Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta 6 ft 1 in boyunda. 1 ft = 12 in ve 1 in = 2,54 cm kullanarak h değerini santimetre cinsinden, en yakın tam santimetreye yuvarlayarak bulun.
6 ft 1 in1 ft = 12 in1 in = 2,54 cm
h = cm
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta ¾ su bardağı / çay, 3 fl oz / meyve suyu, 1 tsp / öksürük şurubu, ½ tbsp / sıvı takviye alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.
1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL1 fl oz = 30 mL1 tsp = 5 mL1 tbsp = 15 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
Bir hasta 25 kg ve tek doz olarak 2 mg/kg order edilmiş. Dozu D mg cinsinden bulun.
25 kg2 mg/kg
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
Reçete 1,04 mg. Ampul mL başına 2000 mikrogram içerir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
1,04 mg2000 mcg/mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
15 damla/mL'lik bir setle 250 mL'yi 6 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.
250 mL6 h15 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
Bir torba 50 mL'de 1000 mg ilaç içeriyor ve 30 mL/h hızla akıyor. Hasta saatte kaç miligram D alır?
1000 mg/50 mL30 mL/h
D = mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir). Buz parçalarını hacimlerinin yarısı olarak sayın.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba pompayla 125 mL/h hızla gidiyor. Saat 11:00’de 150 mL zaten verilmiş. Torba kaç saat t sonra boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
1000 mL150 mL verilen125 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de 20 000 ünite heparin var. Order, 50 kg ağırlığındaki bir hasta için 16 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
20 000 birim/500 mL16 birim/kg/h50 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 56 kg ağırlığındaki bir hastaya 10 mcg/min hızında norepinephrine order edilmiş. Torbada 250 mL’de 4 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
4 mg/250 mL10 mcg/min56 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde ampicillin 1000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 3,5 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,5 mL ekliyor. Order edilen doz 500 mg. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
1000 mg3,5 mL+0,5 mL500 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 250 mg toz içerir. 9,4 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,6 mL hacim ekliyor. Reçete 42,5 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
250 mg9,4 mL + 0,6 mL42,5 mg
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: h = 185 cm
Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.
İnç cinsinden boy
6·12 + 1 = 73 in
İnçten santimetreye
h = 73·2,54 = 185,4 ≈ 185 cm
Cevap
h = 185 cm
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: V = 282,5 mL
Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.
Mililitre cinsinden her kalem
¾ su bardağı = 0,75·240 = 180 mL
3 fl oz = 3·30 = 90 mL
1 tsp = 1·5 = 5 mL
½ tbsp = 0,5·15 = 7,5 mL
Toplayın
V = 180 + 90 + 5 + 7,5 = 282,5 mL
Cevap
V = 282,5 mL
3.Doz hesapları
Cevap: D = 50 mg
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Doz
2·25 = 50 mg
Cevap
D = 50 mg
4.Doz hesapları
Cevap: V = 0,52 mL
Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.
Aynı birimler
1,04 mg = 1040 mcg
Hacim
V = 1040/2000 = 0,52 mL
Cevap
V = 0,52 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 10 gtt/min
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Dakika cinsinden süre
6·60 = 360 min
Damla hızı
R = 250·15/360 = 10,42 ≈ 10 gtt/min
Cevap
R = 10 gtt/min
Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 10 damla/dk.
6.IV infüzyon hızları
Cevap: D = 600 mg/h
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Konsantrasyon
1000/50 = 20 mg/mL
Doz hızı
D = 20·30 = 600 mg/h
Cevap
D = 600 mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: B = 70 mL
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam alınan
oral: 120 + 150 = 270 mL
buz parçaları: 100/2 = 50 mL
IV infüzyon: 75·8 = 600 mL
IV antibiyotik: 2·50 = 100 mL
toplam alınan = 1020 mL
Toplam çıkarılan
300 + 275 + 150 + 225 = 950 mL
Denge
B = 1020 − 950 = 70 mL
Cevap
B = 70 mL
Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 6,8 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Kalan hacim
1000 − 150 = 850 mL
Süre
t = 850/125 = 6,8 h
Cevap
t = 6,8 h
Bu yaklaşık 6 h 48 min eder, yani torba yaklaşık saat 17:48 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 20 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
16·50 = 800 birim/h
Konsantrasyon
20 000/500 = 40 birim/mL
Pompa hızı
R = 800/40 = 20 mL/h
Cevap
R = 20 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 37,5 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
4 000/250 = 16 mcg/mL
Saatlik doz
Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.
10·60 = 600 mcg/h
Pompa hızı
R = 600/16 = 37,5 mL/h
Cevap
R = 37,5 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 2 mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Son hacim
3,5 + 0,5 = 4 mL
Konsantrasyon
1000/4 = 250 mg/mL
Verilecek hacim
V = 500/250 = 2 mL
Cevap
V = 2 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,7 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.