Hemşirelik Esasları ve Klinik Uygulama: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 18 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik değerlendirme skorları

Glasgow Koma Skalası
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 belirti × 0–2 = 0–10; 7–10 güven verici, 4–6 orta derecede anormal, 0–3 düşük
Braden skalası
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 risk altında
Morse düşme skalası
düşme 25, tanı 15, yardımcı 15/30, IV 20, yürüyüş 10/20, mental durum 15
NEWS2 riski
0–4 düşük; tek bir 3 düşük–orta; 5–6 orta; ≥ 7 yüksek
Ortalama arter basıncı
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Nabız basıncı ve şok indeksi
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Yöntem

  1. Sorunun kullandığı skor çizelgesini ve aralığını bulun (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Her maddeyi ayrı ayrı puanlayın, tanımı düzeyiyle eşleştirin.
  3. Madde puanlarını toplayın ve toplamın aralık içinde olduğunu kontrol edin.
  4. Kesme değerlerini uygulayın: NEWS2 için ayrıca tek başına 3 puan alan parametre olup olmadığına bakın.
  5. Türetilmiş değerler için MAP = (SKB + 2·DKB)/3, PP = SKB − DKB, SI = KH/SKB ve BKİ = kg/m² kullanın.

Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Günlük hacim
mL = kcal / (kcal/mL)
Sürekli besleme
mL/sa = günlük hacim / besleme saati
Bolus besleme
besleme başına mL = günlük hacim / besleme sayısı
Sağlanan enerji ve protein
kcal = mL × kcal/mL; g = L × g/L
Serbest su
mL = formül hacmi × su oranı
İdeal vücut ağırlığı (Devine)
erkekler 50 + 2,3 × (in − 60); kadınlar 45,5 + 2,3 × (in − 60); 1 in = 2,54 cm
Beden kitle indeksi
BMI = kg/m²
Parenteral beslenme
dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipit %20 2,0 kcal/mL, %10 1,1 kcal/mL
Azot
g N = g protein / 6,25
Glukoz infüzyon hızı
GIR = mg/(kg·min) = % × mL/h / (6 × kg)

Yöntem

  1. Neyin istendiğini yazın: pompa hızı, hacim, kilokalori, gram protein ya da su.
  2. Enerjiyi mL = kcal/(kcal/mL) ile hacme, hacmi litre × g/L ile proteine çevirin.
  3. Hız için beslemenin gerçekten çalıştığı saate, bolus için besleme sayısına bölün.
  4. Gereksinimler için kcal/kg ya da g/kg değerini kuralın belirttiği ağırlıkla çarpın; ideal vücut ağırlığını Devine ile bulun: 50 ya da 45,5 + 2,3 × (inç − 60).
  5. PN için gramı % × mL/100 ile bulun, sonra dekstroz için 3,4 kcal/g, amino asitler için 4 kcal/g ve lipit için belirtilen kcal/mL’yi kullanın.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Önceliklendirme ve yetki devri

Yöntem

  1. Hiçbir şey yapılmazsa hastaya en çabuk neyin zarar vereceğini sorun.
  2. ABC’yi uygulayın (kalp durmasında C-A-B), sonra Maslow: fizyolojik gereksinimler güvenlikten, güvenlik psikolojik gereksinimlerden önce gelir.
  3. Seçenekleri karşılaştırın: akut kronikten, stabil olmayan stabilden, beklenmeyen beklenenden, sistemik lokalden önce gelir ve her bulguyu hastanın başlangıç durumuyla karşılaştırın.
  4. Acil durum değilse harekete geçmeden önce değerlendirin; sonra diğerlerinin bağlı olduğu adımı seçin.
  5. Yetki devri için beş doğruyu kontrol edin: görev, koşul, kişi, talimatlar ve gözetim. Değerlendirme, eğitim ve sonuçların değerlendirilmesi RN’de kalır.

Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Yöntem

  1. Her hasta için standart önlemlerle başlayın: el hijyeni, beklenen maruziyete uygun KKD, güvenli keskin alet kullanımı.
  2. Önlemleri bulaş yoluna göre ekleyin: temas (önlük, eldiven), damlacık (cerrahi maske), havayolu (N95, negatif basınçlı oda).
  3. Steril malzemeyi steril tutun: şüphe varsa steril değildir; değiştirin, asla silmeyin.
  4. Ortamda zararı önleyin: düşme önlemleri, kısıtlama yalnızca son çare olarak, yangın için RACE ve PASS.
  5. İlaç uygulamanın doğrularını, iki tanımlayıcıyı ve yüksek riskli ilaçlar için ek güvenceleri kontrol edin; hataları ve ramak kalaları bildirin.

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik esaslarıOrta

How is a pulse deficit measured?

  1. AOne nurse counts the radial pulse twice and compares the two counts
  2. BThe pulse oximeter rate is compared with the blood pressure reading
  3. CTwo nurses count the apical and radial pulse at the same time for one minute
  4. DOne nurse counts the apical pulse for 15 seconds and multiplies by four
2.Hemşirelik esaslarıZor

Mental Capacity Act 2005'e (İngiltere ve Galler) göre bunlardan hangisi bir kişinin karar verip veremeyeceği testinin parçasıdır?

  1. ADemans tanısının olması
  2. BVerdiği kararın hekimin ve bakım ekibinin önerisiyle uyuşması
  3. CBilgiyi anlayıp akılda tutabilmesi, tartabilmesi ve bir kararı iletebilmesi
  4. D65 yaşın üzerinde olması
3.Klinik hemşirelikOrta

Why is an urgent brain scan needed before thrombolysis for a suspected stroke?

  1. ATo check for brain tumours only
  2. BTo measure the size of the ventricles
  3. CTo confirm the patient's age
  4. DTo rule out bleeding in the brain
4.Klinik hemşirelikZor

A patient with a small leg wound has severe pain out of proportion to the skin changes, rapidly spreading redness and signs of sepsis. What should be suspected?

  1. ANecrotising fasciitis
  2. BA superficial bruise
  3. CSimple cellulitis that will settle with oral antibiotics
  4. DAn allergic reaction to the dressing
5.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 12 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.

HCO₃⁻ 12 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
6.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,31PaCO₂mmHg354576HCO₃⁻mmol/L222637akutkronikkronik üzerine akut

Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,31, PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa), HCO₃⁻ 37 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.

pH 7,31PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa)HCO₃⁻ 37 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3kronik üzerine akut
7.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
S? / 4+M? / 4+A? / 4+Mob? / 4+N? / 4+F? / 3Σ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma hastası Braden skalasıyla değerlendiriliyor: duyusal algı: çok kısıtlı; nemlilik: nadiren nemli; aktivite: yatağa bağımlı; hareketlilik: tamamen hareketsiz; beslenme: mükemmel; sürtünme ve makaslama: belirgin sorun yok. Braden toplamını B bulun.

6–23
B =
8.Klinik değerlendirme skorlarıZor
zayıfnormal kilolufazla kiloluobezite sınıf Iobezite sınıf IIobezite sınıf III

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir yetişkin 141 kg ağırlığında ve 190 cm boyunda. BKİ’yi hesaplayın ve DSÖ ağırlık kategorisine tıklayın.

141 kg190 cm
  1. 1zayıf
  2. 2normal kilolu
  3. 3fazla kilolu
  4. 4obezite sınıf I
  5. 5obezite sınıf II
  6. 6obezite sınıf III
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıOrta
167 cmkadınIBW = ? kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Boyu 167 cm olan bir kadın için ideal vücut ağırlığını IBW bulmak için Devine formülünü kullanın (1 in = 2,54 cm). Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

167 cmkadın1 in = 2,54 cm
IBW = kg
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamalarıZor
24 hdekstroz 10%2400 mLamino asitler 5%2400 mLlipit 10%500 mL · 1,1 kcal/mLN = protein/6,25NPC : N = ? : 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 24 saat boyunca bir hasta, son konsantrasyonları %10 dekstroz ve %5 amino asit olan 2400 mL parenteral beslenme ile birlikte 500 mL %10 lipit emülsiyonu (1,1 kcal/mL) alıyor. Protein dışı kilokalorinin azota oranını NPC : N bulun (x : 1 içindeki x sayısı). En yakın tam sayıya yuvarlayın.

2400 mLdekstroz 10%amino asitler 5%lipit 500 mL · 1,1 kcal/mL
NPC : N =
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Bazett formülüyle hesaplayın: QTc = QT/√RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu DII şeridi düzensiz ventriküler ritimli bir AV blok gösteriyor. ventriküler hız değerini dakikadaki atım sayısı olarak bulmak için 6 saniye yöntemini kullanın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
ventriküler hız = bpm
13.Önceliklendirme ve yetki devriOrta

A patient uses patient-controlled analgesia (PCA) after surgery. Which statement by a family member shows a need for further teaching?

  1. A“I will tell the nurse if she becomes very sleepy or hard to wake.”
  2. B“The pump has limits set by the nurse so she cannot get too much at once.”
  3. C“I will press the button for her while she is asleep so she stays comfortable.”
  4. D“Only she should press the button when she needs pain relief.”
14.Önceliklendirme ve yetki devriZor

Which patient finding after a total knee replacement needs the nurse’s action first?

  1. ASudden calf pain and swelling in the operated leg, with new breathlessness
  2. BAsks for an ice pack to help with swelling around the knee
  3. CPain of 4/10 when the physiotherapist bends the knee during the morning session
  4. DA small amount of dried blood on the dressing
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiOrta

A patient on nasal cannula oxygen has dry lips. Which product should the nurse offer?

  1. AAn oil-based lip balm
  2. BA scented petroleum ointment
  3. CPetroleum jelly
  4. DA water-based lip lubricant
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğiZor

A nurse finds a patient lying on the floor next to the bed. What should the nurse do first?

  1. ALift the patient back into bed with a colleague
  2. BComplete an incident report while the details are fresh
  3. CAssess the patient for injury before moving them
  4. DTelephone the family to tell them about the fall
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A tired patient with heavy menstrual periods has a normal hemoglobin and MCV but a ferritin of 8 ng/mL. What does this show?

  1. AIron deficiency without anemia yet
  2. BA completely normal iron status
  3. CVitamin B12 deficiency anemia
  4. DIron overload from too much iron
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

Kalsiyumu 6,8 mg/dL (1,7 mmol/L) olan bir hastada birdenbire gürültülü solunum ve kısık ses gelişir. Bu neyi düşündürür?

  1. AKan sonuçları hakkında kaygı; sakin bir güvence gerektirir
  2. BLarinks spazmı; acil yardım ve IV kalsiyum gerektiren bir acil durum
  3. CTedavi olmadan geçecek normal bir yanıt
  4. DBu sabah başlayan yaygın bir soğuk algınlığı

3Çözeltiler

1.Hemşirelik esasları

Cevap: C · Two nurses count the apical and radial pulse at the same time for one minute

Cevap neden bu

A pulse deficit is the apical rate minus the radial rate, counted at the same time over a full minute. It shows that some heartbeats are too weak to reach the wrist, as in atrial fibrillation.

Cevap

C · Two nurses count the apical and radial pulse at the same time for one minute
2.Hemşirelik esasları

Cevap: C · Bilgiyi anlayıp akılda tutabilmesi, tartabilmesi ve bir kararı iletebilmesi

Cevap neden bu

Bir kişi, zihin veya beyindeki bir bozukluk nedeniyle bilgiyi anlayamıyor, akılda tutamıyor, kullanamıyor veya tartamıyorsa ya da kararını iletemiyorsa o karar için yeterliliği yoktur. Akıllıca olmayan bir seçim tek başına yeterlilik eksikliğini göstermez.

Cevap

C · Bilgiyi anlayıp akılda tutabilmesi, tartabilmesi ve bir kararı iletebilmesi
3.Klinik hemşirelik

Cevap: D · To rule out bleeding in the brain

Cevap neden bu

A CT scan distinguishes haemorrhagic from ischaemic stroke. Clot-busting drugs are only given when bleeding has been excluded and other criteria are met.

Cevap

D · To rule out bleeding in the brain
4.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Necrotising fasciitis

Cevap neden bu

Necrotising fasciitis spreads rapidly along fascia; severe pain, systemic toxicity and fast progression are key warning signs. It is a surgical emergency needing urgent debridement and IV antibiotics.

Cevap

A · Necrotising fasciitis
5.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: PaCO₂ = 26 mmHg

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Winter formülü

PaCO₂ = 1,5·12 + 8 = 26 mmHg
menzil: 24–28 mmHg

Cevap

PaCO₂ = 26 mmHg
6.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kronik

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen HCO₃⁻

akut: 24 + 1·3,6 = 27,6 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3,6 = 36,6 mmol/L

Karşılaştırın

ölçülen: 37 mmol/L → kronik

Cevap

kronik
7.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: B = 15

Braden skalası: bası yarası riski için altı alt ölçek. Duyusal algı, nemlilik, aktivite, hareketlilik ve beslenme, en kötü düzeyden (1) sorun olmamasına (4) kadar 1 ile 4 arasında; sürtünme ve makaslama 1 ile 3 arasında puanlanır. Toplam 6 ile 23 arasındadır ve düşük toplam daha yüksek risk demektir. Yaygın bantlar: 19–23 risk yok, 15–18 hafif risk, 13–14 orta risk, 10–12 yüksek risk ve 9 ve altı çok yüksek risk.

Her alt ölçeği puanlayın

duyusal algı: çok kısıtlı → 2
nemlilik: nadiren nemli → 4
aktivite: yatağa bağımlı → 1
hareketlilik: tamamen hareketsiz → 1
beslenme: mükemmel → 4
sürtünme ve makaslama: belirgin sorun yok → 3

Toplayın

Braden toplamı = 2 + 4 + 1 + 1 + 4 + 3 = 15

Cevap

B = 15
8.Klinik değerlendirme skorları

Cevap: obezite sınıf II

Beden kitle indeksi: BKİ = ağırlık (kg)/boy (m)²; boy önce metreye çevrilir. Libre ve inçle BKİ = 703 × ağırlık (lb)/boy (in)². DSÖ yetişkin kategorileri: 18,5’in altı zayıf, 18,5–24,9 normal kilolu, 25,0–29,9 fazla kilolu, 30,0–34,9 obezite sınıf I, 35,0–39,9 obezite sınıf II ve 40 ve üzeri obezite sınıf III.

BMI

BMI = 141/1,9² = 39,06

Kategori

obezite sınıf II

Cevap

obezite sınıf II
9.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: IBW = 58,7 kg

Gereksinimler ve serbest su: enerji gereksinimi çoğunlukla kcal/kg/gün × ağırlık, protein gereksinimi ise g/kg/gün × ağırlık olarak tahmin edilir. Bir formül yalnızca kısmen sudur; bu nedenle serbest suyu = hacim × su oranıdır; su ile yıkamalar günlük sıvı hedefinin geri kalanını oluşturur. İdeal vücut ağırlığı (Devine): İVA = erkeklerde 5 fitin (60 in) üzerindeki her inç için 50 kg + 2,3 kg, kadınlarda 60 in üzerindeki her inç için 45,5 kg + 2,3 kg; 1 in = 2,54 cm. Formül boyu en az 152,4 cm (5 ft) olan yetişkinler içindir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

İnç cinsinden boy

167 cm/2,54 = 65,75 in

İdeal vücut ağırlığı (Devine)

IBW = 45,5 + 2,3·(65,75 − 60) = 58,72 ≈ 58,7 kg

Cevap

IBW = 58,7 kg
10.Enteral ve parenteral beslenme hesaplamaları

Cevap: NPC : N = 71

Parenteral beslenme: dekstroz 3,4 kcal/g, amino asitler 4 kcal/g, lipid emülsiyonu ise belirtilen kcal/mL değerini sağlar (%20 için 2 kcal/mL, %10 için 1,1 kcal/mL). Gram = % × mL/100. Protein dışı kcal (NPC) = dekstroz + lipid kcal; azot = protein/6,25. Glukoz infüzyon hızı (GIR), mg/kg/min cinsinden = dekstroz mg/(kg × dakika). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dekstroz ve amino asitlerin gram miktarı

dekstroz: 10·2400/100 = 240 g
amino asitler: 5·2400/100 = 120 g

Bileşen başına kilokalori

dekstroz: 240·3,4 = 816 kcal
amino asitler: 120·4 = 480 kcal
lipit: 500·1,1 = 550 kcal

Protein dışı kcal ve azot

NPC = 816 + 550 = 1366 kcal
N = 120/6,25 = 19,2 g

Oran

NPC : N = 1366/19,2 = 71,15 ≈ 71 : 1

Cevap

NPC : N = 71

Stabil hastalar için yaklaşık 150 : 1 oranları tipiktir; daha düşük oranlar göreli olarak daha fazla protein verir.

11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: QTc = 0,413 s

QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.

Ölçün

QT = 8 × 0,04 = 0,32 s
RR = 15 × 0,04 = 0,60 s

Bazett formülü

QTc = 0,32/√0,60 = 0,32/0,7746 = 0,413 s

Cevap

QTc = 0,413 s

Olağan sınırlar içinde (erkekler için yaklaşık 0,45 sn, kadınlar için 0,46 sn). (413 ms)

12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ventriküler hız = 40 bpm

AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.

Atriyal hız

P–P = 24 küçük kare = 0,96 sn → 1500 ÷ 24 = 62,5 ≈ dakikada 63

Ventriküler hız

6 sn’de 4 QRS kompleksi × 10 = dakikada 40

Cevap

ventriküler hız = 40 bpm

Cevap

ventriküler hız = 40 bpm

İkinci derece tip II: her 2 QRS kompleksi için 3 P dalgası, PR sabit.

13.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: C · “I will press the button for her while she is asleep so she stays comfortable.”

Cevap neden bu

PCA is safe because a sleepy patient cannot press the button. If someone else presses it, the patient can receive too much opioid and develop respiratory depression.

Cevap

C · “I will press the button for her while she is asleep so she stays comfortable.”
14.Önceliklendirme ve yetki devri

Cevap: A · Sudden calf pain and swelling in the operated leg, with new breathlessness

Cevap neden bu

Calf pain and swelling suggest deep vein thrombosis, and new breathlessness raises concern for a pulmonary embolism. This needs immediate assessment and escalation; the other findings are expected.

Cevap

A · Sudden calf pain and swelling in the operated leg, with new breathlessness
15.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: D · A water-based lip lubricant

Cevap neden bu

Petroleum- and oil-based products can increase the risk of burns or fire in an oxygen-rich setting. A water-based lubricant is used instead.

Cevap

D · A water-based lip lubricant
16.Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği

Cevap: C · Assess the patient for injury before moving them

Cevap neden bu

The first step is to stay with the patient and assess them, including consciousness, vital signs and signs of fracture or head injury, before deciding how to move them. Notifying the provider, documenting and reporting come afterwards.

Cevap

C · Assess the patient for injury before moving them
17.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Iron deficiency without anemia yet

Cevap neden bu

Iron stores (ferritin) are depleted before the hemoglobin falls. A low ferritin with a normal hemoglobin indicates iron deficiency without anemia, and it is usually treated, along with the cause of blood loss.Kontrol edilen kaynak: Ferritin Blood Test · MedlinePlus (NIH) (2025); Iron deficiency anemia - Medical Encyclopedia · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

A · Iron deficiency without anemia yet
18.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Larinks spazmı; acil yardım ve IV kalsiyum gerektiren bir acil durum

Cevap neden bu

Ağır hipokalsemi, havayolunu tıkayan larinks spazmına yol açabilir. Hemşire acil yardım çağırır, havayolunu destekler ve reçete edildiği şekilde kardiyak izlemle birlikte IV kalsiyum glukonat hazırlar.Kontrol edilen kaynak: Hypocalcemia (StatPearls) · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2026)

Cevap

B · Larinks spazmı; acil yardım ve IV kalsiyum gerektiren bir acil durum

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-fundamentals