Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 102,4 °F. °C = (°F − 32) × 5/9 formülüyle T değerini santigrat dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
102,4 °F
T = °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir reçetede 10 gün boyunca 8 saatte bir oral süspansiyondan 1½ tsp yazıyor. Süspansiyon 50 mL’lik şişelerde geliyor. 1 tsp = 5 mL kullanarak kürün tamamlanması için kaç tam şişe N verilmelidir?
1½ tsp8 saatte bir10 gün50 mL1 tsp = 5 mL
N =
3.Doz hesaplarıOrta
Bir hasta 18 kg ve tek doz olarak 7,5 mg/kg order edilmiş. Dozu D mg cinsinden bulun.
18 kg7,5 mg/kg
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
20 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 125 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 10 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?
20 kg10 mg/kg125 mg/5 mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
15 damla/mL'lik bir setle 1000 mL'yi 10 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun.
1000 mL10 h15 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
Bir torba 250 mL içinde 1 g ilaç içeriyor. İstem dakikada 4 mg. Pompayı hangi hıza R (mL/h) ayarlarsınız?
1 g/250 mL4 mg/min
R = mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir).
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir torba saat 13:30’de başlatıldı ve pompayla 120 mL/h hızla gidiyor. Saat 17:00’te torbada kaç mL V kalmıştır?
500 mL120 mL/h13:30 → 17:00
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 98 kg ağırlığındaki bir hasta için 60 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 1 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
60 birim/kg98 kg1 000 birim/mL
V = mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 250 mg var. Order, 50 kg ağırlığındaki bir hasta için 7,5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
250 mg/250 mL7,5 mcg/kg/min50 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir penisilin G flakonu 5 000 000 ünite içeriyor. Alıştırma etiketi üç konsantrasyon veriyor (tabloya bakın). 3,2 mL çözücü ekliyorsunuz. Order edilen doz 2 400 000 ünite. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
3,2 mL → 1 000 000 birim/mL2 400 000 birim
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 500 mg toz içerir. 2 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,5 mL hacim ekliyor. Reçete 120 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
500 mg2 mL + 0,5 mL120 mg
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: T = 39,1 °C
Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.
32’yi çıkarın
102,4 − 32 = 70,4
5/9 ile çarpın
T = 70,4·5/9 = 39,11 ≈ 39,1 °C
Cevap
T = 39,1 °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: N = 5
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Toplam hacim
7,5 mL × 3 × 10 = 225 mL
Şişeler
225/50 = 4,5 → N = 5
Cevap
N = 5
3.Doz hesapları
Cevap: D = 135 mg
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Doz
7,5·18 = 135 mg
Cevap
D = 135 mg
4.Doz hesapları
Cevap: V = 8 mL
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Ağırlığa göre doz
10·20 = 200 mg
Hacim
V = (200/125)·5 = 8 mL
Cevap
V = 8 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 25 gtt/min
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Dakika cinsinden süre
10·60 = 600 min
Damla hızı
R = 1000·15/600 = 25 gtt/min
Cevap
R = 25 gtt/min
6.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 60 mL/h
Doza dayalı infüzyonlar: konsantrasyon = torbadaki ilaç miktarı/torba hacmi. Pompa hızı (mL/h) = saatlik doz/konsantrasyon ve saatlik doz = mL/h × konsantrasyon. Dakika başına dozları saat başına çevirin (× 60) ve kütle birimlerini aynı tutun (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).
Konsantrasyon
1000 mg/250 mL = 4 mg/mL
Saatlik doz
4·60 = 240 mg/h
Pompa hızı
R = 240/4 = 60 mL/h
Cevap
R = 60 mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: B = 565 mL
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam alınan
oral: 240 + 180 + 120 = 540 mL
IV infüzyon: 60·12 = 720 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
toplam alınan = 1310 mL
Toplam çıkarılan
325 + 350 + 70 = 745 mL
Denge
B = 1310 − 745 = 565 mL
Cevap
B = 565 mL
Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: V = 80 mL
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Geçen süre
13:30 → 17:00 = 3,5 h
Verilen hacim
120·3,5 = 420 mL
Kalan hacim
V = 500 − 420 = 80 mL
Cevap
V = 80 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: V = 5,9 mL
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Gereken adet
60·98 = 5 880 birim
Hacim
V = 5880/1000 = 5,88 ≈ 5,9 mL
Cevap
V = 5,9 mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 22,5 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
250 mg = 250 000 mcg
250 000/250 = 1000 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
7,5·50 = 375 mcg/min
375·60 = 22500 mcg/h
Pompa hızı
R = 22500/1000 = 22,5 mL/h
Cevap
R = 22,5 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 2,4 mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Etiketten konsantrasyon
3,2 mL → 1 000 000 birim/mL
Verilecek hacim
V = 2 400 000/1 000 000 = 2,4 mL
Cevap
V = 2,4 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 0,6 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.