Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir enjeksiyon için doz hesaplaması 5,5952 mL veriyor. Bu alıştırmadaki kural şudur: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın mL’nin onda birine yuvarlanır. Hangi değeri x kaydedersiniz?
5,5952 mL
x = mL
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 2 mcg/dk veriyor. Bu doz hızını D mg/sa cinsinden ifade edin.
2 mcg/min1 h = 60 min1 mg = 1000 mcg
D = mg/h
3.Doz hesaplarıOrta
Bir hasta 25 kg. Order edilen doz günde 25 mg/kg, 4 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?
25 kg25 mg/kg/gün4× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
Bir hasta 179 cm boyunda ve 56 kg ağırlığında. İstem 100 mg/m². Mosteller formülü VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600) ile dozu D mg cinsinden bulun.
179 cm56 kg100 mg/m²
D = mg
5.IV infüzyon hızlarıOrta
Bir infüzyon 90 mL/h olarak istenmiş, ancak pompa yok. 20 gtt/mL’lik bir infüzyon setiyle yerçekimiyle veriliyor. Damla hızı R değerini dakikadaki damla olarak bulun.
90 mL/h20 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
Bir torba 250 mL'de 200 mg ilaç içeriyor ve 30 mL/h hızla akıyor. Hasta saatte kaç miligram D alır?
200 mg/250 mL30 mL/h
D = mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. Hasta 92 kg. Ortalama idrar çıkışı U değerini mL/kg/h cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir infüzyon saat 09:30’de 80 mL/h hızla başlıyor. 2 saat sonra hız 150 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
1000 mL80 mL/h · 2 h150 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 68 kg ağırlığındaki bir hasta için 70 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 5 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? İki ondalık basamağa yuvarlayın.
70 birim/kg68 kg5 000 birim/mL
V = mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 76 kg ağırlığındaki bir hastaya 5 mcg/min hızında nitroglycerin order edilmiş. Torbada 250 mL’de 25 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
25 mg/250 mL5 mcg/min76 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde ceftriaxone 1000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 9,6 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,4 mL ekliyor. Order edilen doz 250 mg. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
1000 mg9,6 mL+0,4 mL250 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Elinizde 150 g %2,5’lik hydrocortisone merhem var. %1,5’lık bir merhem elde etmek için kaç gram m %0,5’lük hydrocortisone merhem eklemelisiniz? En yakın tam grama yuvarlayın.
150 g · 2,5%0,5%1,5%
m = g
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: x = 5,6 mL
Yuvarlama: yuvarladığınız basamaktan hemen sonraki rakama bakın: 5 ve üzeri yukarı yuvarlar, 4 ve altı rakamı olduğu gibi bırakır. Yalnızca nihai cevabı yuvarlayın, adımları asla. Tipik sınav kuralları: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın ondalığa, 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın yüzdeliğe, damla hızları tam damlaya ve ağırlıklar bir ondalık basamağa; her zaman sorunun belirttiği kuralı izleyin.
ondabirler basamağındaki rakam
5.5952 → 5
Yalnızca sonraki rakam belirler
5,5952 → 9
9, 5 veya daha büyük; bu yüzden 5 yukarı yuvarlanır.
Sonraki rakamlar (52) dikkate alınmaz: bir kez yuvarlayın, adım adım değil.
Yuvarlayın
x = 5,6 mL
Cevap
x = 5,6 mL
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: D = 0,12 mg/h
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Zinciri kurun
D = 2 mcg/min × (60 min/1 h) × (1 mg/1000 mcg)
Hesaplayın
D = 2·60/1000 = 0,12 mg/h
Cevap
D = 0,12 mg/h
3.Doz hesapları
Cevap: D = 156,3 mg
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Günlük toplam
25·25 = 625 mg
Doz başına
D = 625/4 = 156,3 mg
Cevap
D = 156,3 mg
4.Doz hesapları
Cevap: D = 166,9 mg
Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).
Vücut yüzey alanı
BSA = √(179·56/3600) = √2,784 = 1,669 m²
Doz
D = 100·1,669 = 166,9 mg
Cevap
D = 166,9 mg
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 30 gtt/min
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
Dakikadaki mililitre
90/60 = 1,5 mL/min
Damla hızı
R = 1,5·20 = 30 gtt/min
Cevap
R = 30 gtt/min
6.IV infüzyon hızları
Cevap: D = 24 mg/h
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Konsantrasyon
200/250 = 0,8 mg/mL
Doz hızı
D = 0,8·30 = 24 mg/h
Cevap
D = 24 mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: U = 0,95 mL/kg/h
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam idrar
200 + 200 + 300 + 350 = 1050 mL
Kilogram başına saatlik
U = 1050/(92·12) = 0,9511 ≈ 0,95 mL/kg/h
Cevap
U = 0,95 mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 7,6 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Birinci kısım
80·2 = 160 mL
1000 − 160 = 840 mL kalan
İkinci kısım
840/150 = 5,6 h
Toplam süre
t = 2 + 5,6 = 7,6 h
Cevap
t = 7,6 h
Bu yaklaşık 7 h 36 min eder, yani torba yaklaşık saat 17:06 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: V = 0,95 mL
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Gereken adet
70·68 = 4 760 birim
Hacim
V = 4760/5000 = 0,952 ≈ 0,95 mL
Cevap
V = 0,95 mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 3 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
25 000/250 = 100 mcg/mL
Saatlik doz
Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.
5·60 = 300 mcg/h
Pompa hızı
R = 300/100 = 3 mL/h
Cevap
R = 3 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 2,5 mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Son hacim
9,6 + 0,4 = 10 mL
Konsantrasyon
1000/10 = 100 mg/mL
Verilecek hacim
V = 250/100 = 2,5 mL
Cevap
V = 2,5 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: m = 150 g
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.