Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
94969810010210410635363738394041°F°C? °F36,5 °C

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 36,5 °C. °F = °C × 9/5 + 32 formülüyle T değerini Fahrenheit dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

36,5 °C
T = °F
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
10 mcg/min? mg/h1 h = 60 min1 mg = 1000 mcg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 10 mcg/dk veriyor. Bu doz hızını D mg/sa cinsinden ifade edin.

10 mcg/min1 h = 60 min1 mg = 1000 mcg
D = mg/h
3.Doz hesaplarıOrta
80 kg20 mg/kg/gün4× günlükD = ? mg

Bir hasta 80 kg. Order edilen doz günde 20 mg/kg, 4 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

80 kg20 mg/kg/gün4× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
10%stokV₁ = ? mL

%10 (a/h) stok çözeltiden 1000 mL %1 (a/h) çözelti hazırlamanız gerekiyor. Ne kadar stok hacmine V₁ ihtiyacınız var?

C₁ = 10%C₂ = 1%V₂ = 1000 mL
V₁ = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
250 mL15 gtt/mL2 h? gtt/min

15 damla/mL'lik bir setle 250 mL'yi 2 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

250 mL2 h15 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
1 g250 mL? mL/h3 mg/min

Bir torba 250 mL içinde 1 g ilaç içeriyor. İstem dakikada 3 mg. Pompayı hangi hıza R (mL/h) ayarlarsınız?

1 g/250 mL3 mg/min
R = mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan8 saatlik vardiyasüt240 mLmeyve suyu150 mLsu200 mLIV infüzyon60 mL/h × 8 hIV antibiyotik2 × 100 mLidrar250 mLidrar225 mLidrar150 mLidrar475 mLyara dreni150 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. Hasta 78 kg. Ortalama idrar çıkışı U değerini mL/kg/h cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

78 kg8 hidrar: 250 mLidrar: 225 mLidrar: 150 mLidrar: 475 mLyara dreni: 150 mL
U = mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
500 mL100 mL verilen80 mL/h19:30t = ? h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir torba pompayla 80 mL/h hızla gidiyor. Saat 19:30’de 100 mL zaten verilmiş. Torba kaç saat t sonra boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

500 mL100 mL verilen80 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
20 000 birim500 mLheparin? mL/h65 kg18 birim/kg/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de 20 000 ünite heparin var. Order, 65 kg ağırlığındaki bir hasta için 18 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

20 000 birim/500 mL18 birim/kg/h65 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
800 mg500 mLdopamine? mL/h56 kg6 mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de dopamine 800 mg var. Order, 56 kg ağırlığındaki bir hasta için 6 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

800 mg/500 mL6 mcg/kg/min56 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:1000’dır. 0,88 mg gerekiyor. Hacmi 1 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?

1:10000,88 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
70%dextrose? mL+10%dextrose25%200 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %70 ve %10’lük dextrose karıştırarak 200 mL %25’lik dextrose hazırlamanız gerekiyor. %70’lik çözeltiden kaç mL V gerekir? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.

70%10%25%200 mL
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: T = 97,7 °F

Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.

9/5 ile çarpın

36,5·9/5 = 65,7

32 ekleyin

T = 65,7 + 32 = 97,7 °F

Cevap

T = 97,7 °F
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: D = 0,6 mg/h

Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.

Zinciri kurun

D = 10 mcg/min × (60 min/1 h) × (1 mg/1000 mcg)

Hesaplayın

D = 10·60/1000 = 0,6 mg/h

Cevap

D = 0,6 mg/h
3.Doz hesapları

Cevap: D = 400 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

20·80 = 1600 mg

Doz başına

D = 1600/4 = 400 mg

Cevap

D = 400 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V₁ = 100 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Stok hacmi

V₁ = 1·1000/10 = 100 mL

Cevap

V₁ = 100 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 31 gtt/min

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Dakika cinsinden süre

2·60 = 120 min

Damla hızı

R = 250·15/120 = 31,25 ≈ 31 gtt/min

Cevap

R = 31 gtt/min

Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 31 damla/dk.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 45 mL/h

Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

1000 mg/250 mL = 4 mg/mL

Saatlik doz

3·60 = 180 mg/h

Pompa hızı

R = 180/4 = 45 mL/h

Cevap

R = 45 mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: U = 1,76 mL/kg/h

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Toplam idrar

250 + 225 + 150 + 475 = 1100 mL

Kilogram başına saatlik

U = 1100/(78·8) = 1,763 ≈ 1,76 mL/kg/h

Cevap

U = 1,76 mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: t = 5 h

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kalan hacim

500 − 100 = 400 mL

Süre

t = 400/80 = 5 h

Cevap

t = 5 h

Bu yaklaşık 5 h 00 min eder, yani torba yaklaşık saat 00:30 civarında biter.

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 29,3 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Saatlik ünite

18·65 = 1 170 birim/h

Konsantrasyon

20 000/500 = 40 birim/mL

Pompa hızı

R = 1170/40 = 29,25 ≈ 29,3 mL/h

Cevap

R = 29,3 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 12,6 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

800 mg = 800 000 mcg
800 000/500 = 1600 mcg/mL

Dakikalık ve saatlik doz

6·56 = 336 mcg/min
336·60 = 20160 mcg/h

Pompa hızı

R = 20160/1600 = 12,6 mL/h

Cevap

R = 12,6 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 0,88 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

mg/mL cinsinden konsantrasyon

1000 mg/1000 mL = 1 mg/mL

Hacim

V = 0,88/1 = 0,88 mL

Cevap

V = 0,88 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 50 mL

Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Aligasyon payları

70%: 25 − 10 = 15 pay
10%: 70 − 25 = 45 pay
toplam: 60 pay

Hacmi paylaştırın

V = 200·15/60 = 50 mL

Cevap

V = 50 mL

Kontrol: 50 mL %70 + 150 mL %10 = 200 mL.

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math