Devine): İVA = erkeklerde 5 fitin (60 in) üzerindeki her inç için 50 kg + 2,3 kg, kadınlarda 60 in üzerindeki her inç için 45,5 kg + 2,3 kg; 1 in = 2,54 cm. Formül boyu en az 152,4 cm (5 ft) olan yetişkinler içindir. Kritik hastalıkta obezite (ASPEN/SCCM 2016): BKİ = ağırlık/boy² (kg/m²). Protein hedefi, BKİ 30–40 için günde ideal vücut ağırlığının kilogramı başına 2 g, BKİ 40 ve üzeri için günde ideal vücut ağırlığının kilogramı başına 2,5 g’a kadardır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Beden kitle indeksi

BMI = 119/1,62² = 45,34 kg/m²

İdeal vücut ağırlığı (Devine)

162 cm/2,54 = 63,78 in
IBW = 45,5 + 2,3·(63,78 − 60) = 54,19 kg

Protein hedefi

BKİ 40 ve üzeri: ideal vücut ağırlığının kilogramı başına 2,5 g.

P = 2,5·54,19 = 135,5 ≈ 135 g/gün

Cevap

P = 135 g/gün
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: supraventriküler taşikardi (SVT)

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır. Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).

Beş adım

1. Hız: R–R = 10 küçük kare, 1500 ÷ 10 ≈ dakikada 150.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,40 sn.
3. P dalgaları: görünmüyor; bu hızda QRS komplekslerinin veya T dalgalarının içinde gizlenmiştir.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında), dolayısıyla ritim karıncıkların üstünden başlıyor.

Yorum

supraventriküler taşikardi (SVT)

Cevap

supraventriküler taşikardi (SVT)
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: QRS süresi

Her şerit için beş adım: 1. hız (300 ya da 1500 yöntemi, düzensizse 6 saniye yöntemi); 2. ritim: R–R aralıkları eşit mi; 3. P dalgaları: var mı, DII’de pozitif mi, her QRS’in öncesinde bir tane mi ve hepsi birbirine benzer mi; 4. PR aralığı: 0,12–0,20 sn ve sabit; 5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altında. Ritmi ancak beş adımdan sonra adlandırın. Normal sinüs ritmi beşini de geçer: 60–100/dk, düzenli, her QRS’in öncesinde pozitif P, PR 0,12–0,20 sn, QRS 0,12 sn’nin altında.

Beş adım

1. Hız: R–R = 22 küçük kare, 1500 ÷ 22 ≈ dakikada 68.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,88 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,18 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,14 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).

İlk anormal adım

QRS süresi → geniş QRS’li sinüs ritmi

Cevap

QRS süresi
13.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: C · Hemen devreye girmeli, tekniği nazikçe düzeltmeli ve yeniden ölçmelidir

Cevap neden bu

Gözetim, hataları hemen, saygılı bir biçimde düzeltmeyi ve doğru bir değer elde etmeyi içerir. Çok küçük bir manşet kan basıncını olduğundan yüksek gösterir. Görmezden gelmek veya aylarca beklemek zararın sürmesine izin verir.

Cevap

C · Hemen devreye girmeli, tekniği nazikçe düzeltmeli ve yeniden ölçmelidir
14.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: D · Serotonin syndrome

Cevap neden bu

SSRIs and tramadol both raise serotonin. Agitation, fever, clonus and hyperreflexia that start quickly suggest serotonin syndrome; neuroleptic malignant syndrome follows antipsychotics and causes rigid muscles with slow reflexes.

Cevap

D · Serotonin syndrome
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: B · Perform a user seal check

Cevap neden bu

A fit test confirms that a model and size suit the person. A user seal check, breathing in and out to feel for leaks at the edges, is done every time the respirator is put on.

Cevap

B · Perform a user seal check
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: A · Going from one patient’s bed to the next while wearing the same gloves

Cevap neden bu

Gloves must be changed and hand hygiene done between patients, because contaminated gloves spread organisms directly. The other actions are correct infection-control practice.

Cevap

A · Going from one patient’s bed to the next while wearing the same gloves
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · Yumuşak diş fırçası, elektrikli tıraş makinesi ve kas içi enjeksiyon yapılmaması

Cevap neden bu

Ağır trombositopeni küçük travmalarla kanamaya yol açar. Kanama önlemleri arasında yumuşak diş fırçaları, elektrikli tıraş makineleri, kas içi enjeksiyon veya rektal işlem yapılmaması ve aspirin ile NSAİİ'lerden kaçınılması bulunur.

Cevap

D · Yumuşak diş fırçası, elektrikli tıraş makinesi ve kas içi enjeksiyon yapılmaması
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Çok yüksek ALT ve AST ile yükselen bir INR

Cevap neden bu

Toksik bir doz karaciğer hücrelerine zarar verir; bu yüzden ALT ve AST sert biçimde yükselir ve karaciğer yetmezliği INR'yi yükseltir. Asetilsistein antidottur ve erken verildiğinde en iyi sonucu verir.

Cevap

C · Çok yüksek ALT ve AST ile yükselen bir INR

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-fundamentals