Hemşirelik Esasları ve Klinik Uygulama: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 18 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik değerlendirme skorları

Glasgow Koma Skalası
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 belirti × 0–2 = 0–10; 7–10 güven verici, 4–6 orta derecede anormal, 0–3 düşük
Braden skalası
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 risk altında
Morse düşme skalası
düşme 25, tanı 15, yardımcı 15/30, IV 20, yürüyüş 10/20, mental durum 15
NEWS2 riski
0–4 düşük; tek bir 3 düşük–orta; 5–6 orta; ≥ 7 yüksek
Ortalama arter basıncı
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Nabız basıncı ve şok indeksi
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Yöntem

  1. Sorunun kullandığı skor çizelgesini ve aralığını bulun (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Her maddeyi ayrı ayrı puanlayın, tanımı düzeyiyle eşleştirin.
  3. Madde puanlarını toplayın ve toplamın aralık içinde olduğunu kontrol edin.
  4. Kesme değerlerini uygulayın: NEWS2 için ayrıca tek başına 3 puan alan parametre olup olmadığına bakın.
  5. Türetilmiş değerler için MAP = (SKB + 2·DKB)/3, PP = SKB − DKB, SI = KH/SKB ve BKİ = kg/m² kullanın.

Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Günlük hacim
mL = kcal / (kcal/mL)
Sürekli besleme
mL/sa = günlük hacim / besleme saati
Bolus besleme
besleme başına mL = günlük hacim / besleme sayısı
Sağlanan enerji ve protein
kcal = mL × kcal/mL; g = L × g/L
Serbest su
mL = formül hacmi × su oranı
İdeal vücut ağırlığı (Devine)
erkekler 50 + 2,3 × (in − 60); kadınlar 45,5 + 2,3 × (in − 60); 1 in = 2,54 cm
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m²
Parenteral beslenme
dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipit %20 2,0 kcal/mL, %10 1,1 kcal/mL
Azot
g N = g protein / 6,25
Glukoz infüzyon hızı
GIR = mg/(kg·min) = % × mL/h / (6 × kg)

Yöntem

  1. Neyin istendiğini yazın: pompa hızı, hacim, kilokalori, gram protein ya da su.
  2. Enerjiyi mL = kcal/(kcal/mL) ile hacme, hacmi litre × g/L ile proteine çevirin.
  3. Hız için beslemenin gerçekten çalıştığı saate, bolus için besleme sayısına bölün.
  4. Gereksinimler için kcal/kg ya da g/kg değerini kuralın belirttiği ağırlıkla çarpın; ideal vücut ağırlığını Devine ile bulun: 50 ya da 45,5 + 2,3 × (inç − 60).
  5. PN için gramı % × mL/100 ile bulun, sonra dekstroz için 3,4 kcal/g, amino asitler için 4 kcal/g ve lipit için belirtilen kcal/mL’yi kullanın.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Önceliklendirme ve yetki devri

Yöntem

  1. Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
  2. ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
  3. Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
  4. Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
  5. Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.

Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Yöntem

  1. Her hasta için standart önlemlerle başlayın: el hijyeni, beklenen maruziyete uygun KKD, güvenli keskin alet kullanımı.
  2. Önlemleri bulaş yoluna göre ekleyin: temas (önlük, eldiven), damlacık (cerrahi maske), havayolu (N95, negatif basınçlı oda).
  3. Steril malzemeyi steril tutun: şüphe varsa steril değildir; değiştirin, asla silmeyin.
  4. Ortamda zararı önleyin: düşme önlemleri, kısıtlama yalnızca son çare olarak, yangın için RACE ve PASS.
  5. İlaç uygulamanın doğrularını, iki tanımlayıcıyı ve yüksek riskli ilaçlar için ek güvenceleri kontrol edin; hataları ve ramak kalaları bildirin.

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik esaslarıOrta

Why is an IV giving set primed before connecting it to the patient?

  1. ATo warm the fluid to body temperature
  2. BTo remove air from the line
  3. CTo test whether the patient is allergic to the fluid
  4. DTo check the speed of the pump
2.Hemşirelik esaslarıZor

During a sterile dressing change, the nurse's sterile glove touches the bed rail. What should the nurse do?

  1. APut a second pair of sterile gloves over the first pair
  2. BWipe the glove with an alcohol swab and carry on with the dressing change
  3. CCarry on, as the bed rail was cleaned that morning
  4. DRemove the gloves, perform hand hygiene and put on new sterile gloves
3.Klinik hemşirelikOrta

What is one advantage of a direct oral anticoagulant (DOAC) such as apixaban compared with warfarin?

  1. AIt never interacts with other drugs
  2. BIt does not need routine INR monitoring
  3. CIt has no risk of bleeding
  4. DIt is safe in all patients with severe kidney failure
4.Klinik hemşirelikZor

A patient has a full-thickness burn all the way round the forearm. Which complication must be watched for closely?

  1. ALoss of circulation to the hand as swelling builds under tight burned skin
  2. BHypoglycaemia caused by the body using glucose to heal the burn
  3. CExcessive bleeding from the burn surface needing an urgent blood transfusion
  4. DDelayed hair growth on the arm
5.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,36PaCO₂mmHg354529HCO₃⁻mmol/L222616kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,36, PaCO₂ 29 mmHg (3,9 kPa) ve HCO₃⁻ 16 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,36PaCO₂ 29 mmHg (3,9 kPa)HCO₃⁻ 16 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
6.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,31PaCO₂mmHg354576HCO₃⁻mmol/L222637akutkronikkronik üzerine akut

Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,31, PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa), HCO₃⁻ 37 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.

pH 7,31PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa)HCO₃⁻ 37 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3kronik üzerine akut
7.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
hafifortaağır

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kafa travması geçirmiş bir alıştırma hastası gözlerini yalnızca basıya (ağrılı uyarana) açıyor, yalnızca inleme gibi anlaşılmaz sesler çıkarıyor ve en iyi motor yanıt olarak şunu gösteriyor: ekstremiteyi basıdan çekiyor (normal fleksiyon). GCS’yi hesaplayın ve kafa travmasını ona göre sınıflandırın. Cevabınıza tıklayın.

  1. 1hafif
  2. 2orta
  3. 3ağır
8.Klinik değerlendirme skorlarıZor
güven vericiorta düzeyde anormaldüşük

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Doğumdan 5 dakika sonra alıştırma yenidoğanında her yerde mavi ya da soluk cilt, kalp atımı yok, uyarana yanıt yok, kas tonusu olmayan gevşek ekstremiteler ve solunum yok var. APGAR’ı puanlayın ve skorun nasıl yorumlandığına tıklayın.

  1. 1güven verici
  2. 2orta düzeyde anormal
  3. 3düşük
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıOrta
2 kcal/mL70% serbest su90 mL/hher 6 h71 kg · 30 mL/kg/gün24 h/günV = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 71 kg ağırlığındaki bir hastanın sıvı hedefi 30 mL/kg/gün ve tüm sıvıyı besleme tüpü yoluyla alıyor. Formül %70 serbest su içeriyor ve günde 24 saat boyunca 90 mL/sa hızla veriliyor. Sıvının geri kalanı 6 saatte bir su ile yıkama olarak veriliyor. Her yıkamanın hacmi V nedir? En yakın tam sayıya yuvarlayın.

71 kg30 mL/kg/gün70%90 mL/h · 24 hher 6 h
V = mL
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıZor
144 kg187 cmerkekBMI = kg/m²E = ? kcal/gün

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kritik hastalığı olan, boyu 187 cm ve ağırlığı 144 kg olan bir erkek için alıştırma protokolü, BKİ 30–50 kg/m² ise günde gerçek vücut ağırlığının kilogramı başına 13 kcal, BKİ 50 kg/m²’nin üzerindeyse günde ideal vücut ağırlığının (Devine) kilogramı başına 25 kcal verir. Enerji hedefini E kcal/gün cinsinden bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

187 cm144 kgerkekBMI 30–50: 13 kcal/kg gerçekBMI > 50: 25 kcal/kg IBW
E = kcal/gün
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Fridericia formülüyle hesaplayın: QTc = QT/∛RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu DII şeridi bir AV blok gösteriyor; bu nedenle atriyumlar ve ventriküller farklı hızlarda atıyor. P–P aralığını ölçün ve atriyal hız değerini dakikadaki atım sayısı olarak bulun (1500 yöntemi, tam sayı).

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
atriyal hız = bpm
13.Önceliklendirme ve yetki devriOrta

Kitlesel yaralanma olayında START triyajı sırasında bir kurban istendiğinde belirlenen alana yürüyebiliyor. Kurbana hangi kategori verilir?

  1. AKırmızı (acil)
  2. BSarı (ertelenebilir)
  3. CSiyah (beklenen ölüm)
  4. DYeşil (hafif)
14.Önceliklendirme ve yetki devriZor

Several patients on a unit develop diarrhea within two days. What should the nurse do first?

  1. AWait to see if more patients become unwell
  2. BMove the affected patients into shared rooms with other patients to free up beds
  3. CGive all patients antidiarrheal drugs without assessment
  4. DPlace affected patients on contact precautions and inform infection control
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiOrta

A patient with delirium is at risk of falls and of pulling out lines. Which option is less restrictive than restraints?

  1. AFour side rails raised and the door closed so the patient stays in bed
  2. BA vest restraint applied for the whole night
  3. CA sedative given every few hours as needed
  4. DA trained sitter or video monitoring with staff nearby
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiZor

A patient with pneumonia has low blood pressure and a raised serum lactate. What does the raised lactate suggest?

  1. AMild dehydration from poor intake, with no further concern
  2. BA normal response to having a fever
  3. CRecovery from the infection is beginning
  4. DPoor tissue perfusion, a sign of sepsis-related shock
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A patient with chronic kidney disease has a potassium of 5,6 mEq/L. Which food should the nurse advise the patient to limit?

  1. ABananas
  2. BApples
  3. CWhite rice
  4. DCabbage
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A stable patient's hemoglobin has been 13–14 g/dL for days. Today's result is 8,2 g/dL, but the patient feels well, the vital signs are normal and there is no bleeding. What should the nurse suspect first?

  1. ASudden massive internal bleeding
  2. BA sample taken from the wrong patient
  3. CA normal day-to-day variation in Hb
  4. DAcute bone marrow failure overnight

3Çözeltiler

1.Hemşirelik esasları

Cevap: B · To remove air from the line

Cevap neden bu

Priming fills the line with fluid and removes air, which could otherwise enter the vein and cause an air embolism.

Cevap

B · To remove air from the line
2.Hemşirelik esasları

Cevap: D · Remove the gloves, perform hand hygiene and put on new sterile gloves

Cevap neden bu

A sterile glove that touches a non-sterile surface is contaminated and must be replaced. Cleaning it or covering it does not restore sterility.

Cevap

D · Remove the gloves, perform hand hygiene and put on new sterile gloves
3.Klinik hemşirelik

Cevap: B · It does not need routine INR monitoring

Cevap neden bu

DOACs have predictable effects so INR monitoring is not needed. They still cause bleeding, have some interactions and need kidney function checked.

Cevap

B · It does not need routine INR monitoring
4.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Loss of circulation to the hand as swelling builds under tight burned skin

Cevap neden bu

Circumferential full-thickness burns form a tight eschar that acts like a tourniquet as oedema develops. Neurovascular checks are needed, and escharotomy may be required.

Cevap

A · Loss of circulation to the hand as swelling builds under tight burned skin
5.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: tam kompanse

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,36: 7,35–7,45 içinde
PaCO₂ 29 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 16 mmol/L: düşük (22–26)

Kompansasyon

Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: Winter formülüne göre beklenen PaCO₂ 30–34 mmHg’dir; dolayısıyla ölçülen 29 mmHg ek bir solunumsal alkaloz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.

tam kompanse

Cevap

tam kompanse
6.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kronik

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen HCO₃⁻

akut: 24 + 1·3,6 = 27,6 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3,6 = 36,6 mmol/L

Karşılaştırın

ölçülen: 37 mmol/L → kronik

Cevap

kronik
7.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: ağır

Glasgow Koma Skalası: üç alandaki en iyi yanıtı toplayın. Göz açma E: 4 kendiliğinden, 3 sese ya da konuşmaya, 2 basıya, 1 yok. Sözel V: 5 oryante, 4 konfüze, 3 uygunsuz sözcükler, 2 anlaşılmaz sesler, 1 yok. Motor M: 6 emirlere uyuyor, 5 yerini belirliyor, 4 normal fleksiyon (geri çekiyor), 3 anormal fleksiyon, 2 ekstansiyon, 1 yok. Toplam 3 ile 15 arasındadır. Kafa travmasından sonra 13–15 genellikle hafif, 9–12 orta ve 3–8 ağır olarak adlandırılır.

Her alanı puanlayın

E: gözlerini yalnızca basıya (ağrılı uyarana) açıyor → 2
V: yalnızca inleme gibi anlaşılmaz sesler çıkarıyor → 2
M: ekstremiteyi basıdan çekiyor (normal fleksiyon) → 4

Toplayın

GCS = 2 + 2 + 4 = 8

Şiddet

GCS 8 → ağır

Cevap

ağır
8.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: düşük

APGAR skoru: her biri 0, 1 ya da 2 puanla değerlendirilen beş bulgu; doğumdan sonra 1. ve 5. dakikada kontrol edilir. Görünüm (renk): mavi ya da soluk 0, pembe gövde ve mavi ekstremiteler 1, her yerde pembe 2. Nabız: yok 0, 100/dk’nın altı 1, 100/dk ve üzeri 2. Refleks tepkisi (refleks irritabilite): yok 0, yüz buruşturma 1, ağlama, öksürük ya da hapşırık 2. Aktivite (tonus): gevşek 0, hafif fleksiyon 1, aktif hareket 2. Solunum: yok 0, zayıf ağlamayla yavaş ya da düzensiz 1, güçlü ağlamayla iyi 2. Toplam 7–10 güven verici, 4–6 orta düzeyde anormal ve 0–3 düşüktür.

Her bulguyu puanlayın

Görünüm: her yerde mavi ya da soluk cilt → 0
Nabız: 0 → 0
Refleks tepkisi: uyarana yanıt yok → 0
Etkinlik: kas tonusu olmayan gevşek ekstremiteler → 0
Solunum: solunum yok → 0

Toplayın

APGAR = 0 + 0 + 0 + 0 + 0 = 0

Yorum

0 → düşük

Cevap

düşük

5. dakikada 7’nin altındaysa skor genellikle 20. dakikaya kadar her 5 dakikada bir tekrarlanır.

9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: V = 155 mL

Gereksinimler ve serbest su: enerji gereksinimi çoğunlukla kcal/kg/gün × ağırlık, protein gereksinimi ise g/kg/gün × ağırlık olarak tahmin edilir. Bir formül yalnızca kısmen sudur; bu nedenle serbest suyu = hacim × su oranıdır; su ile yıkamalar günlük sıvı hedefinin geri kalanını oluşturur. İdeal vücut ağırlığı (Devine): İVA = erkeklerde 5 fitin (60 in) üzerindeki her inç için 50 kg + 2,3 kg, kadınlarda 60 in üzerindeki her inç için 45,5 kg + 2,3 kg; 1 in = 2,54 cm. Formül boyu en az 152,4 cm (5 ft) olan yetişkinler içindir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Sıvı hedefi

30·71 = 2130 mL/gün

Formülden gelen serbest su

90·24 = 2160 mL
2160·0,7 = 1512 mL

Hâlâ gereken su

2130 − 1512 = 618 mL/gün

Yıkama başına hacim

24/6 = 4 yıkamalar
V = 618/4 = 154,5 ≈ 155 mL

Cevap

V = 155 mL
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: E = 1872 kcal/gün

İdeal vücut ağırlığı (Devine): İVA = erkeklerde 5 fitin (60 in) üzerindeki her inç için 50 kg + 2,3 kg, kadınlarda 60 in üzerindeki her inç için 45,5 kg + 2,3 kg; 1 in = 2,54 cm. Formül boyu en az 152,4 cm (5 ft) olan yetişkinler içindir. Kritik hastalıkta obezite (ASPEN/SCCM 2016): BKİ = ağırlık/boy² (kg/m²). BKİ 30–50 için enerji hedefi, gerçek vücut ağırlığının kilogramı başına günde 11–14 kcal’dir; 50’nin üzerinde ideal vücut ağırlığının kilogramı başına günde 22–25 kcal’dir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Beden kitle indeksi

BMI = 144/1,87² = 41,18 kg/m²

Enerji hedefi

BKİ 30–50: gerçek vücut ağırlığının kilogramı başına kcal.

E = 13·144 = 1872 kcal/gün

Cevap

E = 1872 kcal/gün
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: QTc = 0,42 s

QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.

Ölçün

QT = 10,5 × 0,04 = 0,42 s
RR = 25 × 0,04 = 1,00 s

Fridericia formülü

QTc = 0,42/∛1,00 = 0,42/1 = 0,42 s

Cevap

QTc = 0,42 s

Olağan sınırlar içinde (erkekler için yaklaşık 0,45 sn, kadınlar için 0,46 sn). (420 ms)

12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: atriyal hız = 71 bpm

AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.

Atriyal hız

P–P = 21 küçük kare = 0,84 sn → 1500 ÷ 21 = 71,43 ≈ dakikada 71

Ventriküler hız

R–R = 28 küçük kare = 1,12 sn → 1500 ÷ 28 = 53,57 ≈ dakikada 54

Cevap

atriyal hız = 71 bpm

Cevap

atriyal hız = 71 bpm

Dar kompleksli junctional kaçış ritmiyle (genellikle dakikada 40–60) üçüncü derece blok.

13.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: D · Yeşil (hafif)

Cevap neden bu

Yürüyebilen kurbanlar yeşil etiketlenir ve önce uzaklaştırılır. Bazılarının yaralanmaları kötüleşebileceğinden daha sonra yeniden değerlendirilirler.

Cevap

D · Yeşil (hafif)
14.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: D · Place affected patients on contact precautions and inform infection control

Cevap neden bu

A cluster of diarrhea may be an outbreak, for example of C. difficile or norovirus. Contact precautions and early notification of infection control limit spread.

Cevap

D · Place affected patients on contact precautions and inform infection control
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: D · A trained sitter or video monitoring with staff nearby

Cevap neden bu

Close observation by a sitter or video monitoring allows staff to step in quickly, without restricting the patient. It is often combined with reorientation and family presence.

Cevap

D · A trained sitter or video monitoring with staff nearby
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: D · Poor tissue perfusion, a sign of sepsis-related shock

Cevap neden bu

When tissues are poorly perfused, cells switch to anaerobic metabolism and lactate rises. In a patient with infection and hypotension, this points to septic shock and needs urgent treatment.

Cevap

D · Poor tissue perfusion, a sign of sepsis-related shock
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Bananas

Cevap neden bu

Bananas, oranges, potatoes, tomatoes, dried fruit and beans are high in potassium. Apples, white rice and cabbage are lower-potassium choices that are commonly allowed on a potassium-restricted diet.Kontrol edilen kaynak: Potassium in diet · MedlinePlus (NIH) (2026); Chronic kidney disease · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

A · Bananas
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · A sample taken from the wrong patient

Cevap neden bu

A sudden large change with no clinical change suggests a specimen error, such as wrong blood in the tube or dilution with IV fluid. The nurse assesses the patient, informs the provider and arranges a repeat sample with careful identification, while staying alert for true bleeding.

Cevap

B · A sample taken from the wrong patient

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-fundamentals