Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
6 lb 13 oz? kg1 lb = 16 oz1 kg = 2,2 lb

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir yenidoğan 6 lb 13 oz ağırlığında. 1 lb = 16 oz ve 1 kg = 2,2 lb kullanarak m değerini kilogram cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

6 lb 13 oz1 lb = 16 oz1 kg = 2,2 lb
m = kg
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
½ tsp? mL2 tbsp? mL1 su bardağı? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta ½ tsp / öksürük şurubu, 2 tbsp / sıvı takviye, 1 su bardağı / çay alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 tsp = 5 mL1 tbsp = 15 mL1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
0,5%w/vV = ? mL

%0,5 (w/v) bir çözeltiden 15 mg’lik bir doz gerekiyor. Bu dozu hangi hacim V içerir?

15 mg0,5% w/v
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
25k birim1000 mL? mL/h800 birim/h

Bir infüzyon 1000 mL'de 25000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 800 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

25000 birim/1000 mL800 birim/h
R = mL/h
5.IV infüzyon hızlarıOrta
500 mL15 gtt/mL12 h? gtt/min

15 damla/mL'lik bir setle 500 mL'yi 12 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

500 mL12 h15 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
2 g250 mL? mL/h1,5 mg/min

Bir torba 250 mL içinde 2 g ilaç içeriyor. İstem dakikada 1,5 mg. Pompayı hangi hıza R (mL/h) ayarlarsınız?

2 g/250 mL1,5 mg/min
R = mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan8 saatlik vardiyasüt100 mLçorba180 mLçay150 mLIV infüzyon100 mL/h × 8 hIV antibiyotik1 × 50 mLidrar175 mLidrar300 mLidrar325 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun.

süt: 100 mLçorba: 180 mLçay: 150 mLIV infüzyon: 100 mL/h × 8 hIV antibiyotik: 1 × 50 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
1000 mL→ 75 mL/hbaşlangıç 12:30ttoplam​ = ? h100 mL/h × 2 h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir infüzyon saat 12:30’de 100 mL/h hızla başlıyor. 2 saat sonra hız 75 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

1000 mL100 mL/h · 2 h75 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
50 birim50 mLkristalize (regüler) insülin? mL/h70 kg0,05 birim/kg/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 50 mL’de 50 ünite kristalize insülin içeriyor. Order, 70 kg ağırlığındaki bir hasta için 0,05 ünite/kg/h. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

50 birim/50 mL0,05 birim/kg/h70 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
800 mg500 mLdopamine? mL/h109 kg10 mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de dopamine 800 mg var. Order, 109 kg ağırlığındaki bir hasta için 10 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

800 mg/500 mL10 mcg/kg/min109 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:1000’dır. 0,86 mg gerekiyor. Hacmi 1 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?

1:10000,86 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
30%hydrogen peroxide+0%su? mL10%600 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %30’lük bir stoktan ve saf sudan 600 mL %10’lik hydrogen peroxide hazırlamanız gerekiyor. Kaç mL suya V ihtiyacınız var? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.

30%0%10%600 mL
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: m = 3,1 kg

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Onstan libreye

13 oz/16 = 0,8125 lb
6 + 0,8125 = 6,813 lb

Librenin kilograma çevrilmesi

m = 6,813/2,2 = 3,097 ≈ 3,1 kg

Cevap

m = 3,1 kg
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 272,5 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

½ tsp = 0,5·5 = 2,5 mL
2 tbsp = 2·15 = 30 mL
1 su bardağı = 1·240 = 240 mL

Toplayın

V = 2,5 + 30 + 240 = 272,5 mL

Cevap

V = 272,5 mL
3.Doz hesapları

Cevap: V = 3 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Konsantrasyon

0,5% = 5 mg/mL

Hacim

V = 15/5 = 3 mL

Cevap

V = 3 mL
4.Doz hesapları

Cevap: R = 32 mL/h

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Konsantrasyon

25000/1000 = 25 birim/mL

Pompa hızı

R = 800/25 = 32 mL/h

Cevap

R = 32 mL/h
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 10 gtt/min

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Dakika cinsinden süre

12·60 = 720 min

Damla hızı

R = 500·15/720 = 10,42 ≈ 10 gtt/min

Cevap

R = 10 gtt/min

Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 10 damla/dk.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 11,25 mL/h

Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

2000 mg/250 mL = 8 mg/mL

Saatlik doz

1,5·60 = 90 mg/h

Pompa hızı

R = 90/8 = 11,25 mL/h

Cevap

R = 11,25 mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: I = 1280 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Alınanları toplayın

oral: 100 + 180 + 150 = 430 mL
IV infüzyon: 100·8 = 800 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
I = 1280 mL

Cevap

I = 1280 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: t = 12,7 h

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Birinci kısım

100·2 = 200 mL
1000 − 200 = 800 mL kalan

İkinci kısım

800/75 = 10,67 h

Toplam süre

t = 2 + 10,67 = 12,67 ≈ 12,7 h

Cevap

t = 12,7 h

Bu yaklaşık 12 h 40 min eder, yani torba yaklaşık saat 01:10 civarında biter.

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 3,5 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Saatlik ünite

0,05·70 = 3,5 birim/h

Konsantrasyon

50/50 = 1 birim/mL

Pompa hızı

R = 3,5/1 = 3,5 mL/h

Cevap

R = 3,5 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 40,9 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

800 mg = 800 000 mcg
800 000/500 = 1600 mcg/mL

Dakikalık ve saatlik doz

10·109 = 1090 mcg/min
1090·60 = 65400 mcg/h

Pompa hızı

R = 65400/1600 = 40,88 ≈ 40,9 mL/h

Cevap

R = 40,9 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 0,86 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

mg/mL cinsinden konsantrasyon

1000 mg/1000 mL = 1 mg/mL

Hacim

V = 0,86/1 = 0,86 mL

Cevap

V = 0,86 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 400 mL

Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Aligasyon payları

30%: 10 − 0 = 10 pay
0%: 30 − 10 = 20 pay
toplam: 30 pay

Su

V = 600·20/30 = 400 mL

Cevap

V = 400 mL

Kontrol: 200 mL %30 çözelti 60 g ilaç içerir, bu da 600 mL’nin %10’üdür.

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math