Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir doz 13:45 saatinde kaydedilmiş (24 saatlik saat). Hangi giriş 12 saatlik saatte aynı zamandır? Tıklayın.
13:45
11:45 PM
21:45 AM
33:45 PM
412:45 PM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir reçetede 14 gün boyunca 6 saatte bir oral süspansiyondan ½ tbsp yazıyor. Süspansiyon 50 mL’lik şişelerde geliyor. 1 tbsp = 15 mL kullanarak kürün tamamlanması için kaç tam şişe N verilmelidir?
½ tbsp6 saatte bir14 gün50 mL1 tbsp = 15 mL
N =
3.Doz hesaplarıOrta
Bir hasta 12 kg. Order edilen doz günde 25 mg/kg, 4 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?
12 kg25 mg/kg/gün4× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
Bir infüzyon 500 mL'de 50000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 500 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?
50000 birim/500 mL500 birim/h
R = mL/h
5.IV infüzyon hızlarıOrta
Bir damla infüzyonu 20 gtt/mL’lik bir setle 40 gtt/min hızla akıyor. Hasta 2 saatte kaç mililitre V alır?
40 gtt/min20 gtt/mL2 h
V = mL
6.IV infüzyon hızlarıZor
Bir torba 100 mL'de 250 mg ilaç içeriyor ve 8 mL/h hızla akıyor. Hasta saatte kaç miligram D alır?
250 mg/100 mL8 mL/h
D = mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir). Buz parçalarını hacimlerinin yarısı olarak sayın.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir torba pompayla 50 mL/h hızla gidiyor. Saat 06:00’de 100 mL zaten verilmiş. Torba kaç saat t sonra boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mL100 mL verilen50 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 92 kg ağırlığındaki bir hasta için 60 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 1 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
60 birim/kg92 kg1 000 birim/mL
V = mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 250 mg var. Order, 71 kg ağırlığındaki bir hasta için 2,5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
250 mg/250 mL2,5 mcg/kg/min71 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir penisilin G flakonu 5 000 000 ünite içeriyor. Alıştırma etiketi üç konsantrasyon veriyor (tabloya bakın). 18,2 mL çözücü ekliyorsunuz. Order edilen doz 1 500 000 ünite. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
18,2 mL → 250 000 birim/mL1 500 000 birim
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %30’lük bir stoktan ve saf sudan 1000 mL %3’lik hydrogen peroxide hazırlamanız gerekiyor. Kaç mL suya V ihtiyacınız var? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.
30%0%3%1000 mL
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: 1:45 PM
24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.
Saati dönüştürün
13 − 12 = 1 → PM
Cevap
1:45 PM
Cevap
1:45 PM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: N = 9
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Toplam hacim
7,5 mL × 4 × 14 = 420 mL
Şişeler
420/50 = 8,4 → N = 9
Cevap
N = 9
3.Doz hesapları
Cevap: D = 75 mg
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Günlük toplam
25·12 = 300 mg
Doz başına
D = 300/4 = 75 mg
Cevap
D = 75 mg
4.Doz hesapları
Cevap: R = 5 mL/h
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Konsantrasyon
50000/500 = 100 birim/mL
Pompa hızı
R = 500/100 = 5 mL/h
Cevap
R = 5 mL/h
5.IV infüzyon hızları
Cevap: V = 240 mL
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
mL/h cinsinden hız
40·60/20 = 120 mL/h
Hacim
V = 120·2 = 240 mL
Cevap
V = 240 mL
6.IV infüzyon hızları
Cevap: D = 20 mg/h
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Konsantrasyon
250/100 = 2,5 mg/mL
Doz hızı
D = 2,5·8 = 20 mg/h
Cevap
D = 20 mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: B = 10 mL
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam alınan
oral: 120 + 200 + 150 = 470 mL
buz parçaları: 200/2 = 100 mL
IV infüzyon: 80·8 = 640 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
toplam alınan = 1260 mL
Toplam çıkarılan
200 + 175 + 400 + 475 = 1250 mL
Denge
B = 1260 − 1250 = 10 mL
Cevap
B = 10 mL
Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 8 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Kalan hacim
500 − 100 = 400 mL
Süre
t = 400/50 = 8 h
Cevap
t = 8 h
Bu yaklaşık 8 h 00 min eder, yani torba yaklaşık saat 14:00 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: V = 5,5 mL
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Gereken adet
60·92 = 5 520 birim
Hacim
V = 5520/1000 = 5,52 ≈ 5,5 mL
Cevap
V = 5,5 mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 10,7 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
250 mg = 250 000 mcg
250 000/250 = 1000 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
2,5·71 = 177,5 mcg/min
177,5·60 = 10650 mcg/h
Pompa hızı
R = 10650/1000 = 10,65 ≈ 10,7 mL/h
Cevap
R = 10,7 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 6 mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Etiketten konsantrasyon
18,2 mL → 250 000 birim/mL
Verilecek hacim
V = 1 500 000/250 000 = 6 mL
Cevap
V = 6 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 900 mL
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Aligasyon payları
30%: 3 − 0 = 3 pay
0%: 30 − 3 = 27 pay
toplam: 30 pay
Su
V = 1000·27/30 = 900 mL
Cevap
V = 900 mL
Kontrol: 100 mL %30 çözelti 30 g ilaç içerir, bu da 1000 mL’nin %3’üdür.