Hemşirelik Esasları ve Klinik Uygulama: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 18 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik değerlendirme skorları

Glasgow Koma Skalası
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 belirti × 0–2 = 0–10; 7–10 güven verici, 4–6 orta derecede anormal, 0–3 düşük
Braden skalası
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 risk altında
Morse düşme skalası
düşme 25, tanı 15, yardımcı 15/30, IV 20, yürüyüş 10/20, mental durum 15
NEWS2 riski
0–4 düşük; tek bir 3 düşük–orta; 5–6 orta; ≥ 7 yüksek
Ortalama arter basıncı
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Nabız basıncı ve şok indeksi
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Yöntem

  1. Sorunun kullandığı skor çizelgesini ve aralığını bulun (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Her maddeyi ayrı ayrı puanlayın, tanımı düzeyiyle eşleştirin.
  3. Madde puanlarını toplayın ve toplamın aralık içinde olduğunu kontrol edin.
  4. Kesme değerlerini uygulayın: NEWS2 için ayrıca tek başına 3 puan alan parametre olup olmadığına bakın.
  5. Türetilmiş değerler için MAP = (SKB + 2·DKB)/3, PP = SKB − DKB, SI = KH/SKB ve BKİ = kg/m² kullanın.

Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Günlük hacim
mL = kcal / (kcal/mL)
Sürekli besleme
mL/sa = günlük hacim / besleme saati
Bolus besleme
besleme başına mL = günlük hacim / besleme sayısı
Sağlanan enerji ve protein
kcal = mL × kcal/mL; g = L × g/L
Serbest su
mL = formül hacmi × su oranı
İdeal vücut ağırlığı (Devine)
erkekler 50 + 2,3 × (in − 60); kadınlar 45,5 + 2,3 × (in − 60); 1 in = 2,54 cm
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m²
Parenteral beslenme
dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipit %20 2,0 kcal/mL, %10 1,1 kcal/mL
Azot
g N = g protein / 6,25
Glukoz infüzyon hızı
GIR = mg/(kg·min) = % × mL/h / (6 × kg)

Yöntem

  1. Neyin istendiğini yazın: pompa hızı, hacim, kilokalori, gram protein ya da su.
  2. Enerjiyi mL = kcal/(kcal/mL) ile hacme, hacmi litre × g/L ile proteine çevirin.
  3. Hız için beslemenin gerçekten çalıştığı saate, bolus için besleme sayısına bölün.
  4. Gereksinimler için kcal/kg ya da g/kg değerini kuralın belirttiği ağırlıkla çarpın; ideal vücut ağırlığını Devine ile bulun: 50 ya da 45,5 + 2,3 × (inç − 60).
  5. PN için gramı % × mL/100 ile bulun, sonra dekstroz için 3,4 kcal/g, amino asitler için 4 kcal/g ve lipit için belirtilen kcal/mL’yi kullanın.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Önceliklendirme ve yetki devri

Yöntem

  1. Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
  2. ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
  3. Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
  4. Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
  5. Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.

Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Yöntem

  1. Her hasta için standart önlemlerle başlayın: el hijyeni, beklenen maruziyete uygun KKD, güvenli keskin alet kullanımı.
  2. Önlemleri bulaş yoluna göre ekleyin: temas (önlük, eldiven), damlacık (cerrahi maske), havayolu (N95, negatif basınçlı oda).
  3. Steril malzemeyi steril tutun: şüphe varsa steril değildir; değiştirin, asla silmeyin.
  4. Ortamda zararı önleyin: düşme önlemleri, kısıtlama yalnızca son çare olarak, yangın için RACE ve PASS.
  5. İlaç uygulamanın doğrularını, iki tanımlayıcıyı ve yüksek riskli ilaçlar için ek güvenceleri kontrol edin; hataları ve ramak kalaları bildirin.

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik esaslarıOrta

A patient is found on the floor beside the bed. What should the nurse do first?

  1. ALift the patient straight back into bed
  2. BCheck responsiveness and look for injuries before moving them
  3. CAsk the patient to stand up on their own
  4. DComplete the incident report first, then go back to assess the patient fully
2.Hemşirelik esaslarıZor

A patient receiving chemotherapy develops a temperature of 38,3 °C. Why is this treated as an emergency?

  1. AThe fever means the chemotherapy has stopped working on the cancer
  2. BThey may have neutropenic sepsis, which can quickly become fatal
  3. CA fever shows the cancer has spread
  4. DChemotherapy always causes a fever that needs no action
3.Klinik hemşirelikOrta

Why does a patient with a suspected TIA need urgent specialist assessment?

  1. AThe risk of a full stroke is highest in the days after a TIA
  2. BThe patient needs urgent surgery on the brain
  3. CA TIA always turns into a brain tumour unless it is treated
  4. DThe symptoms will come back permanently within an hour
4.Klinik hemşirelikZor

A patient with poorly controlled hyperthyroidism develops a high fever, very fast heart rate, agitation and vomiting during an infection. What is likely?

  1. AAddisonian crisis
  2. BThyroid storm
  3. CMyxoedema coma
  4. DHypoglycaemia
5.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Alıştırma değerleri: Na⁺ 142 mmol/L, glukoz 30,5 mmol/L ve üre 23,8 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.

Na⁺ 142 mmol/Lglukoz 30,5 mmol/Lüre 23,8 mmol/L
Osm = mOsm/kg
6.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,24PaCO₂mmHg354577HCO₃⁻mmol/L222632akutkronikkronik üzerine akut

Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,24, PaCO₂ 77 mmHg (10,3 kPa), HCO₃⁻ 32 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.

pH 7,24PaCO₂ 77 mmHg (10,3 kPa)HCO₃⁻ 32 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3kronik üzerine akut
7.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
H? / 25+D? / 15+Aid? / 30+IV? / 20+G? / 20+MS? / 15Σ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma hastası Morse düşme skalasıyla değerlendiriliyor: son 3 ayda düşme öyküsü: evet; ikincil tanı: hayır; yürüme yardımcısı: mobilyalara tutunuyor; IV tedavi ya da salin kilidi: hayır; yürüyüş: zayıf; mental durum: kendi sınırlarını biliyor. Morse toplamını MFS bulun.

0–125
MFS =
8.Klinik değerlendirme skorlarıZor
güven vericiorta düzeyde anormaldüşük

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Doğumdan 5 dakika sonra alıştırma yenidoğanında her yerde mavi ya da soluk cilt, 70/dk kalp hızı, uyarıldığında yüz buruşturma, kas tonusu olmayan gevşek ekstremiteler ve solunum yok var. APGAR’ı puanlayın ve skorun nasıl yorumlandığına tıklayın.

  1. 1güven verici
  2. 2orta düzeyde anormal
  3. 3düşük
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıOrta
44 g/L1,2 g/kg/gün60 mL/h78 kg20 h/günΔP = ? g

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 78 kg ağırlığındaki bir hastanın günde kilogram başına 1,2 g proteine ihtiyacı var. Tüple beslemede litrede 44 g protein var ve günde 20 saat boyunca 60 mL/sa hızla veriliyor. Günde hâlâ kaç gram ek protein ΔP gerekir? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

78 kg1,2 g/kg/gün44 g/L60 mL/h · 20 h
ΔP = g/gün
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıZor
24 hdekstroz 20%1200 mLamino asitler 5%1200 mLlipit 10%250 mL · 1,1 kcal/mLN = protein/6,25NPC : N = ? : 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 24 saat boyunca bir hasta, son konsantrasyonları %20 dekstroz ve %5 amino asit olan 1200 mL parenteral beslenme ile birlikte 250 mL %10 lipit emülsiyonu (1,1 kcal/mL) alıyor. Protein dışı kilokalorinin azota oranını NPC : N bulun (x : 1 içindeki x sayısı). En yakın tam sayıya yuvarlayın.

1200 mLdekstroz 20%amino asitler 5%lipit 250 mL · 1,1 kcal/mL
NPC : N =
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu DII şeridi, bir duraklamalı sinüs ritmini gösteriyor. Duraklama boyunca R–R aralığı olan duraklama değerini saniye cinsinden ölçün.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
duraklama = s
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVtorsades de pointesventriküler fibrilasyonsupraventriküler taşikardi (SVT)atriyal flutter, 2:1 ileti

Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1torsades de pointes
  2. 2ventriküler fibrilasyon
  3. 3supraventriküler taşikardi (SVT)
  4. 4atriyal flutter, 2:1 ileti
13.Önceliklendirme ve yetki devriOrta

Which patient is at the highest risk of falling?

  1. AA 30-year-old after an appendectomy who walks with steady steps
  2. BAn 84-year-old taking a diuretic who has fallen before and gets up at night
  3. CA 45-year-old with asthma who is alert and independent
  4. DA 60-year-old admitted for chest pain that has since been ruled out by tests
14.Önceliklendirme ve yetki devriZor

Rapordan sonra hemşire hangi hastayı önce değerlendirmelidir?

  1. ATip 2 diyabet: öğle yemeğinden önce glikoz 210 mg/dL (11,7 mmol/L), belirti yok
  2. B2 L/dk oksijende KOAH: SpO₂ %90, solunum sayısı 22/dk, olağan başlangıç değerinde
  3. CFemoral kardiyak kateterizasyondan 1 saat sonra: yeni sırt ağrısı, nabız 118/dk, TA 92/58 mmHg
  4. DSafra kesesi ameliyatından sonra 2. gün: ağrı 6/10, bir sonraki analjezik 30 dakika sonra verilecek
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiOrta

Why can side rails be dangerous for a confused, restless patient?

  1. ASide rails make the bed move by itself
  2. BThe patient may climb over them or get trapped in gaps
  3. CSide rails stop staff from reaching the patient in an emergency
  4. DSide rails always cause pressure injuries
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiZor

An IV bag from the pharmacy holds the correct drug, but the label shows another patient’s name. What should the nurse do?

  1. AAsk the patient whether it is fine to use the bag
  2. BNot hang it, and get a correctly labeled bag from the pharmacy
  3. CHang it, because the drug and dose are correct
  4. DCross out the name and write in the correct patient’s name
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Bir hastaya subkütan enoksaparin (düşük molekül ağırlıklı heparin) veriliyor. İzlemle ilgili hangi ifade doğrudur?

  1. AVarfarinde olduğu gibi her dozu ayarlamak için INR kullanılır
  2. BRutin aPTT yok; bunun yerine trombositler ve böbrek işlevi kontrol edilir
  3. CDozu ayarlamak için aPTT her 6 saatte bir kontrol edilmelidir
  4. DHiçbir kan testine hiçbir zaman gerek yoktur
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient on warfarin with an INR of 3,6 fell and hit their head an hour ago. They now report a worsening headache and drowsiness. What is the priority?

  1. AGive acetaminophen (paracetamol) and recheck the INR tomorrow
  2. BReport urgently for imaging and possible reversal
  3. CEncourage rest in a dark room to settle the pain
  4. DHold warfarin for one dose and observe at home

3Çözeltiler

1.Hemşirelik esasları

Cevap: B · Check responsiveness and look for injuries before moving them

Cevap neden bu

The nurse first calls for help and assesses the patient, including for head and hip injury. The patient is moved only when safe, using proper equipment, and the doctor is informed.

Cevap

B · Check responsiveness and look for injuries before moving them
2.Hemşirelik esasları

Cevap: B · They may have neutropenic sepsis, which can quickly become fatal

Cevap neden bu

Patients with a low neutrophil count may have few signs of infection apart from fever and can deteriorate fast. Urgent assessment and IV antibiotics, usually within an hour, are needed.

Cevap

B · They may have neutropenic sepsis, which can quickly become fatal
3.Klinik hemşirelik

Cevap: A · The risk of a full stroke is highest in the days after a TIA

Cevap neden bu

The risk of stroke is highest soon after a TIA. Rapid assessment and treatment, such as antiplatelets, statins and carotid imaging, reduce this risk.

Cevap

A · The risk of a full stroke is highest in the days after a TIA
4.Klinik hemşirelik

Cevap: B · Thyroid storm

Cevap neden bu

Thyroid storm is a life-threatening worsening of hyperthyroidism, often triggered by infection or surgery. It needs urgent treatment with cooling, beta-blockade and antithyroid drugs.

Cevap

B · Thyroid storm
5.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: Osm = 338 mOsm/kg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Hesaplanan ozmolalite

Osm = 2·142 + 30,5 + 23,8 = 338,3 ≈ 338 mOsm/kg

Cevap

Osm = 338 mOsm/kg
6.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kronik üzerine akut

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen HCO₃⁻

akut: 24 + 1·3,7 = 27,7 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3,7 = 36,95 mmol/L

Karşılaştırın

ölçülen: 32 mmol/L → kronik üzerine akut

Cevap

kronik üzerine akut
7.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: MFS = 65

Morse düşme skalası: altı madde. Düşme öyküsü: hayır 0, evet 25. İkincil tanı: hayır 0, evet 15. Yürüme yardımcısı: yok, yatak istirahati ya da hemşire yardımı 0; koltuk değneği, baston ya da yürüteç 15; mobilyalara tutunma 30. IV tedavi ya da salin kilidi: hayır 0, evet 20. Yürüyüş: normal, yatak istirahati ya da tekerlekli sandalye 0; zayıf 10; bozulmuş 20. Mental durum: kendi sınırlarını biliyor 0; sınırlarını olduğundan fazla görüyor ya da unutuyor 15. Toplam 0 ile 125 arasındadır. Risk kesme değerleri hastaneler arasında farklıdır; yaygın bir set: 0–24 düşük, 25–44 orta ve 45 ve üzeri yüksek.

Her maddeyi puanlayın

son 3 ayda düşme öyküsü: evet → 25
ikincil tanı: hayır → 0
yürüme yardımcısı: mobilyalara tutunuyor → 30
IV tedavi ya da salin kilidi: hayır → 0
yürüyüş: zayıf → 10
mental durum: kendi sınırlarını biliyor → 0

Toplayın

Morse toplamı = 25 + 0 + 30 + 0 + 10 + 0 = 65

Cevap

MFS = 65
8.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: düşük

APGAR skoru: her biri 0, 1 ya da 2 puanla değerlendirilen beş bulgu; doğumdan sonra 1. ve 5. dakikada kontrol edilir. Görünüm (renk): mavi ya da soluk 0, pembe gövde ve mavi ekstremiteler 1, her yerde pembe 2. Nabız: yok 0, 100/dk’nın altı 1, 100/dk ve üzeri 2. Refleks tepkisi (refleks irritabilite): yok 0, yüz buruşturma 1, ağlama, öksürük ya da hapşırık 2. Aktivite (tonus): gevşek 0, hafif fleksiyon 1, aktif hareket 2. Solunum: yok 0, zayıf ağlamayla yavaş ya da düzensiz 1, güçlü ağlamayla iyi 2. Toplam 7–10 güven verici, 4–6 orta düzeyde anormal ve 0–3 düşüktür.

Her bulguyu puanlayın

Görünüm: her yerde mavi ya da soluk cilt → 0
Nabız: 70/min → 1
Refleks tepkisi: uyarıldığında yüz buruşturma → 1
Etkinlik: kas tonusu olmayan gevşek ekstremiteler → 0
Solunum: solunum yok → 0

Toplayın

APGAR = 0 + 1 + 1 + 0 + 0 = 2

Yorum

2 → düşük

Cevap

düşük

5. dakikada 7’nin altındaysa skor genellikle 20. dakikaya kadar her 5 dakikada bir tekrarlanır.

9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: ΔP = 40,8 g/gün

Gereksinimler ve serbest su: enerji gereksinimi çoğunlukla kcal/kg/gün × ağırlık, protein gereksinimi ise g/kg/gün × ağırlık olarak tahmin edilir. Bir formül yalnızca kısmen sudur; bu nedenle serbest suyu = hacim × su oranıdır; su ile yıkamalar günlük sıvı hedefinin geri kalanını oluşturur. İdeal vücut ağırlığı (Devine): İVA = erkeklerde 5 fitin (60 in) üzerindeki her inç için 50 kg + 2,3 kg, kadınlarda 60 in üzerindeki her inç için 45,5 kg + 2,3 kg; 1 in = 2,54 cm. Formül boyu en az 152,4 cm (5 ft) olan yetişkinler içindir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Gereken protein

1,2·78 = 93,6 g/gün

Beslemeden gelen protein

60·20 = 1200 mL = 1,2 L
1,2·44 = 52,8 g/gün

Açık

ΔP = 93,6 − 52,8 = 40,8 g/gün

Cevap

ΔP = 40,8 g/gün
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: NPC : N = 114

Parenteral beslenme: dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipid emülsiyonu ise belirtilen kcal/mL değerini sağlar (%20 için 2 kcal/mL, %10 için 1,1 kcal/mL). Gram = % × mL/100. Protein dışı kcal (NPC) = dekstroz + lipid kcal; azot = protein/6,25. Glukoz infüzyon hızı (GIR), mg/kg/min cinsinden = dekstroz mg/(kg × dakika). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dekstroz ve amino asitlerin gram miktarı

dekstroz: 20·1200/100 = 240 g
amino asitler: 5·1200/100 = 60 g

Bileşen başına kilokalori

dekstroz: 240·3,4 = 816 kcal
amino asitler: 60·4 = 240 kcal
lipit: 250·1,1 = 275 kcal

Protein dışı kcal ve azot

NPC = 816 + 275 = 1091 kcal
N = 60/6,25 = 9,6 g

Oran

NPC : N = 1091/9,6 = 113,6 ≈ 114 : 1

Cevap

NPC : N = 114

Stabil hastalar için yaklaşık 150 : 1 oranları tipiktir; daha düşük oranlar göreli olarak daha fazla protein verir.

11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: duraklama = 1,52 s

Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).

Ölçün

Duraklama boyunca R’den R’ye 38 küçük kare

Dönüştür

duraklama = 38 × 0,04 s = 1,52 s

P–P ile karşılaştırın

1,52 ÷ 0,92 ≈ 1,7 P–P döngüsü, tam sayı değil

Cevap

duraklama = 1,52 s

Duraklamada P dalgası görünmüyor ve duraklama P–P döngülerinin tam katı değil: sinüs arresti. Tam iki veya üç döngülük bir duraklama sinüs çıkış blokunu düşündürürdü.

12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: torsades de pointes

Diğer ventriküler ritimler: torsades de pointes, genellikle dakikada 150–250 hızında polimorfik bir ventriküler taşikardidir; geniş kompleksler yükseklik değiştirir ve izoelektrik hat çevresinde dönerek birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakar. Ders kitapları bunu uzamış QT aralığına bağlar ve resüsitasyon kılavuzlarının bunun için andığı ilaç magnezyum sülfattır. İdioventriküler ritim bir ventriküler kaçış ritmidir: düzenli, geniş QRS (0,12 sn veya daha fazla), P dalgası yok, dakikada 20–40 (hızlanmış idioventriküler ritim dakikada 40–100 hızındadır). Monomorfik VT, dakikada 100’ün üzerinde aynı geniş komplekslere sahiptir. VF kaotiktir, tekrarlayan bir kompleks içermez.

Beş adım

1. Hız: çok hızlı, kompleksler yaklaşık 6 küçük kare arayla (dakikada yaklaşık 250).
2. Ritim: hızlı ve yaklaşık düzenli, ancak komplekslerin yüksekliği ve yönü tekrarlayan bir iğ (mekik) örüntüsüyle değişiyor.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: geniş ve polimorfik; kompleksler izoelektrik hat çevresinde dönüyor, birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakıyor.

Yorum

torsades de pointes

Cevap

torsades de pointes

Torsades de pointes, uzamış QT aralığına bağlı polimorfik bir VT’dir. Bu yalnızca tanıma alıştırmasıdır.

13.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: B · An 84-year-old taking a diuretic who has fallen before and gets up at night

Cevap neden bu

A previous fall is one of the strongest risk factors. Older age, diuretics and getting up at night to urinate add further risk, so this patient needs fall precautions.

Cevap

B · An 84-year-old taking a diuretic who has fallen before and gets up at night
14.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: C · Femoral kardiyak kateterizasyondan 1 saat sonra: yeni sırt ağrısı, nabız 118/dk, TA 92/58 mmHg

Cevap neden bu

Femoral ponksiyondan sonra sırt ağrısı, taşikardi ve hipotansiyon, gizli kalabilen ve ölümcül olabilen retroperitoneal kanamayı düşündürür. KOAH’lı hasta başlangıç değerindedir, ağrı beklenen ve tedavi edilen bir ağrıdır ve glikoz yüksektir ancak acil değildir.

Cevap

C · Femoral kardiyak kateterizasyondan 1 saat sonra: yeni sırt ağrısı, nabız 118/dk, TA 92/58 mmHg
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: B · The patient may climb over them or get trapped in gaps

Cevap neden bu

Confused patients may climb over rails and fall from a greater height or become trapped between the rail and mattress. Alternatives such as low beds and close observation are often safer.

Cevap

B · The patient may climb over them or get trapped in gaps
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: B · Not hang it, and get a correctly labeled bag from the pharmacy

Cevap neden bu

A label with another patient’s name means the bag may be meant for someone else or may differ in other ways. The nurse does not use it, returns it and reports the issue so the error can be investigated.

Cevap

B · Not hang it, and get a correctly labeled bag from the pharmacy
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Rutin aPTT yok; bunun yerine trombositler ve böbrek işlevi kontrol edilir

Cevap neden bu

Enoksaparinin etkisi öngörülebilirdir; bu yüzden izlemede aPTT kullanılmaz. Trombosit sayıları heparinle indüklenen trombositopeniyi saptamaya yardımcı olur ve ilaç böbreklerden temizlendiği için böbrek işlevi önemlidir. Anti-Xa düzeyleri gebelikte, obezitede veya böbrek hastalığında kullanılabilir.

Cevap

B · Rutin aPTT yok; bunun yerine trombositler ve böbrek işlevi kontrol edilir
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Report urgently for imaging and possible reversal

Cevap neden bu

A head injury in an anticoagulated patient, with worsening headache and drowsiness, suggests intracranial bleeding. The provider is told at once, neurological checks are done often, urgent imaging is arranged, and warfarin reversal (vitamin K and a prothrombin complex concentrate) may be prescribed.Kontrol edilen kaynak: Taking warfarin (Coumadin, Jantoven) - what to ask your doctor · MedlinePlus (NIH) (2025); Prothrombin Time Test and INR (PT/INR) · MedlinePlus (NIH) (2024)

Cevap

B · Report urgently for imaging and possible reversal

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-fundamentals